भारतातील ऊर्जा आणि उत्पादन क्षेत्रातील अग्रगण्य अदानी समूहाने आता देशातील सर्वात लांब पवनचक्कीची पाती बनवण्याच्या दिशेने पाऊल टाकले आहे. समूहाच्या अदानी न्यू इंडस्ट्रिज या शाखेने गुजरात राज्यातील मुंद्रा येथे या विशाल पात्यांच्या उत्पादनाचे काम सुरू केले आहे. या पात्याची लांबी तब्बल एक्याण्णव पूर्णांक दोन मीटर इतकी असून, ही भारतातील आतापर्यंतची सर्वात लांब पाती ठरणार आहेत. स्वच्छ वीज निर्मितीच्या क्षेत्रात देशाची क्षमता वाढवण्यासाठी ही मोहीम अत्यंत कळीची मानली जात आहे.
या अवाढव्य पात्यांचा वापर पुढील प्रगत पवनचक्कींमध्ये केला जाणार आहे. कमी आणि मध्यम वेगाचा वारा असलेल्या ठिकाणीही ही पाती अधिक वीज निर्माण करण्यास सक्षम असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. या नव्या रचनेमुळे एका पवनचक्कीच्या रोटरचा परीघ जवळपास एकशे ऐंशी मीटर इतके क्षेत्र व्यापू शकेल. याचा अर्थ असा की, वाऱ्याची ऊर्जा अधिक प्रभावीपणे पकडून तिचे रूपांतर विजेमध्ये करणे आता पूर्वीपेक्षा सोपे आणि कार्यक्षम होणार आहे.
मुंद्रा येथील प्रकल्पामध्ये सध्या सत्याऐंशी पूर्णांक सहा आणि ऐंशी पूर्णांक पाच मीटर लांबीच्या पात्यांचे उत्पादन सुरू आहे. आता थेट एक्याण्णव पूर्णांक दोन मीटरची पाती तयार करणे ही आराखडा आणि सामग्री अभियांत्रिकेतील मोठी प्रगती मानली जात आहे. या नवीन पात्यांचा पहिला संच एका अत्याधुनिक मॉडेलवर बसवण्यात आला असून, याचे व्यावसायिक उत्पादन याच वर्षात सुरू होण्याची दाट शक्यता असल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे.
या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पासाठी सखोल अभ्यास, नवीन आराखडे आणि उत्पादन क्षमतेवर मोठी गुंतवणूक करण्यात आली आहे. भारताचे स्वच्छ ऊर्जा निर्मितीचे उद्दिष्ट पूर्ण करण्यासाठी आणि ऊर्जेच्या बाबतीत देशाला आत्मनिर्भर बनवण्यासाठी या पात्यांची निर्मिती महत्त्वाची ठरेल. अशा प्रकारच्या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानामुळे भारतातील पवन ऊर्जा क्षेत्रात विकासाची नवीन क्षितिजे खुली झाली आहेत. स्वच्छ ऊर्जेचा वापर वाढवण्यासाठी या प्रकल्पामुळे देशाला मोठा आर्थिक आणि पर्यावरणीय फायदा होणार आहे. भविष्यात उत्पादन क्षमता वाढवून ही प्रगत पाती देशभरातील विविध पवन ऊर्जा प्रकल्पांमध्ये बसवण्याचे नियोजन करण्यात आले असून, यामुळे भारताची अक्षय ऊर्जा क्षेत्रातील जागतिक प्रतिमा उंचावण्यास मदत होणार आहे.