स्वतंत्र बातमी

नाशिक-त्र्यंबकेश्वर मध्ये होणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर नाशिक शहराची ओळख केवळ धार्मिक नगरीपुरती मर्यादित न ठेवता, ती एक प्रमुख ‘साहसी पर्यटन केंद्र’ म्हणून विकसित करण्याची योजना आखण्यात आली आहे. पर्यटन विभागाने गंगापूर धरण आणि नजीकच्या कश्यपी धरण परिसरात पॅरामोटरिंग आणि पॅराग्लायडिंग यांसारख्या रोमांचक खेळांना चालना देण्याचे नियोजन केले आहे. या उपक्रमामुळे कुंभमेळ्यासाठी येणाऱ्या भाविकांसोबतच तरुण पर्यटकांनाही नाशिककडे आकर्षित करणे शक्य होणार आहे.

पर्यटन संचालनालयाच्या नाशिक विभागीय कार्यालयामार्फत या साहसी क्रीडा सेवा देणाऱ्या संस्थांना अधिकृत प्रमाणपत्र देण्याची प्रक्रिया आता अंतिम टप्प्यात आली आहे. केंद्र सरकारच्या नुकत्याच सादर झालेल्या अर्थसंकल्पातही साहसी पर्यटनाला विशेष प्राधान्य देण्यात आले असून, नाशिकमधील अनुकूल हवामानामुळे या क्षेत्राला मोठी संधी उपलब्ध होणार असल्याचे विभागीय उपसंचालकांनी सांगितले आहे. नाशिकचा भूगोल आणि येथील निसर्गसंपदा या खेळांसाठी अत्यंत पूरक असल्याने, आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील पर्यटकांनाही येथे आकर्षित करता येईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.

या योजनेनुसार, गंगापूर धरणाच्या विस्तीर्ण पाणीसाठ्यावरून पर्यटकांना छत्री-विमान संचलनाचा थरार अनुभवता येईल. तसेच कश्यपी धरण आणि सुरगाणा तालुक्यातील ऐतिहासिक हतगड किल्ल्याच्या उंच कड्यांवरून मुक्त-छत्री उड्डाणाचा आनंद घेता येणार आहे. या साहसी खेळांमुळे नाशिक जिल्ह्याला पर्यटन नकाशावर एक नवीन आणि आधुनिक ओळख प्राप्त होईल. कुंभमेळ्याच्या मुख्य पर्वापूर्वीच पर्यटकांची संख्या वाढवण्यासाठी या उपक्रमाचा मोठा उपयोग होणार असून, यामुळे स्थानिक रोजगार निर्मितीलाही मोठी चालना मिळणार आहे.

साहसी पर्यटनामध्ये सुरक्षेचा मुद्दा अत्यंत कळीचा असल्याने, या सेवा देणाऱ्या संस्थांची कडक तपासणी सध्या सुरू आहे. सर्व सुरक्षा नियम आणि तांत्रिक मानकांची पूर्तता करणाऱ्या संस्थांची तज्ज्ञांमार्फत चाचणी घेतली जात असून, त्यानंतरच त्यांना अधिकृत व्यवसाय परवाना दिला जाणार आहे. पुढील काही महिन्यांत, म्हणजेच कुंभमेळ्याच्या विधींना सुरुवात होण्यापूर्वीच, नाशिकमध्ये हे साहसी खेळ सर्वसामान्यांसाठी खुले होण्याची दाट शक्यता आहे. सुरक्षेबाबत कोणतीही तडजोड न करता जागतिक दर्जाच्या सुविधा पुरवण्याचे उद्दिष्ट विभागाने ठेवले आहे.

या योजनेच्या यशस्वी अंमलबजावणीसाठी नाशिकसह शिर्डी येथेही छत्री-विमान संचलन सुरू करण्याच्या हालचालींना वेग आला आहे. तसेच सुरगाण्यातील हतगड किल्ल्याच्या परिसरात भौगोलिक परिस्थिती अत्यंत अनुकूल असल्याने तेथे तांत्रिक चाचण्यांना गती देण्यात आली आहे. हतगडचा परिसर मुक्त-छत्री उड्डाणासाठी सर्वोत्तम मानला जात आहे. या सर्व प्रकल्पांमुळे नाशिकच्या अर्थव्यवस्थेला मोठी गती मिळेल आणि पर्यटन क्षेत्रातील उत्पन्नात मोठी वाढ होईल, असा अंदाज पर्यटन विभागाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी वर्तवला आहे.