लक्षद्वीप बेटसमूहावर समुद्राच्या खाऱ्या पाण्यापासून पिण्यायोग्य शुद्ध पाणी तयार करण्यासाठी एक अत्याधुनिक प्रकल्प उभारला जात आहे. हा प्रकल्प सौरऊर्जा आणि समुद्राच्या उष्णतेचा वापर करून चालणार असून, अशा प्रकारचे तंत्रज्ञान जगात पहिल्यांदाच वापरले जात आहे. या विशेष प्रकल्पामुळे समुद्राच्या पाण्याचे रूपांतर गोड पाण्यात करणे शक्य होणार आहे. यामुळे बेटांवरील पिण्याच्या पाण्याचा पिढ्यानपिढ्यांचा प्रश्न कायमचा सुटण्याची चिन्हे असून, स्थानिक नागरिकांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.
या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाची उभारणी लक्षद्वीपची राजधानी असलेल्या कवरत्ती बेटावर करण्यात येत आहे. समुद्राच्या पृष्ठभागावरील उबदार पाणी आणि समुद्राच्या साधारण एक हजार मीटर खोल तळाशी असलेले थंड पाणी यांच्या तापमानातील फरकाचा वापर करून हे पाणी तयार केले जाते. या प्रक्रियेमध्ये पाण्याचे बाष्पीभवन आणि संघनन करून त्यातील क्षार वेगळे केले जातात, ज्यामुळे मानवी वापरासाठी अतिशय स्वच्छ आणि मीठमुक्त पाणी उपलब्ध होते. निसर्गातील ऊर्जेचा वापर करून चालणारी ही प्रक्रिया अत्यंत पर्यावरणपूरक आहे.
या प्रगत तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने दररोज सुमारे एक लाख लिटर पिण्याचे पाणी तयार करण्याची क्षमता या प्रकल्पात असणार आहे. लक्षद्वीपमधील काही बेटांवर यापूर्वीच अशा प्रकारचे लहान प्रकल्प यशस्वीपणे सुरू करण्यात आले आहेत. यामुळे बेटांवरील रहिवाशांना स्वच्छ पाणी मिळण्यास मोठी मदत झाली आहे. पूर्वी येथील लोकांना विहिरीतील खारे पाणी किंवा केवळ पावसाच्या पाण्यावर अवलंबून राहावे लागत असे, मात्र आता या नवीन सोयीमुळे त्यांचे जीवन सुसह्य झाले आहे.
या प्रकल्पाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे हे संयंत्र केवळ पाणीच नाही तर विजेची निर्मिती सुद्धा करणार आहे. समुद्रातील तापमानातील तफावतीचा उपयोग करून वीज तयार केली जाईल आणि त्याच ऊर्जेवर पाणी शुद्ध करण्याची संपूर्ण यंत्रणा चालेल. यामुळे हा प्रकल्प पूर्णपणे स्वयंपूर्ण ठरणार असून, बाहेरील कोणत्याही ऊर्जेची याला गरज भासणार नाही. स्वच्छ ऊर्जा आणि शुद्ध पाणी एकाच वेळी देणारा हा प्रकल्प तांत्रिक प्रगतीचे एक उत्तम उदाहरण ठरला आहे.
सध्या लक्षद्वीपमध्ये वीज निर्मितीसाठी प्रामुख्याने डिझेलवर चालणाऱ्या यंत्रांचा वापर केला जातो, जे पर्यावरणासाठी घातक असते. हा नवीन सौर प्रकल्प पूर्ण क्षमतेने सुरू झाल्यानंतर डिझेलवरील अवलंबित्व मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे. यामुळे प्रदूषण कमी होण्यास मदत होईल आणि बेटांवर पर्यावरणपूरक पायाभूत सुविधांचे जाळे निर्माण होईल. या प्रकल्पामुळे केवळ नागरिकांच्या गरजाच पूर्ण होणार नाहीत, तर येथील पर्यटन व्यवसायाला आणि स्थानिक विकासालाही मोठी चालना मिळण्याची दाट शक्यता आहे.