स्वतंत्र बातमी

सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील काजू बागायतदार यंदा भीषण संकटाच्या छायेखाली आहेत. निसर्गाच्या लहरीपणामुळे आणि बदलत्या हवामानामुळे काजूच्या पिकाचे अतोनात नुकसान झाले असतानाच, बाजारपेठेत काजूच्या दरात घसरण झाल्याने शेतकरी दुहेरी कात्रीत सापडले आहेत. या प्रतिकूल परिस्थितीमुळे ग्रामीण भागातील अर्थकारण कोलमडले असून, बागायतदारांमध्ये चिंतेचे आणि नैराश्याचे वातावरण पसरले आहे.

दोडामार्ग तालुक्यातील भेडशी येथील आठवडी बाजारपेठेत सध्या काजू बीची आवक मोठ्या प्रमाणावर होत आहे. मात्र, हंगामाच्या सुरुवातीला प्रति किलो सुमारे एकशे ऐंशी रुपये असलेला दर आता एकशे बहात्तर रुपयांपर्यंत खाली घसरला आहे. कष्टाने पिकवलेल्या मालाला किमान दोनशे रुपये दर मिळेल, अशी रास्त अपेक्षा शेतकऱ्यांना होती; परंतु बाजारभावात सातत्याने होत असलेल्या घसरणीमुळे ही अपेक्षा पूर्ण होऊ शकली नाही.

बाजारपेठेतील या दरघटीमागे परदेशातून होणारी स्वस्त काजूची आयात हे मुख्य कारण असल्याचे व्यापाऱ्यांकडून सांगण्यात येत आहे. मोठ्या प्रक्रिया उद्योगांकडून परदेशातील स्वस्त कच्चा माल खरेदी केला जात असल्याने स्थानिक उच्च दर्जाच्या काजूला योग्य भाव मिळेनासा झाला आहे. या जागतिक व्यापार नीतीचा थेट फटका कोकणातील स्थानिक बाजारपेठेला बसत असून बागायतदारांचे कंबरडे मोडले आहे.

यंदाच्या हंगामात हवामानातील अनपेक्षित बदलांमुळे काजूच्या उत्पादनातही घट झाली आहे. कडक उन्हात दिवसरात्र मेहनत करूनही हाती अपेक्षित उत्पन्न येत नसल्याने शेतकरी हतबल झाले आहेत. लागवडीपासून काढणीपर्यंत होणाऱ्या वाढत्या खर्चाच्या तुलनेत मिळणारा मोबदला अत्यंत अल्प असल्याने बागायतदारांचे संपूर्ण आर्थिक गणित बिघडले आहे.

या गंभीर परिस्थितीचा विचार करून हवालदिल झालेल्या शेतकऱ्यांनी आता शासनाकडे मदतीसाठी साकडे घातले आहे. झालेल्या नुकसानीची दखल घेऊन प्रति हेक्टर सुमारे तीन लाख रुपये भरपाई द्यावी, अशी आग्रही मागणी बागायतदारांनी केली आहे. आगामी विधिमंडळ अधिवेशनात सरकार या प्रश्नावर काय भूमिका घेते आणि शेतकऱ्यांना कसा दिलासा देते, याकडे संपूर्ण जिल्ह्याचे लक्ष लागून राहिले आहे.