पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबाद येथे अमेरिका आणि इराण यांच्यात अत्यंत महत्त्वाची उच्चस्तरीय चर्चा सुरू झाली असून, या घडामोडीकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. सुमारे सहा आठवड्यांच्या तीव्र संघर्षानंतर करण्यात आलेल्या तात्पुरत्या युद्धविरामाला कायमस्वरूपी स्थैर्य देण्याच्या उद्देशाने या बैठकीचे आयोजन करण्यात आले आहे. पाकिस्तान सरकारच्या मध्यस्थीने पार पडत असलेल्या या चर्चेसाठी कडक सुरक्षा व्यवस्था तैनात करण्यात आली आहे. मात्र, दोन्ही राष्ट्रांमध्ये अनेक वर्षांपासून असलेला खोलवर अविश्वास पाहता, या संवादातून ठोस यश मिळेल की नाही, याबाबत अनिश्चितता कायम आहे.
या ऐतिहासिक चर्चेत अमेरिकेच्या प्रतिनिधीमंडळाचे नेतृत्व उपराष्ट्राध्यक्ष जे. डी. वॅन्स करत आहेत, तर इराणच्या वतीने संसदाध्यक्ष मोहम्मद बाघेर गालिबाफ यांच्यासह इतर वरिष्ठ अधिकारी सहभागी झाले आहेत. प्रत्यक्ष चर्चेला सुरुवात होण्यापूर्वी वॅन्स यांनी पाकिस्तानचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांची भेट घेऊन प्रादेशिक सुरक्षेवर चर्चा केली. या बैठकीतून दीर्घकालीन शांततेचा मार्ग शोधण्याचा प्रयत्न दोन्ही बाजूंनी केला जात असला, तरी सुरुवातीच्या टप्प्यात एकमेकांवर संशय व्यक्त केल्यामुळे तणावाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
चर्चेच्या दरम्यान इराणने आपली परदेशात गोठवण्यात आलेली मालमत्ता त्वरित मुक्त करण्याची प्रमुख मागणी केली आहे. यासोबतच लेबनॉनमध्ये पूर्णपणे युद्धविराम लागू करण्याची अटही इराणकडून ठेवण्यात आली आहे. अमेरिकेने या प्रदेशातून आपले सैन्य पूर्णपणे मागे घ्यावे, इराणवर लादलेले विविध आर्थिक निर्बंध हटवावेत आणि भविष्यात आक्रमण न करण्याचा लेखी करार करावा, अशा मागण्यांवर इराण ठाम आहे. दुसरीकडे, अमेरिकेने इराणने आपल्या अणु कार्यक्रमावर कडक मर्यादा घालाव्यात, समृद्ध युरेनियम देशाबाहेर पाठवावे आणि क्षेपणास्त्र क्षमतेवर नियंत्रण आणावे, अशी भूमिका मांडली आहे.
युद्धविरामाच्या अटी व शर्तींबाबतही दोन्ही देशांमध्ये तीव्र मतभेद असल्याचे दिसून येत आहे. विशेषतः लेबनॉनमधील सुरू असलेल्या संघर्षाचा या प्रस्तावात समावेश करायचा की नाही, यावरून दोन्ही बाजूंमध्ये वाद निर्माण झाला आहे. इस्रायलच्या लष्करी कारवायांमुळे मध्यपूर्वेतील परिस्थिती अधिकच स्फोटक झाली असून, त्याचा थेट परिणाम या चर्चेवर होण्याची शक्यता आहे. याशिवाय, होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील नियंत्रण आणि त्याचा जागतिक तेल वाहतुकीवर होणारा परिणाम हा देखील या संवादातील एक अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाचा मुद्दा ठरला आहे.
इस्लामाबाद येथील ही चर्चा मध्यपूर्वेतील शांततेसाठी अत्यंत निर्णायक मानली जात आहे. मात्र, दोन्ही देशांमधील जुना संघर्ष, एकमेकांच्या कठोर अटी आणि प्रादेशिक तणावामुळे या चर्चेचे यश सध्या तरी अधांतरी असल्याचे दिसते. असे असले तरी, पाकिस्तानच्या पुढाकाराने सुरू झालेल्या या संवादामुळे भविष्यात काहीतरी कायमस्वरूपी तोडगा निघेल, अशी आशा जागतिक समुदायाकडून व्यक्त केली जात आहे. अन्यथा, हा संवाद निष्फळ ठरल्यास पुन्हा एकदा मोठा सशस्त्र संघर्ष भडकण्याची भीती राजकीय तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.