केंद्र सरकारच्या रेल्वे मंत्रालयाने देशाची आर्थिक राजधानी मुंबई आणि माहिती तंत्रज्ञानाचे केंद्र असलेल्या बंगळुरू शहरांना जोडणाऱ्या ‘वंदे भारत शयनयान’ अर्थात स्लीपर रेल्वेला अधिकृत मंजुरी दिली आहे. रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी या महत्त्वपूर्ण प्रकल्पाला हिरवा कंदील दाखवला असून, यामुळे दोन्ही महानगरांदरम्यानचा प्रवास अधिक वेगवान, सुखकर आणि आरामदायी होणार आहे. ही रेल्वे विशेषतः लांब पल्ल्याच्या रात्रीच्या प्रवासासाठी तयार करण्यात येत असून, प्रवाशांना जागतिक दर्जाच्या आधुनिक सुविधा उपलब्ध करून देण्यावर शासनाने विशेष भर दिला आहे.
या नव्या शयनयान रेल्वेमुळे सध्याच्या तुलनेत प्रवासाचा कालावधी लक्षणीयरीत्या कमी होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. सद्यस्थितीत बंगळुरू ते मुंबई या प्रवासासाठी प्रवाशांना मोठा वेळ खर्च करावा लागतो; मात्र नव्या वंदे भारत शयनयान रेल्वेमुळे हा वेळ वाचवून अधिक सोयीस्कर प्रवास करणे शक्य होणार आहे. या रेल्वेची बांधणी साधारणपणे एक हजार ते दीड हजार किलोमीटरच्या लांब अंतराच्या मार्गासाठी विशेष आराखड्याद्वारे करण्यात आली आहे.
रेल्वे मंत्रालयाच्या व्यापक नियोजनानुसार, देशभरातील विविध प्रमुख मार्गांवर अशा प्रकारच्या अनेक शयनयान गाड्या सुरू करण्याचा मानस आहे. रेल्वे विभागाने एकूण सुमारे दोनशे साठ वंदे भारत शयनयान संच तयार करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले असून, या माध्यमातून देशातील लांब पल्ल्याच्या रेल्वे प्रवासाच्या पद्धतीत मोठी क्रांती घडवून आणण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. यापूर्वी काही निवडक मार्गांवर अशा प्रकारच्या रेल्वेगाड्यांची तांत्रिक चाचणी आणि सेवा यशस्वीरीत्या सुरू करण्यात आली आहे.
या नवीन रेल्वेगाड्यांमध्ये प्रवाशांच्या गरजा लक्षात घेऊन अत्याधुनिक सोयी-सुविधांची मांडणी करण्यात येणार आहे. यामध्ये अत्यंत आरामदायी शयनव्यवस्था, अद्ययावत स्वच्छतागृहे, प्रवाशांची चोख सुरक्षितता आणि प्रगत तांत्रिक प्रणालीचा समावेश असेल. ही शयनयान रेल्वे पारंपरिक टपाल (मेल) आणि जलद गाड्यांच्या तुलनेत अधिक वेगवान तर असेलच, शिवाय प्रवाशांना सुरक्षित आणि उच्च दर्जाच्या प्रवासाचा प्रत्यक्ष अनुभव देईल.
मुंबई आणि बंगळुरू या दोन मोठ्या शहरांना जोडणारी ही वंदे भारत शयनयान रेल्वे भारतीय रेल्वेच्या आधुनिकीकरणाच्या प्रवासातील एक निर्णायक पाऊल मानली जात आहे. या प्रकल्पामुळे केवळ देशातील प्रमुख शहरांमधील संपर्क यंत्रणाच अधिक मजबूत होणार नाही, तर प्रवाशांच्या वेळेची मोठी बचत होऊन त्यांना प्रवासाचा एक नवा आनंद मिळेल, असा दृढ विश्वास रेल्वे मंत्रालयाने व्यक्त केला आहे.