स्वतंत्र बातमी

पुणे : हिंदवी स्वराज्याची पहिली राजधानी आणि ऐतिहासिक वारसा असलेल्या राजगड किल्ल्याच्या सर्वांगीण विकासासाठी राज्याच्या पुरातत्त्व विभागाने पंधरा कोटी रुपयांचा प्रस्ताव शासनाकडे सादर केला आहे. खडकवासला परिसरातील या किल्ल्याला जागतिक वारसास्थळाचा दर्जा मिळाल्यानंतर पर्यटकांसाठी अधिक चांगल्या सुविधा उपलब्ध करून देण्याचा हा प्रयत्न असल्याचे सांगण्यात आले आहे. या आराखड्याचा मुख्य उद्देश किल्ल्याचे संवर्धन करताना पर्यटकांना मूलभूत सोयी उपलब्ध करून देणे हा आहे.

पुरातत्त्व विभागाचे सहसंचालक डॉ. विलास वाहणे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, गडावरील राजसदरेच्या परिसरात अत्याधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित माहिती केंद्र उभारले जाणार आहे. या केंद्रामध्ये चित्रफिती आणि ध्वनिफितींच्या माध्यमातून छत्रपती शिवाजी महाराजांचा इतिहास पर्यटकांना सादर केला जाणार आहे. तसेच गडाच्या पायथ्याशी असलेल्या पाल खुर्द येथे पर्यटकांसाठी सुसज्ज निवारा आणि स्वच्छतागृहे उभारण्याचीही योजना आहे.

या प्रस्तावामध्ये किल्ल्यावर जाणाऱ्या पायऱ्यांची दुरुस्ती, तटबंदीची डागडुजी आणि पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था यावर विशेष भर दिला जाणार आहे. किल्ल्यावरील संरचनांचे जतन करताना त्याची ऐतिहासिक ओळख कायम ठेवण्यावर भर देण्यात येणार आहे. पर्यटकांची वाढती संख्या लक्षात घेऊन आवश्यक सुविधा उभारण्याची गरज अधोरेखित करण्यात आली आहे.

राजगडाच्या पायथ्याशी असलेल्या ऐतिहासिक शिवपट्टण शहराच्या विकासासाठी स्वतंत्रपणे एकोणतीस कोटी रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला आहे. या शहराच्या संवर्धनामुळे किल्ल्याभोवतालचा ऐतिहासिक परिसर अधिक आकर्षक होणार आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी सन १६४८ मध्ये राजगड किल्ला उभारला आणि तब्बल सव्वीस वर्षे इथून स्वराज्याचा कारभार चालवला, यामुळे या किल्ल्याचे ऐतिहासिक महत्त्व अधिक अधोरेखित होते.

या विकास आराखड्याला शासनाकडून लवकरच मंजुरी मिळण्याची शक्यता असून त्यानंतर टप्प्याटप्प्याने कामे सुरू केली जाणार आहेत. जागतिक स्तरावरील मार्गदर्शक सूचनांनुसार किल्ल्यावर सुविधा उभारण्याचे मोठे आव्हान प्रशासनासमोर आहे. तरीही या प्रकल्पामुळे राजगड किल्ल्याचा ऐतिहासिक वारसा जपत पर्यटनाला चालना मिळेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.