भारत – चीन व्यापार पूर्ववत

सहा वर्षांच्या प्रदीर्घ प्रतीक्षेनंतर लिपुलेख खिंडीतून भारत-चीन सीमा व्यापार सुरू होणे ही केवळ एक व्यापारी घडामोड नसून, दक्षिण आशियाई भू-राजकारणातील अत्यंत महत्त्वपूर्ण घटना आहे. २०२० च्या सीमा तणावानंतर दोन्ही देशांमधील संबंध पूर्णपणे गोठले होते, ज्याचा थेट फटका दोन्ही बाजूंच्या सीमावर्ती कष्टकरी नागरिकांना बसला. केंद्र सरकारने आणि परराष्ट्र मंत्रालयाने अत्यंत संयमी राजनैतिक चर्चेतून हा मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात यश मिळवले आहे, जे कौतुकास्पद आहे. या मार्गावर झालेल्या नवीन मोटार रस्त्यामुळे आता व्यापार करणे पूर्वीपेक्षा अधिक सोपे आणि आधुनिक होणार आहे. नेपाळने घेतलेले आक्षेप हे राजकीयदृष्ट्या प्रेरित असून, भारताने आपल्या सार्वभौमत्वावर ठाम राहून व्यापार सुरू ठेवणे योग्य आहे. आर्थिक हितसंबंध जेव्हा जोडले जातात, तेव्हा सीमांवरील बंदुकांच्या नळ्या शांत होण्यास मदत होते. लिपुलेख मार्गाचे हे पुनरुज्जीवन भारत-चीनमधील दीर्घकालीन शांतता आणि प्रादेशिक विकासाचा नवा कणा ठरावे, हीच अपेक्षा आहे.