स्वतंत्र बातमी

रत्नागिरी जिल्ह्यातील राजापूर तालुक्यातील आदिवरे येथील श्री नागेश्वर मंदिरात सुमारे सव्वाशे वर्षे जुना ऐतिहासिक ताम्रपट सापडला आहे. प्राचीन इतिहासाचा अनमोल ठेवा मानला जाणारा हा ताम्रपट मंदिराच्या जीर्णोद्धाराचे काम सुरू असताना हस्तगत करण्यात आला. या शोधामुळे कोकणच्या समृद्ध सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक वारशात मोलाची भर पडली असून, स्थानिक इतिहासप्रेमींमध्ये आनंदाचे वातावरण आहे.

सापडलेला हा ताम्रपट शके अठराशे सव्वीस म्हणजेच इसवी सन एकोणीसशे चार या वर्षातील असल्याचे प्राथमिक तपासात समोर आले आहे. या ताम्रपटावर कोरण्यात आलेली अक्षरे आणि त्याची ठेवण अत्यंत सुबक असून, त्या काळातील लेखनकलेचा तो एक उत्तम नमुना मानला जात आहे. हा ताम्रपट तांब्याच्या धातूपासून बनवलेला असून त्यावर देवनागरी लिपीतील मजकूर कोरलेला आहे.

या ऐतिहासिक दस्तावेजावर तत्कालीन महत्त्वाच्या व्यक्तींची नावे आणि मंदिराशी संबंधित काही महत्त्वपूर्ण नोंदी आढळल्या आहेत. यामध्ये मंदिराच्या व्यवस्थापनासाठी दिलेल्या देणग्या आणि त्या काळातील सामाजिक व्यवस्थेवर प्रकाश टाकणारा मजकूर असल्याचे अभ्यासकांचे म्हणणे आहे. हा ताम्रपट म्हणजे त्या काळातील कायदेशीर दस्तऐवज असून, तो मंदिराच्या मालकी हक्काचा पुरावा म्हणूनही पाहिला जात आहे.

आदिवरे येथील हे नागेश्वर मंदिर अत्यंत प्राचीन असून ते भाविकांचे श्रद्धास्थान आहे. या ताम्रपटाच्या शोधामुळे मंदिराच्या कालखंडाबाबत आणि त्या काळातील राजापूर परिसरातील राजकीय स्थितीबाबत अधिक माहिती मिळण्यास मदत होणार आहे. पुरातत्त्व विभागाच्या मार्गदर्शनाखाली या ताम्रपटावरील मजकुराचे सखोल वाचन आणि विश्लेषण करण्याचे काम आता हाती घेण्यात येणार आहे.

कोकणात अशा प्रकारचे ऐतिहासिक पुरावे वेळोवेळी सापडत असतात, मात्र इतक्या सुस्थितीत असलेला आणि स्पष्ट मजकूर असलेला ताम्रपट मिळणे ही एक दुर्मिळ घटना मानली जात आहे. या ऐतिहासिक वारशाचे संवर्धन करण्यासाठी ग्रामस्थांनी आणि मंदिर व्यवस्थापनाने विशेष काळजी घेण्याचे ठरवले आहे. हा ताम्रपट लवकरच सर्वसामान्यांना पाहण्यासाठी सुरक्षित ठिकाणी प्रदर्शनात ठेवण्यात येणार असल्याचे संकेतही देण्यात आले आहेत.