स्वतंत्र बातमी

राज्यातील शाळांसाठी नवीन शैक्षणिक वर्ष 2026-27 पासून वेळापत्रकात अत्यंत महत्त्वपूर्ण बदल करण्यात आले आहेत. राष्ट्रीय शिक्षण धोरण 2020 नुसार यंदा राज्यातील राज्य मंडळाच्या सर्व माध्यमांच्या आणि व्यवस्थापनाच्या शाळांमधील इयत्ता दुसरी, तिसरी, चौथी आणि सहावी या इयत्तांसाठी नवीन अभ्यासक्रमाची पाठ्यपुस्तके लागू केली जाणार आहेत. या पार्श्वभूमीवर, राज्य अभ्यासक्रम आराखड्यानुसार राज्य शैक्षणिक संशोधन आणि प्रशिक्षण परिषदेचे संचालक डॉ. हेमंत वसेकर यांनी शाळांसाठीचे हे नवीन अधिकृत वेळापत्रक जाहीर केले आहे.

ग्रंथालयाची नवीन तासिका आणि सुट्यांचे नियोजन

नव्या वेळापत्रकाचे वैशिष्ट्य म्हणजे यामध्ये ‘ग्रंथालय’ या नवीन तासिकेचा समावेश करण्यात आला आहे. याद्वारे विद्यार्थ्यांना वाचनाची गोडी लावण्यासाठी विशेष उपक्रम राबवणे शाळांना शक्य होणार आहे. या नवीन रचनेनुसार, वर्षभरात एकूण दोनशे सदतीस दिवस शालेय कामकाजाचे असणार आहेत, तर एकशे अठ्ठावीस दिवस सुट्यांसाठी राखीव ठेवण्यात आले आहेत. इयत्ता तिसरी ते पाचवी आणि सहावी ते आठवी या दोन्ही गटांसाठी स्वतंत्रपणे तासिकानिहाय विषय विभागणी करून देण्यात आली असून शाळांना त्यानुसारच आपल्या कामकाजाचे नियोजन करावे लागणार आहे.

प्राथमिक आणि उच्च प्राथमिक वर्गांचे विषय

नवीन रचनेनुसार इयत्ता तिसरी ते पाचवीसाठी मराठी, इंग्रजी, गणित, आपल्या सभोवतालचे विज्ञान भाग एक आणि भाग दोन, कला शिक्षण, शारीरिक शिक्षण आणि निरामयता तसेच कार्यशिक्षण हे विषय बंधनकारक राहतील. दुसरीकडे, इयत्ता सहावी ते आठवीच्या विद्यार्थ्यांसाठी मराठी, इंग्रजी, प्रचलित तिसरी भाषा, गणित, विज्ञान, सामाजिक शास्त्रे, कला शिक्षण, शारीरिक शिक्षण आणि निरामयता तसेच कार्यशिक्षण हे विषय निश्चित करण्यात आले आहेत. याशिवाय, स्काऊट-गाईड हा विषय पूर्णपणे ऐच्छिक असेल, असेही यामध्ये स्पष्ट करण्यात आले आहे.

शिक्षणतज्ज्ञ आणि शिक्षकांकडून संमिश्र प्रतिक्रिया

या नवीन वेळापत्रकावर पुण्यातील शिक्षक अजय काळे यांनी प्रतिक्रिया देताना सांगितले की, ग्रंथालयासाठी स्वतंत्र तासिका देण्याची कल्पना अत्यंत स्वागतार्ह आहे. यामुळे ग्रंथालयाची ओळख, पुस्तक वाचन आणि लेखकांशी संवाद यांसारखे उपक्रम अधिक प्रभावीपणे राबवता येतील. मात्र, माजी मुख्याध्यापक महेंद्र गणपुले यांनी नमुना वेळापत्रकातील त्रुटींकडे लक्ष वेधले आहे. सत्र परीक्षा, मूल्यांकन आणि इतर उपक्रमांसाठी दिलेले तेरा दिवस अपुरे असून त्यासाठी किमान अठ्ठावीस ते तीस दिवसांची गरज असते, असे निरीक्षण त्यांनी नोंदवले आहे. तसेच काही पारंपारिक विषयांच्या तासिका कमी करून समृद्धीकरण कार्यक्रमासारख्या नव्या तासिका वाढवल्याचे त्यांनी सांगितले.

तिसऱ्या भाषेबाबत प्रचलित धोरणच कायम

त्रिभाषा धोरणाच्या अंमलबजावणीबाबत समितीच्या शिफारशींवर शासनाकडून अंतिम निर्णय होईपर्यंत तिसऱ्या भाषेबाबत राज्यात प्रचलित पद्धतच लागू राहणार आहे. राज्यस्तरीय सुकाणू समितीच्या 10 फेब्रुवारी रोजी झालेल्या बैठकीत यावर सविस्तर चर्चा झाली असून, नवीन अभ्यासक्रम पूर्णपणे लागू होईपर्यंत पाचवीपुढील वर्गांना पूर्वीप्रमाणेच तिसरी भाषा शिकवली जाईल. हे नवीन वेळापत्रक सध्या इयत्ता तिसरी, चौथी आणि सहावीसाठी त्वरित अमलात येणार असून, पाचवी, सातवी आणि आठवी या वर्गांना नवीन पाठ्यपुस्तके उपलब्ध झाल्यानंतर या नवीन सूचना लागू केल्या जातील.