
ताजी बातमी
आंतरराष्ट्रीय
मानवी तस्करी
कंबोडियातील सायबर फसवणूक केंद्रांतून २२१ बांगलादेशी नागरिक चार दिवसांत मायदेशी परत
नोकरीच्या आमिषाने नेलेल्या तरुणांना पासपोर्ट हिरावून सक्तीने ऑनलाईन फसवणुकीच्या कामात ढकलले गेले होते — हजारो अद्याप कंबोडियात अडकलेले
कंबोडियातील सायबर फसवणूक केंद्रांमध्ये अडकलेल्या २२१ बांगलादेशी नागरिकांना अवघ्या चार दिवसांत टप्प्याटप्प्याने मायदेशी परत आणण्यात आले असून, या घटनेने मानवी तस्करीच्या जाळ्याची व्याप्ती पुन्हा एकदा समोर आणली आहे.
२२१
चार दिवसांत परतलेले एकूण नागरिक
४
दिवसांत झालेले टप्प्याटप्प्याने पुनरागमन
१५,९२१
गेल्या दीड वर्षात कंबोडियात गेलेले बांगलादेशी कामगार
५,५०,०००
टका दलालांना दिल्याचा एका पीडिताचा दावा
📱 फसवणुकीचे जाळे कसे चालते?
तपासात समोर आलेल्या माहितीनुसार, बांगलादेशातील विविध जिल्ह्यांतील तरुणांना संगणक चालक, टायपिस्ट किंवा कॉल सेंटर कर्मचारी अशा आकर्षक पगाराच्या नोकऱ्यांचे आमिष बनावट संकेतस्थळे, ईमेल आणि फेसबुक, व्हॉट्सअॅप, टेलिग्रामसारख्या समाजमाध्यमांद्वारे दाखवण्यात आले. अनेक पीडित हे बीएमईटी (कामगार व रोजगार ब्युरो) कडून अधिकृत परवानगी घेऊन कायदेशीर मार्गाने कंबोडियात पोहोचले होते, मात्र तेथे पोहोचल्यानंतर बांगलादेशी तस्करी टोळ्यांनी त्यांना पैशांच्या बदल्यात चिनी नियंत्रित सायबर फसवणूक केंद्रांच्या हाती सोपवले.
पीडितांच्या पासपोर्ट आणि मोबाईल फोनवर ताबा घेतला गेल्याने त्यांचा बाह्य जगाशी संपर्क पूर्णपणे तुटला. कामगिरीचे लक्ष्य पूर्ण न केल्यास शारीरिक व मानसिक छळ सहन करावा लागत असल्याचेही अनेक पीडितांनी सांगितले. यातील बहुतांश पीडितांना अमेरिकेसह विकसित देशांतील नागरिकांना लक्ष्य करणाऱ्या ऑनलाईन फसवणुकीच्या कामात सक्तीने गुंतवले जात होते.
“अवघ्या चार दिवसांत २२१ नागरिकांचे पुनरागमन हीच या समस्येच्या व्याप्तीचे द्योतक आहे.” — शरीफुल हसन, सहसंचालक, ब्रॅक स्थलांतर कार्यक्रम
🔹 कंबोडियाच्या कायदा अंमलबजावणी संस्थांच्या कारवाईतून अनेक केंद्रांतून सुटका
🔹 परतलेल्या काही नागरिकांनी आधीच कायदेशीर तक्रारी दाखल केल्या
🔹 नागरिकांना हजरत शाहजलाल आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर तातडीची मदत व आर्थिक सहाय्य
⚠️ हजारो अद्याप अडकलेले · पूर्वीच्याही घटना
अनेक परतलेल्या पीडितांनी असा दावा केला की हजारो बांगलादेशी नागरिक अद्याप कंबोडियात नोकरीविना आणि अत्यंत हलाखीच्या परिस्थितीत अडकलेले आहेत आणि सुटकेच्या प्रतीक्षेत आहेत. ही पहिलीच घटना नाही — यापूर्वी जानेवारी महिन्यात म्यानमारमधील अशाच एका केंद्रातून आठ बांगलादेशी नागरिक सुटका करून आणले गेले होते, तर सप्टेंबर २०२५ मध्ये अठरा नागरिकांची सुटका करण्यात आली होती.
ब्रॅक स्थलांतर कार्यक्रमाने नोकरी शोधणाऱ्या तरुणांना थायलंड, म्यानमार, लाओस, व्हिएतनाम आणि कंबोडिया येथील परदेशी नोकरीच्या प्रस्तावांबाबत अत्यंत सावधगिरी बाळगण्याचे आणि कोणतीही नोकरी स्वीकारण्यापूर्वी तिची सत्यता पडताळून पाहण्याचे आवाहन केले आहे. सुरक्षित स्थलांतरासाठी आंतरराष्ट्रीय सहकार्य अधिक बळकट करण्याची आणि सायबर फसवणूक टोळ्यांविरुद्ध कठोर कारवाईची गरज असल्याचेही संघटनेने नमूद केले आहे.
🔹 जानेवारी व सप्टेंबर २०२५ मध्ये म्यानमारमधूनही याआधी सुटका झालेली
🔹 अनेक पीडितांचे पासपोर्ट व मोबाईल जप्त करून संपर्क तोडला गेला
🔹 अधिकृत बीएमईटी मंजुरी घेतलेल्यांनाही तस्करीचा सामना करावा लागला
📊 पुनरागमनाचा घटनाक्रम · स्थिती
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| १२ जून पुनरागमन | ३७ नागरिक परत | पूर्ण |
| १३ जून पुनरागमन | ५४ नागरिक परत, एकूण ९१ | पूर्ण |
| १७ जून पुनरागमन | ७८ नागरिक परत | पूर्ण |
| एकूण चार दिवसांतील पुनरागमन | २२१ नागरिक मायदेशी | पूर्ण |
| उर्वरित अडकलेले नागरिक | हजारो अद्याप कंबोडियात असल्याचा दावा | प्रलंबित |
| तस्करी टोळ्यांवर कारवाई | कायदेशीर तपास व खटले सुरू | सुरू |
💡 पार्श्वभूमी
कंबोडियातील सायबर फसवणूक केंद्रांची समस्या किती मोठी आहे?
कोविड–१९ महामारीच्या काळात सिहानूकव्हिल शहरातून सुरू झालेला हा सायबर फसवणूक उद्योग आता कंबोडियासह म्यानमार, थायलंड, लाओस आणि व्हिएतनाममध्येही पसरला आहे. संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या अहवालानुसार, कंबोडिया आणि म्यानमारमधील अशा केंद्रांत सुमारे दोन लाख वीस हजारांहून अधिक लोक काम करत असल्याचा अंदाज आहे, ज्यापैकी बहुतांश जणांना फसवणुकीने किंवा जबरदस्तीने आणले गेले आहे. अॅम्नेस्टी इंटरनॅशनलच्या अहवालांनुसार कंबोडियातील पन्नासहून अधिक अशा केंद्रांत गुलामगिरी, मानवी तस्करी, सक्तीची मजुरी आणि अमानुष छळाच्या घटना घडल्याचे निदर्शनास आले आहे. कंबोडिया सरकारने २०२५ मध्ये देशव्यापी कारवाई सुरू केली असून हजारो पीडितांची सुटका झाल्याचा दावा केला आहे, मात्र मानवाधिकार संघटनांच्या मते ही समस्या अद्यापही नियंत्रणाबाहेर आहे.
📊 संपादकीय विश्लेषण
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
२२१ नागरिकांचे अवघ्या चार दिवसांत झालेले पुनरागमन ही तातडीची मदत असली, तरी हजारो बांगलादेशी अद्याप अडकलेले असल्याचा दावा पाहता ही समस्या केवळ वैयक्तिक सुटका मोहिमांतून सुटणारी नाही. अधिकृत बीएमईटी मंजुरी घेऊनही पीडित तस्करीला बळी पडल्याचे दिसून येणे, हे स्थलांतर प्रक्रियेतील गंभीर त्रुटी दर्शवते — कायदेशीर कागदपत्रे असूनही नोकरी देणाऱ्या कंपन्यांची विश्वासार्हता पडताळली जात नाही. यापुढे केवळ सुटका आणि पुनर्वसनावर भर देण्याऐवजी, परदेशी रोजगार मंजुरी प्रक्रियेत अधिक काटेकोर तपासणी आणि आग्नेय आशियाई देशांसोबत सखोल आंतरराष्ट्रीय सहकार्य आवश्यक आहे. अन्यथा अशा घटनांची पुनरावृत्ती थांबवणे कठीण ठरेल.