जागतिक क्रमवारीत आयआयटी दिल्लीची झेप

ताजी बातमी शिक्षण · जागतिक आयआयटी दिल्ली

QS जागतिक क्रमवारीत आयआयटी दिल्ली ११८ व्या स्थानी — भारतीय संस्थांमध्ये अव्वल

४ वर्षांत १९७ वरून थेट ११८ व्या स्थानापर्यंत झेप — Employer Reputation मध्ये जगातील पहिल्या ३९ मध्ये; ५२ भारतीय संस्थांना यादीत स्थान

QS वर्ल्ड युनिव्हर्सिटी रँकिंग्ज २०२७ मध्ये आयआयटी दिल्लीने जागतिक स्तरावर ११८ वे स्थान पटकावत भारतातील सर्व संस्थांमध्ये अव्वल स्थान मिळवले असून गेल्या वर्षीच्या तुलनेत ५ स्थानांची सुधारणा केली आहे; रोजगार संधी निकषात तब्बल ६० स्थानांची उडी आणि ५२ भारतीय विद्यापीठांचा यादीत समावेश ही यंदाची वैशिष्ट्यपूर्ण कामगिरी आहे.
#११८
आयआयटी दिल्ली — जागतिक क्रमवारी २०२७
+५ स्थाने
गेल्या वर्षीच्या #१२३ वरून सुधारणा
+६० स्थाने
रोजगार संधी निकषात अभूतपूर्व झेप
५२
भारतीय विद्यापीठे QS यादीत — विक्रम
आयआयटी दिल्लीची ऐतिहासिक कामगिरी
QS वर्ल्ड युनिव्हर्सिटी रँकिंग्ज २०२७ मध्ये आयआयटी दिल्लीने कोणत्याही भारतीय संस्थेसाठी आतापर्यंतचे सर्वोच्च जागतिक स्थान मिळवले आहे. गेल्या चार वर्षांत १९७ वरून थेट ११८ व्या स्थानापर्यंतची झेप हे एका दशकातील भारताच्या उच्च शिक्षण क्षेत्राचे सर्वात ठळक यश आहे.
  • गेल्या ४ वर्षांत #१९७ वरून #११८ — ७९ स्थानांची एकूण सुधारणा
  • भारतातील सर्व संस्थांमध्ये अव्वल — आयआयटी दिल्लीचे ऐतिहासिक स्थान
  • Employer Reputation निकषात +११ स्थाने — जगातील पहिल्या ३९ मध्ये
  • रोजगार संधी (Graduate Employability) निकषात +६० स्थानांची अभूतपूर्व झेप
  • प्राध्यापक संशोधन दर्जा निकषात +२६ स्थानांची सुधारणा
“भारताच्या विकसित भारत २०४७ या संकल्पनेला बळ देण्यात ही विद्यापीठे मोलाची भूमिका बजावतील — भारत जागतिक स्तरावर ज्ञानाचे मुख्य केंद्र म्हणून उदयास येत आहे.”
जेसिका टर्नर, मुख्य कार्यकारी अधिकारी, QS संस्था
इतर भारतीय संस्थांची कामगिरी व जागतिक संदर्भ
जागतिक पहिल्या २०० संस्थांमध्ये तीन भारतीय आयआयटींनी स्थान मिळवले आहे. एकूण ५२ भारतीय विद्यापीठे यादीत असून गुणवत्ता सुधारणेत भारत जगात पाचव्या क्रमांकावर आहे. जागतिक क्रमवारीत MIT पहिल्या, तर Imperial College London दुसऱ्या स्थानावर आहे.
  • आयआयटी बॉम्बे — #१३४ — जागतिक पहिल्या २०० मध्ये
  • आयआयटी मद्रास — #१७० — जागतिक पहिल्या २०० मध्ये
  • आयआयटी खडगपूर — #२०५; आयआयएससी बेंगळुरू — #२२१
  • १०६ देशांमधील १,५०० हून अधिक विद्यापीठांचे मूल्यमापन
  • गुणवत्ता सुधारणेत भारत जागतिक पाचव्या क्रमांकावर
भारतीय संस्थांचा क्रमवारी तक्ता
संस्था जागतिक क्रमांक स्थिती
आयआयटी दिल्ली #११८ (गेल्या वर्षी #१२३) +५ सुधारणा
आयआयटी बॉम्बे #१३४ पहिल्या २०० मध्ये
आयआयटी मद्रास #१७० पहिल्या २०० मध्ये
आयआयटी खडगपूर #२०५ पहिल्या २५० मध्ये
आयआयएससी बेंगळुरू #२२१ पहिल्या २५० मध्ये
एकूण भारतीय संस्था ५२ संस्था यादीत विक्रम
जागतिक अव्वल — MIT #१ (अमेरिका) कायम अव्वल
💡 हे जाणून घ्या
QS वर्ल्ड युनिव्हर्सिटी रँकिंग्ज म्हणजे काय आणि त्याचे निकष काय असतात?
QS (Quacquarelli Symonds) ही ब्रिटनस्थित संस्था दरवर्षी जागतिक विद्यापीठांची क्रमवारी जाहीर करते. यात मुख्यतः सहा निकष वापरले जातात: (१) शैक्षणिक प्रतिष्ठा (Academic Reputation) — ४०%, (२) नियोक्त्यांची प्रतिष्ठा (Employer Reputation) — १०%, (३) विद्यार्थी-प्राध्यापक गुणोत्तर — २०%, (४) आंतरराष्ट्रीय प्राध्यापक — ५%, (५) आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी — ५%, (६) संशोधन उद्धरणे (Citations per Faculty) — २०%. भारतीय संस्थांना आंतरराष्ट्रीय प्राध्यापक व विद्यार्थी आकर्षित करण्यात अजूनही मर्यादा आहेत, म्हणूनच एकूण गुणवत्ता असूनही जागतिक पहिल्या शंभरात प्रवेश कठीण आहे.
📝 सह्याद्री मराठी विश्लेषण
कामगिरीचे महत्त्व
आयआयटी दिल्लीचे #११८ हे स्थान म्हणजे भारताच्या उच्च शिक्षण क्षेत्राला मिळालेली आंतरराष्ट्रीय मान्यता आहे. NEP २०२० अंतर्गत संशोधन, उद्योग सहकार्य व जागतिक भागीदारी यांवर दिलेला भर या कामगिरीत दिसत आहे. रोजगार निकषात +६० स्थानांची झेप हे विद्यार्थ्यांच्या कौशल्य विकासाचे ठोस प्रमाण आहे.
मर्यादा व आव्हाने
आंतरराष्ट्रीय प्राध्यापक व परदेशी विद्यार्थ्यांचे प्रमाण हे भारतीय संस्थांचे सर्वात कमकुवत क्षेत्र आहे. जागतिक पहिल्या १०० मध्ये प्रवेश करण्यासाठी या निकषांवर मोठी गुंतवणूक आवश्यक आहे. सरकारी IIT व्यतिरिक्त खासगी विद्यापीठांची जागतिक कामगिरी अजूनही मर्यादित आहे.
पुढे काय?
आयआयटी दिल्लीचे जागतिक पहिल्या १०० मध्ये प्रवेश करणे हे पुढील महत्त्वाकांक्षी उद्दिष्ट आहे. आंतरराष्ट्रीय संयुक्त संशोधन प्रकल्प, परदेशी विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती आणि जागतिक कंपन्यांशी प्लेसमेंट भागीदारी या दिशेने काम होणे आवश्यक आहे. भारताचे विकसित भारत २०४७ उद्दिष्ट साध्य करण्यात IITची भूमिका केंद्रस्थानी असेल.
बातमी मिळवा
ई-मेलवर WhatsApp वर
22,857 वेळा पाहिलं