जगबुडी नदीने धोकादायक पातळी ओलांडली
दि. 06दि. 06 । जुलै । 2026
अतिवृष्टीमुळे दापोली, खेड, चिपळूण, राजापूर, मंडणगड, संगमेश्वर तालुक्यांमध्ये पूरस्थिती निर्माण झाली असून रस्ते जलमय झाले आहेत. खेडमधील जगबुडी नदीने धोकापातळी ओलांडली असून पाणी नागरी वस्त्यांमध्ये शिरले आहे. दापोलीतील मुख्य नाके, गृहनिर्माण सोसायट्या संपूर्ण पाण्याखाली गेल्या आहेत. अनेक ठिकाणी घरे, गोठे, झाडांची पडझड झाली असून वीजपुरवठा खंडित झाला आहे.
२६
एनडीआरएफ जवान तैनात
६
तालुके पूरबाधित
९.८०
मीटर जगबुडी पाणीपातळी
३
मुख्य मार्ग बंद
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
रत्नागिरी जिल्ह्यात मुसळधार पावसामुळे पूरस्थिती निर्माण झाली आहे. जगबुडी नदीने धोकापातळी ओलांडली असून वाशिष्ठी, अर्जुना नद्या पात्राबाहेर आल्या आहेत. घाटांमध्ये दरडी कोसळल्या असून अनेक गावांचा संपर्क तुटला आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
उपविभागीय अधिकारी आकाश लिगाडे यांच्या उपस्थितीत राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दलाचे पथक चिपळूणमध्ये दाखल झाले आहे. स्थानिक आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा, पोलीस दल, महसूल विभागाचे कर्मचारी बचावकार्यात सक्रिय आहेत.
तात्कालिक परिणाम
राजापूर येथील मुख्य एसटी बससेवा पूर्णपणे बंद करण्यात आली आहे. तुळशी घाट बंद झाल्याने रस्ते वाहतूक ठप्प झाली आहे. शहरी तसेच ग्रामीण भागात वीज आणि दळणवळण व्यवस्था विस्कळीत झाली आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
जिल्हा प्रशासनाने नदीकाठच्या सर्व गावांना सतर्कतेचा तीव्र इशारा दिला आहे. पूरग्रस्त भागांची पाहणी सुरू असून आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणेला चोवीस तास तैनात राहण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
खेडमध्ये कार वाहून गेली; तीन प्रवाशांचा बचाव
खेड तालुक्यातील शिवतर रस्त्यावरील पुलावर कार पुराच्या पाण्यात वाहून गेल्याची थरारक घटना घडली आहे.
- सुरक्षारक्षकाचा इशारा डावलून चालकाने वाहन पुढे नेल्याने कार प्रवाहात अडकली.
- स्थानिक नागरिकांनी तत्काळ धाव घेत कारमधील एका महिलेसह तिघांना सुखरूप बाहेर काढले.
नद्यांची धोकापातळी आणि बाजारपेठांचे नुकसान
खेड येथील जगबुडी नदीने नऊ पूर्णांक ऐंशी मीटर पातळी गाठली आहे. या नदीची धोकापातळी सात मीटर आहे. नदीचे पाणी नागरी वस्त्यांमध्ये शिरले आहे. नारंगी नदीला पूर आल्याने शेकडो एकर भातशेती जलमय झाली आहे. दापोलीतील केळस्कर नाका, जालगाव येथील चैतन्यनगर परिसरात गुडघाभर पाणी साचले आहे. राजापूरमधील जवाहर चौकात पाणी शिरल्याने व्यापाऱ्यांच्या टपऱ्या, दुकाने पाण्याखाली गेली आहेत. चिपळूण पंचायत समितीसमोर मोठे झाड कोसळल्याने वाहनांचे नुकसान झाले आहे. ग्रामीण भागात घरांची पडझड झाली आहे.
“वाशिष्ठी नदीच्या पातळीवर आमचे बारीक लक्ष आहे. राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दलाचे सव्वीस जवानांचे पथक शहरात तैनात केले आहे. नागरिकांनी अफवांवर विश्वास ठेवू नये.”
— आकाश लिगाडे, उपविभागीय अधिकारी, चिपळूण| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| जगबुडी नदी | ९.८० मीटर पातळी | नोंदवले |
| तुळशी घाट | दरड कोसळली | बंद |
| राजापूर बससेवा | पूर परिस्थिती | स्थगित |
| एनडीआरएफ पथक | २६ सदस्य तैनात | कार्यरत |
पार्श्वभूमी
कोकणातील पूर सुरक्षा आणि आपत्ती नियोजन
रत्नागिरी जिल्ह्यात प्रतिवर्षी पावसाळ्यात चिपळूण, खेड, राजापूर शहरांना पुराचा मोठा तडाखा बसतो. दोन हजार एकवीस मधील महापुरानंतर वाशिष्ठी नदीतील गाळ काढण्याचे काम हाती घेण्यात आले होते. तरीही अवघ्या काही तासांच्या पावसात चिपळूण शहरात पाणी भरण्याची शक्यता निर्माण होते. जगबुडी नदीची इशारा पातळी पाच मीटर असून ती वारंवार ओलांडली जाते. घाटांमधील दरडी रोखण्यासाठी कायमस्वरूपी उपाययोजना अद्याप पूर्ण झालेल्या नाहीत. प्रशासनाने पुढील चोवीस तासांसाठी रेड अलर्ट जारी केला असून बचाव पथके सज्ज ठेवली आहेत.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन पोलीस प्रशासनाने पूरबाधित मार्गांवर नाकेबंदी केली आहे. धोकादायक पुलांवरून वाहतूक करण्यास बंदी घालण्यात आली आहे. आपत्ती व्यवस्थापन नियंत्रण कक्ष चोवीस तास कार्यरत ठेवण्यात आला आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर चिंतेचे वातावरण पसरले आहे. राजापूर, दापोली येथील बाजारपेठांमध्ये पाणी शिरल्याने व्यापाऱ्यांचे मोठे आर्थिक नुकसान झाले आहे. वाहतूक ठप्प झाल्याने मालाची आवक-जावक पूर्णपणे थांबली आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम झाला असून अनेक नागरिकांच्या घरांत पाणी शिरले आहे. पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा, वीज व्यवस्था खंडित झाल्याने नागरिकांना अंधारात राहावे लागत आहे.
शेतकरी वर्ग
शेतकरी वर्ग यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून नुकतीच लागवड केलेली भातशेती संपूर्ण पाण्याखाली गेली आहे. पुराच्या प्रवाहामुळे शेतातील पिके वाहून गेल्याने बळीराजा संकटात सापडला आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
नद्यांमधील गाळाचा प्रश्न आणि तातडीचे उपाय — रत्नागिरी जिल्ह्यातील पूरस्थिती दरवर्षी गंभीर रूप धारण करत आहे. जगबुडी, वाशिष्ठी, अर्जुना नद्यांची पात्रे गाळाने भरल्याने पाणी शहरात शिरते. आपत्ती व्यवस्थापन केवळ इशारा देण्यापुरते मर्यादित राहू नये. दरवर्षी कोट्यवधी रुपयांचा निधी पूर नियंत्रणासाठी मंजूर केला जातो. प्रत्यक्ष जमिनीवर कायमस्वरूपी कामे दिसत नाहीत. घाट रस्ते खचणे, दरडी कोसळणे यावर तांत्रिक मार्ग काढणे आवश्यक आहे. प्रशासनाने पूरग्रस्तांना तत्काळ आर्थिक मदत देणे गरजेचे आहे. भविष्यातील आपत्ती टाळण्यासाठी ठोस नियोजनाची गरज आहे.