राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांच्या १५५ व्या जयंतीनिमित्त संपूर्ण देशाला आणि जागतिक समुदायाला महत्त्वाचा संदेश दिला आहे. राष्ट्रपती मुर्मू यांनी राजघाट येथील गांधी समाधी स्थळावर जाऊन आदरांजली वाहिली.
१५५
महात्मा गांधी जयंती (जयंती)
२
ऑक्टोबर गांधी जयंती दिन (दिनांक)
१
राजघाट समाधी स्थळ (स्थान)
१००
सत्य आणि अहिंसा तत्त्व (टक्के)
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी गांधी जयंतीनिमित्त देशवासीयांना संबोधित करताना महात्मा गांधींचे अहिंसेचे विचार जागतिक तणावाच्या काळात अधिक महत्त्वाचे असल्याचे स्पष्ट केले.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू, राष्ट्रपिता महात्मा गांधी, केंद्र सरकार आणि देशवासीय.
तात्कालिक परिणाम
गांधी जयंतीनिमित्त देशभरात स्वच्छता मोहीम, अहिंसा सप्ताह आणि विशेष प्रार्थना सभांचे आयोजन करण्यात आले.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
राष्ट्रपती भवनाकडून अधिकृत संदेश जारी करून बापूंच्या आदर्शांचे पालन करण्याचे प्रशासकीय आणि सामाजिक आवाहन करण्यात आले.
जागतिक संघर्षाच्या काळात अहिंसेची गरज
राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी सध्याच्या आंतरराष्ट्रीय परिस्थितीचा उल्लेख करत महात्मा गांधी यांच्या विचारांची महत्ता स्पष्ट केली.
- जगभरात सुरू असलेल्या संघर्षांवर शांततापूर्ण तोडगा काढण्यासाठी गांधीवादी विचार उपयुक्त ठरतात.
- सत्य, अहिंसा आणि करुणा या मूल्यांचा स्वीकार मानवी समाजाला समृद्ध करतो.
स्वच्छता, ग्रामस्वराज्य आणि आत्मनिर्भरतेचा संदेश
गांधीजींनी केवळ राजकीय स्वातंत्र्याचा विचार मांडला नाही. त्यांनी स्वच्छता, ग्रामस्वराज्य, आत्मनिर्भरता आणि नैतिक मूल्यांवर भर दिला. राष्ट्रपतींनी आपल्या संदेशात स्वच्छ भारत मोहिमेत नागरिकांच्या सहभागाचे कौतुक केले. समाजातील शेवटच्या घटकाचा विकास साधणे हेच बापूंचे मुख्य स्वप्न होते. प्रत्येक नागरिकाने स्वतःच्या दैनंदिन वर्तनातून गांधीजींचे विचार जपणे हीच त्यांना दिलेली खरी आदरांजली ठरते. स्वदेशी आणि स्थानिक उत्पादनांना प्रोत्साहन देऊन देशाच्या अर्थव्यवस्थेला बळ देण्याचे आवाहन त्यांनी केले.
“सध्याच्या जागतिक तणावाच्या काळात महात्मा गांधींचे सत्य आणि अहिंसेचे संदेश अधिक प्रासंगिक बनले आहेत. बापूंचे विचार मानवतेला मार्ग दाखवतात.”
— द्रौपदी मुर्मू, राष्ट्रपती, भारत- देशभरातील विविध शासकीय आणि सामाजिक संस्थांमध्ये गांधी विचारांवर आधारित व्याख्याने आयोजित झाली.
- राजघाट येथे सर्वधर्म प्रार्थना सभेचे आयोजन करण्यात आले.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| संदेश देणाऱ्या | राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू | नोंदवले |
| मुख्य विषय | गांधी जयंती आणि अहिंसा | पूर्ण |
| श्रद्धांजली स्थळ | राजघाट, नवी दिल्ली | पार पडले |
| प्रमुख संकल्प | स्वच्छता व आत्मनिर्भरता | स्वीकृत |
पार्श्वभूमी
गांधी जयंती आणि जागतिक अहिंसा दिनाची पार्श्वभूमी
दरवर्षी २ ऑक्टोबर हा दिवस संपूर्ण देशात गांधी जयंती आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ‘आंतरराष्ट्रीय अहिंसा दिन’ म्हणून साजरा केला जातो. संयुक्त राष्ट्रांनी २००७ मध्ये २ ऑक्टोबर हा दिवस जागतिक अहिंसा दिन म्हणून घोषित केला. महात्मा गांधी यांनी अहिंसेच्या मार्गाने भारताला स्वातंत्र्य मिळवून दिले. सध्याच्या काळात रशिया-युक्रेन आणि मध्य पूर्वेतील संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक स्तरावर गांधीजींच्या शांततापूर्ण मार्गाची चर्चा वेगाने सुरू आहे. भारताचे नेतृत्व सातत्याने आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर गांधीवादी विचारांचा पुनरुच्चार करत आले आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन सर्व सरकारी कार्यालये आणि शिक्षण संस्थांमध्ये गांधी जयंती साधेपणाने व विचारांच्या प्रसाराने साजरी करण्याचे निर्देश दिले गेले.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर खादी उत्पादने, हस्तकला आणि स्वदेशी साहित्याच्या विक्रीला मोठे प्रोत्साहन मिळाले.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम स्वच्छता जनजागृती आणि सामाजिक एकोप्याची भावना वाढीस लागण्यावर झाला.
नागरिक व युवा वर्ग
नागरिक व युवा वर्ग यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून अहिंसा आणि नैतिक मूल्यांचे महत्त्व समजण्यास मदत झाली.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
जागतिक शांततेसाठी बापूंच्या विचारांची मशाल
राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी गांधी जयंतीच्या पूर्वसंध्येला दिलेला संदेश अत्यंत महत्त्वाचा आणि समयोचित आहे. आज संपूर्ण जग विविध युद्धे, तणाव आणि द्वेषाच्या वातावरणातून जात आहे. अशा वेळी महात्मा गांधींचे सत्य आणि अहिंसेचे तत्त्वज्ञान जगाला शांततेचा मार्ग दाखवणारे दीपस्तंभ ठरते. बापूंचे विचार केवळ पुस्तकांपुरते किंवा भाषणांपुरते मर्यादित न ठेवता ते प्रत्यक्ष आचरणात आणणे गरजेचे आहे. स्वच्छता, सर्वधर्मसमभाव आणि आत्मनिर्भरतेचा त्यांनी दिलेला मंत्र आजच्या भारतासाठी तितकाच आवश्यक आहे. राष्ट्रपतींच्या या आवाहनातून प्रेरणा घेऊन देशाने शांतता आणि प्रगतीच्या मार्गावर पुढे जाणे हीच बापूंच्या १५५ व्या जयंतीनिमित्त खरी आदरांजली ठरेल.
राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी गांधी जयंतीच्या पूर्वसंध्येला दिलेला संदेश अत्यंत महत्त्वाचा आणि समयोचित आहे. आज संपूर्ण जग विविध युद्धे, तणाव आणि द्वेषाच्या वातावरणातून जात आहे. अशा वेळी महात्मा गांधींचे सत्य आणि अहिंसेचे तत्त्वज्ञान जगाला शांततेचा मार्ग दाखवणारे दीपस्तंभ ठरते. बापूंचे विचार केवळ पुस्तकांपुरते किंवा भाषणांपुरते मर्यादित न ठेवता ते प्रत्यक्ष आचरणात आणणे गरजेचे आहे. स्वच्छता, सर्वधर्मसमभाव आणि आत्मनिर्भरतेचा त्यांनी दिलेला मंत्र आजच्या भारतासाठी तितकाच आवश्यक आहे. राष्ट्रपतींच्या या आवाहनातून प्रेरणा घेऊन देशाने शांतता आणि प्रगतीच्या मार्गावर पुढे जाणे हीच बापूंच्या १५५ व्या जयंतीनिमित्त खरी आदरांजली ठरेल.