विष्कंभ योग म्हणजे काय?

वैदिक ज्योतिषशास्त्रात २७ नित्य योगांची गणना केली जाते, त्यापैकी ‘विष्कंभ’ हा पहिला योग आहे. ‘विष्कंभ’ या शब्दाचा शाब्दिक अर्थ ‘अडथळा’, ‘खांब’ किंवा ‘प्रतिबंध’ असा होतो. या योगाचा स्वामी यमराज असून हा योग सामान्यतः नवीन आणि शुभ कार्यांसाठी वर्ज्य मानला जातो. परंतु, आध्यात्मिक साधना, ध्यानधारणा आणि आत्मपरीक्षणासाठी हा काळ अत्यंत उपयुक्त मानला जातो. या योगामध्ये जन्माला आलेले लोक पराक्रमी, धैर्याने संकटांचा सामना करणारे आणि बुद्धिवंत असतात. या योगाच्या प्रभावाखाली कार्य करताना सुरुवातीला काही अडथळे येतात, पण संयम आणि चिकाटी ठेवल्यास अंतिमतः यश हमखास मिळते. हा योग माणसाला जीवनात संघर्ष करण्याची आणि विपरीत परिस्थितीतही पाय रोवून उभे राहण्याची ताकद देतो.