मंगळ-प्लुटो प्रतियुती म्हणजे काय?

वैदिक ज्योतिषात ग्रहांच्या परस्पर संबंधांना अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. जेव्हा दोन परस्परविरोधी स्वभावाचे बलाढ्य ग्रह गोचरीमध्ये एकमेकांच्या अगदी समोरासमोर म्हणजे १८० अंशावर येतात, तेव्हा त्याला ‘प्रतियुती’ असे म्हणतात. आज कर्क राशीतील मंगळ आणि मकर राशीतील प्लुटो यांच्यात हा महत्त्वाचा योग तयार झाला आहे. मंगळ हा ऊर्जा, साहसी वृत्ती, राग आणि कृतीचा कारक मानला जातो, तर प्लुटो हा सुप्त शक्ती, मोठे बदल आणि परिवर्तनाचा प्रतिनिधी आहे. या दोन ग्रहांची समोरासमोर आलेली स्थिती अत्यंत संवेदनशील मानली जाते, त्यामुळे व्यक्ती महत्त्वाकांक्षी बनते, परंतु रागावर व बोलण्यावर नियंत्रण सुटण्याचा धोकाही निर्माण होतो. शांत राहून ध्यान करणे आणि कष्टाच्या कामात स्वतःला झोकून देणे हा या योगाचा दुष्परिणाम टाळण्याचा सर्वोत्तम मार्ग ठरतो.