स्वतंत्र बातमी

मुंबईच्या दहिसर आणि गोराई खाडीच्या किनारपट्टीवर राज्याचे पहिले भारतरत्न अटल बिहारी वाजपेयी स्मृती कांदळवन पर्यावरण उद्यान उभारण्याच्या कामाला वेग आला आहे. मुंबई उपनगर जिल्ह्याचे पालकमंत्री मंगलप्रभात लोढा यांनी या प्रकल्पाची नुकतीच पाहणी केली. हा प्रकल्प मुंबईच्या पर्यावरण पर्यटनात मानाचा तुरा ठरणार आहे.

हा प्रकल्प सुमारे ऐंशी एकर क्षेत्रावर पसरलेला असून, यात प्रामुख्याने कांदळवनांचे संरक्षण आणि संवर्धन यावर भर देण्यात आला आहे. खाडीच्या पात्रातून जाणारा लाकडी पूल हा प्रकल्पाचे मुख्य आकर्षण आहे. पर्यटकांना कांदळवनांच्या अगदी जवळून चालत जाता यावे, यासाठी लाकडी पूल तयार करण्यात येत आहे. यामुळे चिखलात न उतरता या परिसरातील जैवविविधतेचा अनुभव घेता येईल. येथे एक भव्य माहिती केंद्र उभारले जाणार असून, त्यात कांदळवनांचे महत्त्व, विविध प्रकारची झाडे आणि येथील समुद्री जीवांची माहिती द्रुक-श्राव्य माध्यमांतून दिली जाईल. मुंबईला समुद्राच्या लाटांपासून आणि पुरापासून वाचवण्यात कांदळवनांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची आहे. गोराईच्या या पट्ट्यात विविध प्रकारचे स्थलांतरित पक्षी, खेकडे आणि मासे आढळतात. या पार्कमध्ये त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासाला धक्का न लावता पर्यटनाची सोय केली जाणार आहे. हे उद्यान शहरासाठी फुफ्फुसाचे काम करेल, ज्यामुळे कार्बन डायऑक्साइड शोषण्यास मदत होईल.

पर्यटकांना आकर्षित करण्यासाठी या कांदळवन पर्यावरण उद्यानामध्ये अनेक अत्याधुनिक सुविधा असतील. खाडीतील पक्षी पाहण्यासाठी विशेष मनोरे उभारले जातील. मर्यादित क्षेत्रात वीजेवरील बोटींच्या साहाय्याने कांदळवनांची सफर घडवून आणली जाईल. शालेय विद्यार्थी आणि संशोधकांसाठी निसर्ग वाटा तयार केल्या जातील, जिथे त्यांना प्रत्यक्ष झाडांचे निरीक्षण करता येईल. पालकमंत्री मंगलप्रभात लोढा यांनी स्पष्ट केले की, या प्रकल्पाचा पहिला टप्पा पूर्णत्वाकडे असून लवकरच तो सर्वसामान्यांसाठी खुला केला जाईल. या उद्यानामुळे गोराई, बोरीवली आणि दहिसर परिसरातील पर्यटनाला चालना मिळेल. तसेच, स्थानिकांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होतील. हा प्रकल्प महाराष्ट्र किनारपट्टी क्षेत्र व्यवस्थापन प्राधिकरणाच्या नियमांचे पालन करून अत्यंत पर्यावरणपूरक पद्धतीने राबवला जात आहे. या उद्यानाचे नाव माजी पंतप्रधान अटल बिहारी वाजपेयी यांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ ठेवण्यात आले आहे. मुंबईकरांना सिमेंटच्या जंगलातून बाहेर पडून खऱ्या जंगलाचा आणि खाडीचा अनुभव घेण्यासाठी हे कांदळवन उद्यान एक उत्तम पर्याय ठरणार आहे. २०२७ पर्यंत हा प्रकल्प पूर्णपणे कार्यान्वित करण्याचे उद्दिष्ट प्रशासनाने ठेवले आहे.