आसाम राज्यातील जागतिक कीर्तीच्या मुगा रेशीम क्षेत्राला आधुनिक रूप देण्यासाठी आणि त्याचा आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत विस्तार करण्यासाठी केंद्र सरकारने एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. केंद्रीय ईशान्य क्षेत्र विकास मंत्री ज्योतिरादित्य शिंदे आणि आसामचे मुख्यमंत्री हिमंत बिसवा सरमा यांनी संयुक्तपणे ‘मिशन स्नेहजोरी’ या अत्यंत महत्त्वाकांक्षी आणि नाविन्यपूर्ण मोहिमेचा अधिकृत प्रारंभ केला आहे. या विशेष मोहिमेमुळे आसाममधील पारंपरिक वस्त्रोद्योगाला एक नवीन नवसंजीवनी मिळणार असून, स्थानिक कारागिरांना तसेच विणकरांना जागतिक स्तरावर आपली एक नवीन आणि वेगळी ओळख निर्माण करण्याची संधी प्राप्त होणार आहे.
या कल्याणकारी योजनेच्या यशस्वी अंमलबजावणीसाठी सरकारकडून एकूण चारशे अकरा कोटी रुपयांची भरीव वित्तीय तरतूद करण्यात आली असून, पुढील तीन वर्षांच्या कालावधीत ही मोहीम संपूर्ण राज्यात प्रभावीपणे राबवली जाणार आहे. या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पामुळे आसाममधील दोन लाख साठ हजारपेक्षा जास्त विणकर, रेशीम कीटकपालक, शेतकरी आणि स्थानिक लघुउद्योजकांना थेट आर्थिक लाभ होणार आहे. या मोहिमेचा मुख्य उद्देश मुगा रेशीम उत्पादनाची गुणवत्ता कमालीची सुधारणे, त्याचे योग्य मूल्यवर्धन करणे आणि उत्पादक शेतकऱ्यांना थेट आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठ उपलब्ध करून देणे हा आहे, ज्यामुळे ग्रामीण भागातील नागरिकांचे जीवनमान उंचावण्यास मदत होईल.
प्रशासनाच्या नियोजनानुसार, ही मोहीम पूर्णपणे एकात्मिक संकुल आधारित पद्धतीवर काम करणार आहे. यामध्ये रेशीम देणाऱ्या कीटकांच्या अन्नधान्य वनस्पतींची शास्त्रीय पद्धतीने लागवड करण्यापासून ते रेशीम अळ्यांचे दर्जेदार बीजोत्पादन, सुताची कताई, कापड विणणे, उत्पादनाचे ब्रँडिंग आणि डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर करून संपूर्ण उत्पादनाचा मागोवा घेणे अशा सर्व प्रकारच्या आधुनिक प्रक्रियांचा समावेश करण्यात आला आहे. याशिवाय, उद्योगाला बळ देण्यासाठी पाच आधुनिक कताई केंद्रे आणि धेमाजी या ठिकाणी एक विशेष मुगा सुती गिरणी स्थापन करण्यात येणार आहे. पाच हजार हेक्टर क्षेत्रावर वनस्पतींची पुनर्रचना करून मुगा रेशीमच्या वार्षिक निर्यातीचे उद्दिष्ट दोन हजार किलोपेक्षा जास्त ठेवण्यात आले आहे.
आसामचे हे पारंपारिक मुगा रेशीम त्याच्या नैसर्गिक सोनेरी रंगासाठी जगभर अत्यंत प्रसिद्ध असून, त्याला भौगोलिक मानांकन म्हणजेच जीआय टॅग देखील मिळालेला आहे. या उद्घाटनाप्रसंगी केंद्रीय मंत्री ज्योतिरादित्य शिंदे यांनी स्पष्ट केले की, हा केवळ एक साधा वस्त्रोद्योग नसून देशाचा सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक वारसा आहे. ईशान्येकडील एकूण आठ राज्यांच्या वैशिष्ट्यपूर्ण क्षमतेचा सर्वांगीण विकास करण्याच्या केंद्र सरकारच्या धोरणाचा हा एक मुख्य भाग आहे. या संपूर्ण मोहिमेमध्ये अकरा प्रमुख भागीदार संस्था एकत्र येऊन काम करत असून, या माध्यमातून आसाम राज्याला प्रिमियम सिल्क आणि अनुभवात्मक वस्त्रोद्योग पर्यटनाचे जागतिक केंद्र बनवण्याचा सरकारचा ठाम मानस आहे.
या नवीन प्रकल्पामुळे केवळ रेशीम उत्पादनालाच चालना मिळणार नाही, तर ईशान्य भारतातील रोजगाराच्या संधींमध्ये वाढ होऊन महिला सक्षमीकरणालाही बळ मिळणार आहे. मुख्यमंत्री हिमंत बिसवा सरमा यांनी या मोहिमेबद्दल केंद्र सरकारचे आभार मानले असून, आसामचे विणकर आता जागतिक स्तरावर थेट जोडले जाणार असल्याचा विश्वास व्यक्त केला आहे. पुढील तीन वर्षांत हा प्रकल्प आसामच्या ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा मुख्य कणा ठरणार असून, यामुळे भारतीय रेशीम उद्योगाला आंतरराष्ट्रीय पातळीवर मानाचे स्थान मिळवण्याचा संकल्प पूर्ण होणार आहे.