मराठी रंगभूमीवर सध्या नवनवीन प्रयोगांची लाट आली असताना ज्येष्ठ अभिनेते महेश मांजरेकर लिखित आणि दिग्दर्शित ‘ॲनिमल’ या नाटकाने प्रेक्षकांचे विशेष लक्ष वेधून घेतले आहे. या नाटकाचे सर्वात महत्त्वाचे आकर्षण म्हणजे अष्टपैलू अभिनेता सिद्धार्थ जाधव याचे तब्बल आठ वर्षांनंतर रंगमंचावर झालेले पुनरागमन. हे नाटक केवळ एक सादरीकरण नसून मानवी मनाच्या गुंतागुंतीच्या पदरांचा आणि त्यातील दडलेल्या हिंस्त्र प्रवृत्तीचा शोध घेणारा एक अस्वस्थ करणारा अनुभव आहे. सिद्धार्थ जाधव या नाटकाचा निर्माताही असून त्याने आपल्या आई-वडिलांच्या स्मरणार्थ सुरू केलेल्या ‘ताराराम’ या निर्मिती संस्थेची ही पहिलीच कलाकृती आहे.
नाटकाची कथा पंढरपूरजवळच्या एका छोट्या गावातून आलेल्या दत्तात्रय ऊर्फ ‘दत्तू’ मांजरसुंभेकर या तरुणाभोवती फिरते. डोळ्यांत चित्रपटसृष्टीचा महानायक होण्याचे स्वप्न घेऊन तो मुंबईसारख्या मायानगरीत येतो. निरागसता आणि आशेने भरलेला दत्तू लवकरच शहराच्या कठोर वास्तवाला सामोरा जातो. सतत मिळणारी नकारघंटा, पावलोपावली होणारा अपमान आणि महानगरातील भीषण एकाकीपणा त्याच्या स्वप्नांना तडे देऊ लागतो. रंगमंचावर एकटाच उभा राहून तो कधी स्वतःशी, कधी या शहराशी, तर कधी काल्पनिक लोकांशी संवाद साधतो. त्याचा हा संघर्ष कधी उपरोधिक विनोदातून, तर कधी काळजाचा थरकाप उडवणाऱ्या स्वगतांतून उलगडत जातो.
हळूहळू दत्तूच्या व्यक्तिमत्त्वातील मोहक हसऱ्या रूपाच्या आड दडलेली चीड, निराशा आणि वेडेपणाची चाहूल स्पष्ट होऊ लागते. शहराच्या स्पर्धेत टिकून राहताना त्याच्यातील माणुसकी हरवत जाते आणि एक हिंस्त्र पशू जागा होऊ लागतो. सिद्धार्थ जाधवने या नाटकात दुहेरी भूमिका साकारली असून, त्याने अभिनयाची पराकाष्ठा केली आहे. एका साध्या तरुणापासून ते मानसिक गोंधळात अडकलेल्या एका अस्वस्थ जीवापर्यंतचा प्रवास त्याने अत्यंत ताकदीने उभा केला आहे. महेश मांजरेकर यांच्या धारदार लेखणीमुळे आणि दिग्दर्शकीय कौशल्यामुळे हे नाटक प्रेक्षकांना खिळवून ठेवते.
या नाटकाच्या तांत्रिक बाजूही तितक्याच प्रबळ आहेत. संदेश बेंद्रे यांचे नेपथ्य आणि श्याम चव्हाण यांची प्रकाशयोजना कथानकातील ताण वाढवण्यास मदत करते. सायली पांगारे यांची वेशभूषा आणि बिपीन येरूनकर यांची रंगभूषा पात्राला अधिक उठावदार बनवते. हे नाटक महत्त्वाकांक्षा आणि जिद्दीच्या सीमारेषेवर उभे राहून प्रेक्षकांना एक गंभीर प्रश्न विचारते की स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी धडपडणारा तो तरुण खरोखरच यशस्वी झाला की या शहराने गिळंकृत केलेल्या असंख्य जीवांपैकी तोही एक ठरला? मानवी स्वभावधर्माचे दर्शन घडवणारे हे नाटक रसिकांसाठी एक वैचारिक मेजवानी आहे.