ब्रिटनच्या नवनियुक्त परराष्ट्र आणि राष्ट्रकुल व्यवहार मंत्री इव्हेट कूपर या दोन दिवसांच्या अधिकृत दौऱ्यासाठी काल रात्री भारताची राजधानी नवी दिल्ली येथे पोहोचल्या. भारताच्या भूमीवरील हा त्यांचा पहिलाच अधिकृत दौरा आहे. नवी दिल्ली विमानतळावर त्यांचे भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाचे अधिकारी आणि राजनैतिक प्रतिनिधींतर्फे अत्यंत उत्साहात स्वागत करण्यात आले. इव्हेट कूपर यांचा हा दौरा भारत आणि ब्रिटन या दोन्ही देशांमधील प्रदीर्घ ऐतिहासिक संबंधांना अधिक बळकट करण्याच्या दृष्टीने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल मानला जात आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याशी सदिच्छा भेट
आपल्या या महत्त्वपूर्ण दौऱ्याच्या पूर्वार्धात ब्रिटिश परराष्ट्र मंत्री इव्हेट कूपर आज भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची सदिच्छा भेट घेणार आहेत. या उच्चस्तरीय बैठकीत दोन्ही देशांमधील धोरणात्मक भागीदारी अधिक दृढ करण्याबाबत चर्चा होईल. गेल्या वर्षी भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि ब्रिटनचे पंतप्रधान कीर स्टारमर यांनी दोन्ही देशांमधील आगामी भविष्यातील प्रगतीचा पाया ठरणाऱ्या मुक्त व्यापार करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या होत्या. या कराराच्या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान मोदी आणि इव्हेट कूपर यांच्यात होणारी ही भेट द्विपक्षीय संबंधांना एक नवी दिशा देणारी ठरेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
परराष्ट्र मंत्री डॉ. सुब्रह्मण्यम जयशंकर यांच्याशी द्विपक्षीय चर्चा
इव्हेट कूपर या भारताचे परराष्ट्र मंत्री डॉ. सुब्रह्मण्यम जयशंकर यांच्यासोबत एका महत्त्वपूर्ण द्विपक्षीय बैठकीत सहभागी होणार आहेत. या बैठकीत दोन्ही नेते प्रामुख्याने ‘भारत-ब्रिटन दृष्टीकोन 2035’ या संकल्पनेच्या अंमलबजावणीचा सविस्तर आढावा घेणार आहेत. आर्थिक वृद्धी, प्रगत तंत्रज्ञान, संरक्षण क्षेत्र, सुरक्षा, हवामान बदल आणि शिक्षण या क्षेत्रांतील सहकार्याला गती देणे हा या बैठकीचा मुख्य उद्देश आहे. याशिवाय, जागतिक स्तरावर सुरू असलेल्या विविध संघर्षांमुळे निर्माण होणारे आर्थिक धक्के कमी करणे, जागतिक शांतता व स्थिरता राखणे आणि सागरी वाहतुकीचे स्वातंत्र्य अबाधित ठेवणे यावरही दोन्ही देशांचे परराष्ट्र मंत्री सखोल मंथन करणार आहेत.
जागतिक आव्हाने आणि भू-राजकीय परिस्थितीवर मंथन
ब्रिटिश परराष्ट्र मंत्र्यांचा हा भारत दौरा अशा वेळी होत आहे, जेव्हा पश्चिम आशिया आणि युरोपमध्ये लष्करी संघर्ष सुरू असून संपूर्ण जगाची अर्थव्यवस्था अस्थिरतेचा सामना करत आहे. चीनच्या यशस्वी दौऱ्यानंतर भारतात दाखल झालेल्या इव्हेट कूपर या आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील अनेक महत्त्वाच्या संकटांवर भारतासोबत चर्चा करणार आहेत. यामध्ये रशिया आणि युक्रेन दरम्यान सुरू असलेले युद्ध, हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील तणावपूर्ण परिस्थिती, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि आफ्रिका खंडातील इबोला आजाराचा प्रादुर्भाव यांसारख्या जागतिक आव्हानांचा समावेश आहे. या सर्व जागतिक संकटांचा सामना करण्यासाठी दोन लोकशाही देशांनी एकत्र येणे किती गरजेचे आहे, यावर या दौऱ्यात भर दिला जाईल.
उद्योग, तंत्रज्ञान आणि शैक्षणिक क्षेत्रातील संवाद
आपल्या दोन दिवसांच्या या व्यस्त दौऱ्यात इव्हेट कूपर केवळ राजकीय नेत्यांनाच भेटणार नसून, त्या भारतातील आघाडीचे उद्योजक, तंत्रज्ञान क्षेत्रातील संशोधक आणि शिक्षणतज्ज्ञांशी संवाद साधणार आहेत. ब्रिटनच्या उच्चायुक्तालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, त्या ब्रिटिश कौन्सिलच्या एका विशेष कार्यक्रमात सहभागी होऊन भारत आणि ब्रिटन यांच्यातील शैक्षणिक देवाणघेवाणीचा आढावा घेणार आहेत. तसेच, कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि आरोग्य क्षेत्रातील आधुनिक तंत्रज्ञानावर काम करणाऱ्या तरुण भारतीय नवउद्योजकांची भेट घेऊन त्या तंत्रज्ञान क्षेत्रातील सुरक्षिततेला प्रोत्साहन देणाऱ्या नव्या गुंतवणुकीचे स्वागत करणार आहेत.