काजू लागवड प्रोत्साहन योजना पुन्हा सुरू
कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक ठरणारी काजू लागवड प्रोत्साहन योजना पुन्हा एकदा सुरू करण्यात आली आहे. कृषी विभागाकडून मोफत काजू रोपे वितरित केली जाणार आहेत. हवामान बदल, कमी होत चाललेले पारंपरिक पीक उत्पन्न आणि वाढती उत्पादन खर्चाची समस्या लक्षात घेऊन शेतकऱ्यांना फळबागांकडे वळवण्याचा प्रयत्न प्रशासनाकडून केला जात आहे. विशेषतः डोंगराळ आणि कमी पाण्याच्या भागांमध्ये काजू हे फायदेशीर पीक ठरू शकते, असा विश्वास कृषी विभागाने व्यक्त केला आहे.
कोल्हापूर जिल्ह्यात या योजनेला चांगला प्रतिसाद मिळत असून अनेक शेतकऱ्यांनी रोपांसाठी अर्ज दाखल करण्यास सुरुवात केली आहे. कृषी अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, शासकीय मान्यताप्राप्त रोपवाटिकांमधून दर्जेदार काजू रोपे उपलब्ध करून दिली जाणार आहेत. या रोपांमुळे भविष्यात उत्पादनवाढीसह शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नातही मोठी भर पडण्याची अपेक्षा आहे. काजू लागवड ही दीर्घकालीन आर्थिक स्थैर्य देणारी शेती पद्धत मानली जाते.
या योजनेंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांना ठरावीक मर्यादेत मोफत रोपे दिली जाणार आहेत. अर्जदारांनी सातबारा उतारा, आधार ओळखपत्र आणि जमीनधारक असल्याचे आवश्यक कागदपत्र कृषी कार्यालयात सादर करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. कृषी सहाय्यक आणि तालुका कृषी अधिकारी गावपातळीवर जाऊन शेतकऱ्यांना योजनेची माहिती देत आहेत. तसेच काजू लागवडीचे तांत्रिक मार्गदर्शन, खत व्यवस्थापन आणि रोगनियंत्रणाबाबतही प्रशिक्षण दिले जाणार असल्याचे सांगण्यात आले.
गेल्या काही वर्षांत फळबाग योजनांमुळे अनेक शेतकऱ्यांनी पारंपरिक शेतीसोबत पर्यायी पिकांकडे वाटचाल केली आहे. आंबा, काजू आणि सुपारीसारख्या पिकांना बाजारपेठेत वाढती मागणी असल्याने ग्रामीण भागात आर्थिक परिवर्तनाची नवी संधी निर्माण होत आहे. कृषी तज्ज्ञांच्या मते, योग्य नियोजन आणि देखभाल केल्यास काजू लागवडीतून काही वर्षांत चांगले आर्थिक उत्पन्न मिळू शकते.
दरम्यान, इच्छुक शेतकऱ्यांनी लवकरात लवकर जवळच्या कृषी कार्यालयाशी संपर्क साधावा, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे. मर्यादित संख्येत रोपे उपलब्ध असल्याने प्रथम येणाऱ्यास प्राधान्य दिले जाणार आहे. राज्य शासनाच्या या उपक्रमामुळे फळबाग विस्ताराला चालना मिळणार असून ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकटी मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.