केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाने अर्थात सीबीएसईने २०२६ – २७ या शैक्षणिक वर्षापासून अभ्यासक्रमात बदल जाहीर केले आहेत. या बदलांनुसार सहावी इयत्तेपासून तीन भाषा शिकणे अनिवार्य करण्यात येणार आहे, तसेच नववी इयत्तेसाठी गणित आणि विज्ञान विषयांमध्ये दोन स्तरांची नवीन पद्धत लागू करण्यात येणार आहे. हे बदल राष्ट्रीय शिक्षण धोरण आणि राष्ट्रीय अभ्यासक्रम आराखड्याच्या शिफारसीनुसार करण्यात आले आहेत.
नवीन नियमानुसार सहावीपासून विद्यार्थ्यांना तीन भाषा शिकाव्या लागणार आहेत. या तीन भाषांपैकी किमान दोन भाषा भारतीय असणे आवश्यक आहे. या भाषा प्रणालीला स्तर एक, स्तर दोन आणि स्तर तीन अशा विभागांमध्ये विभागण्यात आले आहे. या धोरणाचा उद्देश विद्यार्थ्यांमध्ये बहुभाषिक कौशल्य विकसित करणे आणि देशातील भाषिक विविधतेला प्रोत्साहन देणे हा आहे.
नववी इयत्तेत गणित आणि विज्ञान विषयांसाठी दोन स्तरांची प्रणाली लागू करण्यात येणार आहे. सर्व विद्यार्थ्यांना सामान्य स्तराचा अभ्यास करणे बंधनकारक असेल, ज्यासाठी ऐंशी गुणांची तीन तासांची परीक्षा घेतली जाईल. याशिवाय इच्छुक विद्यार्थ्यांना प्रगत स्तर निवडण्याचा पर्याय दिला जाईल, ज्यासाठी पंचवीस गुणांची एक तासाची स्वतंत्र परीक्षा घेतली जाईल.
प्रगत स्तराची परीक्षा देणाऱ्या विद्यार्थ्यांचे गुण एकूण टक्केवारीत धरले जाणार नाहीत, मात्र पन्नास टक्के किंवा त्यापेक्षा जास्त गुण मिळाल्यास त्या विद्यार्थ्याच्या गुणपत्रिकेत त्याची स्वतंत्र नोंद केली जाईल. या पद्धतीमुळे विद्यार्थ्यांना विषयाचे सखोल ज्ञान मिळवण्याची संधी उपलब्ध होणार आहे.
दरम्यान, या बदलांची अंमलबजावणी टप्प्याटप्प्याने करण्यात येणार असून २०२८ पासून दहावीच्या परीक्षेत या नवीन रचनेचा पूर्ण प्रभाव दिसून येईल. या सुधारणांमुळे पाठांतरावर आधारित शिक्षणाऐवजी समज, विश्लेषण आणि कौशल्याधारित शिक्षणाला अधिक प्राधान्य मिळणार असल्याचे मंडळाच्या अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे.