बुलेट ट्रेनसाठी साबरमतीवर उंच पुलाचे बांधकाम

मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पांतर्गत गुजरातमधील अहमदाबाद येथे साबरमती नदीवर बारा मजली इमारती इतक्या उंच पुलाचे बांधकाम अत्यंत वेगाने सुरू आहे. या पुलाची उंची सुमारे छत्तीस मीटर असून तो देशातील पहिल्या बुलेट ट्रेन मार्गाचा एक अत्यंत महत्त्वाचा भाग मानला जात आहे. नॅशनल हायस्पीड रेल कॉर्पोरेशनच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हा प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर भविष्यातील प्रवास अधिक जलद आणि सुलभ होणार असून, यामुळे दळणवळण क्षेत्रात क्रांती घडून येईल.

साबरमती आणि अहमदाबाद या दोन रेल्वे स्थानकांच्या दरम्यान उभारला जाणारा हा पूल सुमारे चारशे ऐंशी मीटर लांबीचा आहे. हा पूल साबरमती रेल्वे स्थानकापासून सुमारे एक किलोमीटर आणि अहमदाबाद स्थानकापासून साधारण चार किलोमीटर अंतरावर स्थित आहे. विशेष म्हणजे, या पुलाचे बांधकाम पश्चिम रेल्वेच्या अहमदाबाद–दिल्ली रेल्वे मार्गाला समांतर अशा पद्धतीने करण्यात येत आहे, ज्यामुळे रेल्वे जाळ्याचे उत्तम नियोजन होत असल्याचे दिसत आहे

या महाकाय पुलाला भक्कम आधार देण्यासाठी एकूण आठ मोठे गोलाकार खांब उभारण्यात आले आहेत. त्यापैकी चार खांब थेट नदीपात्रात, दोन नदीच्या अगदी किनाऱ्यावर आणि दोन खांब नदीकाठाच्या बाहेरच्या बाजूला आहेत. या खांबांची उंची साधारणतः एकतीस ते चौतीस मीटर दरम्यान आहे. नदीच्या पाण्याच्या नैसर्गिक प्रवाहात कोणत्याही प्रकारचा अडथळा निर्माण होऊ नये, याची विशेष काळजी घेऊन या खांबांची तांत्रिक रचना करण्यात आली आहे.

पुलाच्या संरचनेमध्ये मोठ्या लांबीचे सात भाग ठेवण्यात आले असून, त्यामध्ये प्रत्येकी शहात्तर मीटर लांबीचे पाच आणि पन्नास मीटर लांबीचे दोन भाग आहेत. या पुलासाठी संतुलित आधाराच्या आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे, ज्याला बॅलन्स्ड कॅन्टिलिव्हर पद्धत असेही म्हटले जाते. या प्रगत तंत्रज्ञानामुळे खोल पाण्यामध्ये आधाराशिवाय अत्यंत मजबूत अशी अवजड संरचना उभी करणे शक्य झाले आहे. सध्या पुलाचे काही महत्त्वाचे टप्पे पूर्ण झाले असून उर्वरित काम अंतिम टप्प्यात आहे.

पुलाच्या बांधकामादरम्यान साबरमती नदीचा नैसर्गिक प्रवाह कायम राखण्यासाठी प्रशासनाने विशेष उपाययोजना केल्या आहेत. तात्पुरत्या बांधकामामुळे पाण्याचा ओघ थांबू नये, यासाठी योग्य जलनिस्सारण व्यवस्था कार्यान्वित करण्यात आली आहे. अत्याधुनिक भारतीय अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञानाचा संगम असलेला हा पूल पायाभूत सुविधांच्या विकासातील एक महत्त्वाचा मैलाचा दगड ठरणार असून, तो बुलेट ट्रेन प्रकल्पाच्या प्रगतीचे प्रतीक मानला जात आहे.






9,559 वेळा पाहिलं