स्वतंत्र बातमी

ठाणे जिल्ह्यातील मुंब्रा आणि दिवा या परिसरांमध्ये निसर्गाचे वरदान लाभलेल्या खारफुटींच्या जंगलांचा नाश होत असल्याची धक्कादायक माहिती उघड झाली आहे. अंदाजे सहासष्ट एकर एवढ्या विस्तीर्ण क्षेत्रावरील खारफुटी नष्ट करून तिथे मातीचा भर टाकण्यात आला आहे. या मोकळ्या केलेल्या जमिनीवर आता बेकायदेशीर बांधकामे उभी राहत असून, भूमाफियांनी पर्यावरणाचे अपरिमित नुकसान केल्याचे निदर्शनास आले आहे. यामुळे निसर्गाच्या साखळीतील एक महत्त्वाचा दुवा निखळला असून परिसराची हानी होत आहे.

हा प्रकार प्रामुख्याने लोहमार्गाला लागून असलेल्या खाडी क्षेत्रात सुरू असल्याचे दिसून येते. भराव टाकून नैसर्गिक जलप्रवाह अडवल्यामुळे पावसाळ्यात पावसाच्या पाण्याचा निचरा होण्यास अडथळा निर्माण झाला आहे. खारफुटीची झाडे ही निसर्गतः पुराचे पाणी थोपवून धरण्याचे आणि जमिनीची धूप थांबवण्याचे काम करतात. मात्र, ही नैसर्गिक संरक्षण भिंतच उद्ध्वस्त करण्यात आल्याने येणाऱ्या काळात या भागाला जलमय होण्याचा धोका निर्माण झाला आहे.

पर्यावरणप्रेमी आणि अभ्यासकांनी या गंभीर प्रकाराबाबत वेळोवेळी प्रशासनाकडे तक्रारी दाखल केल्या आहेत. असे असूनही, प्रशासनाकडून कोणतीही ठोस किंवा प्रभावी कारवाई होत नसल्याने तीव्र नाराजी व्यक्त केली जात आहे. खारफुटीच्या क्षेत्रात रातोरात कचरा आणि दगडधोंडे टाकून जमीन समतल केली जात आहे आणि त्यावर अनधिकृत वस्त्या वसवल्या जात आहेत. या मानवी हस्तक्षेपामुळे स्थानिक जैवविविधता धोक्यात आली असून पर्यावरणाचे संतुलन पूर्णपणे बिघडले आहे.

या अतिक्रमणामुळे केवळ पर्यावरणाची हानी होत नसून सर्वसामान्य नागरिकांच्या सुरक्षेचा प्रश्नही ऐरणीवर आला आहे. लोहमार्गालगतच्या भागात पाणी साचल्यास त्याचा थेट परिणाम रेल्वे वाहतुकीवर होऊन प्रवाशांचे हाल होण्याची दाट शक्यता आहे. त्यामुळे हा विषय आता केवळ झाडांच्या कत्तलीपुरता मर्यादित न राहता, सार्वजनिक सुरक्षा आणि नागरी व्यवस्थेशी जोडलेला एक गंभीर प्रश्न बनला आहे.

एकूणच, मुंब्रा आणि दिवा परिसरातील ही परिस्थिती पाहता पर्यावरण तज्ज्ञांनी धोक्याचा इशारा दिला आहे. जर वेळीच हे बेकायदेशीर भराव रोखले नाहीत आणि दोषींवर कठोर कायदेशीर कारवाई केली नाही, तर भविष्यात या भागात पूरस्थिती ओढवू शकते. निसर्गाशी खेळण्याचे हे परिणाम भयावह असून प्रशासनाने आता तरी जागे होऊन या वनसंपदेचे रक्षण करणे अनिवार्य आहे.