भारताने हिंद महासागर क्षेत्रात सागरी सहकार्य आणि सुरक्षितता अधिक बळकट करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. भारतीय नौदलाचे ‘आयएनएस सुनयना’ हे जहाज ‘आयओएस सागर २०२६’ या विशेष मोहिमेसाठी मुंबई येथून रवाना झाले आहे. या उपक्रमाच्या माध्यमातून प्रादेशिक सहकार्य वृद्धिंगत करणे आणि सामूहिक सागरी सुरक्षा वाढवणे यावर प्रामुख्याने भर देण्यात आला आहे.
या बहुराष्ट्रीय मोहिमेत भारतासह सोळा मित्र देशांच्या सागरी दलांचा सक्रिय सहभाग आहे. या उपक्रमाचे शानदार उद्घाटन संरक्षण राज्यमंत्री संजय सेठ यांच्या हस्ते पार पडले. या प्रसंगी नौदलप्रमुख अॅडमिरल दिनेश के त्रिपाठी यांची प्रमुख उपस्थिती होती. या मोहिमेमुळे सहभागी देशांमधील सागरी संबंध अधिक दृढ होतील आणि परस्पर विश्वास वाढेल, असा विश्वास यावेळी व्यक्त करण्यात आला.
आयओएस सागर म्हणजेच ‘इंडियन ओशन शिप – सागर’ या उपक्रमाद्वारे भारताचा ‘सहकार्याद्वारे नेतृत्व, एकतेतून शक्ती आणि शांततेतून प्रगती’ हा उदात्त दृष्टिकोन जगासमोर मांडण्यात आला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मांडलेल्या मुक्त, खुल्या आणि सर्वसमावेशक हिंद-प्रशांत क्षेत्राच्या संकल्पनेला या मोहिमेमुळे मोठी ताकद मिळत आहे. या मोहिमेत कोमोरोस, केनिया, मादागास्कर, मालदीव, मॉरिशस, मोजांबिक, सेशेल्स, श्रीलंका, टांझानिया या देशांसह अन्य देशांचा समावेश आहे. ही मोहीम केवळ संरक्षणापुरती मर्यादित नसून ती प्रादेशिक एकात्मतेचे प्रतीक मानली जात आहे.
या मोहिमेचा नियोजित आराखडा दोन टप्प्यांत विभागलेला आहे. यातील पहिला प्रशिक्षण टप्पा १६ मार्च ते १९ मार्च या कालावधीत यशस्वीपणे पूर्ण झाला आहे. त्यानंतरचा दुसरा समुद्री टप्पा २ एप्रिल पासून सुरू झाला असून तो २० मे २०२६ पर्यंत सुरू राहणार आहे. या प्रदीर्घ कालावधीत भारतीय जहाज दक्षिण-पूर्व हिंद महासागर क्षेत्रात विविध महत्त्वाच्या मोहिमा आणि कारवाया पार पाडणार आहे.
या समुद्री प्रवासादरम्यान हे जहाज कोलंबो, फुकेट, जकार्ता, सिंगापूर, चित्तगोंग, यांगोन आणि माले यांसारख्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय बंदरांना भेटी देणार आहे. या मोहिमेची अधिकृत सांगता कोची येथे होणार आहे. या सर्वंकष उपक्रमामुळे सागरी सुरक्षा, तांत्रिक प्रशिक्षण आणि आंतरराष्ट्रीय सहकार्याला एक नवी दिशा आणि मोठी चालना मिळणार असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.