निधीची बोंब, तरी स्थलांतराचा घाट! जलसंपदा मंत्र्यांचा अजब कारभार

महाराष्ट्र कृष्णा खोरे विकास महामंडळाच्या (MKVDC) सिंचन प्रकल्पांवरील कंत्राटदारांची कोट्यवधी रुपयांची देणी थकली आहेत. अर्थसंकल्पातील तरतुदीपेक्षा दरवर्षी तब्बल ३५ ते ४० टक्के कमी निधी महामंडळाला प्रत्यक्षात दिला जातो, त्यामुळे प्रकल्पांची कामे रखडली आहेत. अशा बिकट आर्थिक परिस्थितीत जलसंपदा मंत्री राधाकृष्ण विखे पाटील यांच्या थेट निर्देशाने सिंचनभवन, पुणे येथील संपूर्ण महामंडळाची मुख्यालये इतर ठिकाणी हलवण्याचा घाट घातला जात आहे — आणि हे सारे माध्यमे, जनता व कर्मचारी यांना अंधारात ठेवून, गुपचूप सुरू आहे.
३५-४०%
वार्षिक निधी तूट
११
स्थलांतरित कार्यालये
जारी झालेले आदेश क्रमांक
डावलले गेलेले शासन निर्णय
वृत्त विशेष
📌
मुख्य घटना
कृष्णा खोरे महामंडळाची पुण्यातील सुसज्ज कार्यालये कोल्हापूर, सोलापूर, सांगली व सातारा येथे स्थलांतरित करण्याचा गुप्त निर्णय घेण्यात आला असून, याबाबत माध्यमे व कर्मचाऱ्यांना अंधारात ठेवण्यात आले आहे.
👥
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
जलसंपदा मंत्री राधाकृष्ण विखे पाटील यांच्या थेट निर्देशाने महामंडळाचे कार्यालयीन आदेश क्र. ११०, ११४, ११५ व १०० (अ) काढण्यात आले.
🚨
तात्कालिक परिणाम
पुण्यातील सुसज्ज इमारती व निवासस्थाने ओस पडणार असून, नव्या ठिकाणी इमारत, फर्निचर, वीज-पाणी यांसारख्या मूलभूत सुविधांचाच अभाव आहे.
🏛️
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
७ मे २०२१ व १३ मे २०२६ रोजीचे स्पष्ट शासन निर्णय डावलून, कोणतीही पूर्वसूचना न देता स्थलांतराचे आदेश काढण्यात आले.
सज्ज कार्यालये सोडायची, उजाड ठिकाणी जायचे — हा कोणता शहाणपणा?
सध्या सिंचनभवन, पुणे येथे महामंडळाची जी कार्यालये आहेत, ती दशकांच्या मेहनतीने उभारलेली आहेत — इमारती, फर्निचर, इंटरनेट, वीज-पाण्याची व्यवस्था आणि अधिकारी-कर्मचाऱ्यांसाठी निवासस्थाने, सारे काही सुसज्ज. या उलट, कोल्हापूर, सोलापूर, सांगली, सातारा येथे ज्या नव्या ठिकाणी स्थलांतर होत आहे, तिथे आत्ता काहीच नाही. ना पुरेशा इमारती, ना फर्निचर, ना इंटरनेट, ना सरकारी निवासस्थाने. या नव्या ठिकाणी पायाभूत सुविधा उभ्या करण्यासाठी करोडो रुपये लागतील.
  • पुण्यातील सज्ज इमारती व निवासस्थाने ओस पडून वाया जाणार
  • नव्या ठिकाणी पायाभूत सुविधांसाठी काही कोटी रुपयांचा अतिरिक्त खर्च अपेक्षित
तिजोरी रिकामी, पण खर्चाला उधाण — विरोधाभासाचा कळस
राज्य सरकारने लाडकी बहीण योजना, मोफत बस प्रवास, शेतकरी सवलती अशा एकामागून एक योजना जाहीर केल्या. त्यावर लाखो कोटी रुपये ओतले गेले. परिणामी राज्याच्या तिजोरीवर प्रचंड ताण आला आणि कृष्णा खोरे महामंडळासारख्या पाणी पुरविणाऱ्या यंत्रणेला मंजूर निधीही पुरेपूर मिळेनासा झाला. कंत्राटदारांनी देणी मागण्यासाठी दारोदारी हेलपाटे घातले. सिंचन प्रकल्प रखडले. शासन निर्णय दिनांक ७ मे २०२१ नुसार जलसंपदा विभागाचा आकृतिबंध अंतिम होईपर्यंत कोणतेही कार्यालय स्थलांतर करू नये, असे स्पष्ट निर्देश होते. शासन निर्णय दिनांक १३ मे २०२६ नुसार पश्चिम आशियाई संकटाच्या पार्श्वभूमीवर अनावश्यक खर्च न करण्याचे निर्देश आहेत. या दोन्ही आदेशांना डावलून महामंडळाचे कार्यालयीन आदेश काढण्यात आले.
  • निधीअभावी सिंचन प्रकल्प रखडलेले असतानाही करोडोंचा स्थलांतर खर्च
  • दोन स्पष्ट शासन निर्णय डावलून गुपचूप अंमलबजावणी
मुद्दातपशीलस्थिती
निधी तूट अर्थसंकल्पीय तरतुदीपेक्षा दरवर्षी ३५-४० टक्के कमी निधी वितरण सुरू
आदेश क्र. ११० मुख्य अभियंता कार्यालये कोल्हापूर, सोलापूर येथे स्थलांतर अंमलबजावणी सुरू
आदेश क्र. ११४ सिंचनभवन, पुणे व जलसंपत्ती भवन, कोथरूड कार्यालयांची अदलाबदल अंमलबजावणी सुरू
शासन निर्णय उल्लंघन ७ मे २०२१ व १३ मे २०२६ चे आदेश डावलण्यात आले गंभीर
पार्श्वभूमी
शासनाचे नियम डावलून आदेश गुपचूप का काढले गेले?
शासन निर्णय दिनांक ७ मे २०२१ नुसार जलसंपदा विभागाची आकृतिबंध अंतिम होईपर्यंत कोणतेही कार्यालय स्थलांतर करू नये, असे स्पष्ट निर्देश होते. शासन निर्णय दिनांक १३ मे २०२६ नुसार पश्चिम आशियाई संकटाच्या पार्श्वभूमीवर अनावश्यक खर्च न करण्याचेही निर्देश आहेत. या दोन्ही आदेशांना डावलून महामंडळाचे कार्यालयीन आदेश क्र. ११०, ११४, ११५ आणि १०० (अ) काढण्यात आले — तेही माध्यमे, जनता व कर्मचाऱ्यांना कोणतीही कल्पना न देता. या मालिकेच्या पुढील भागात सिंचनभवनाचा तळमजला मंत्र्यांच्या कार्यालयासाठी राखीव ठेवला जाणार का, आणि पंचतारांकित सोयीसाठी शेकडो कर्मचाऱ्यांच्या स्वास्थ्याचा बळी दिला जाणार का, याचा तपशीलवार आढावा घेतला जाईल.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
💼
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
दोन स्पष्ट शासन निर्णय डावलून गुपचूप काढलेल्या आदेशांमुळे प्रशासकीय शिस्तीवर प्रश्नचिन्ह उभे राहिले असून, करोडोंचा अनावश्यक स्थलांतर खर्च शासनाच्याच नियमांशी विसंगत ठरतो आहे.
📈
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
निधीअभावी कंत्राटदारांची देणी थकल्याने सिंचन प्रकल्पांची कामे रखडली आहेत, याचा थेट फटका बांधकाम व संबंधित उद्योग क्षेत्रातील कंत्राटदारांना बसतो आहे.
👥
सर्वसामान्य जनता
सिंचन प्रकल्पांची कामे रखडल्याने शेतीसाठी आवश्यक पाणीपुरवठा योजनांना विलंब होत असून, याचा परिणाम अंतिमतः सर्वसामान्य शेतकरी व नागरिकांवर होतो आहे.
🎓
महामंडळाचे कर्मचारी
पुण्यातील सुसज्ज कार्यालये व निवासस्थाने सोडून सुविधाविरहित नव्या ठिकाणी स्थलांतरित व्हावे लागल्याने अधिकारी-कर्मचाऱ्यांची मोठी गैरसोय होणार आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
एकीकडे निधीअभावी सिंचन प्रकल्प रखडलेले असताना, दुसरीकडे शासनाच्याच दोन स्पष्ट आदेशांना डावलून करोडो रुपयांचा स्थलांतर घाट घातला जाणे, हा प्रशासकीय प्राधान्यक्रमांतील स्पष्ट विरोधाभास आहे. सुसज्ज पायाभूत सुविधा असलेली कार्यालये ओस पाडून, सुविधाविरहित ठिकाणी नव्याने गुंतवणूक करणे — हे दुहेरी आर्थिक नुकसान असून, याची जबाबदारी कोण घेणार, हा खरा प्रश्न आहे.
बातमी मिळवा
ई-मेलवर WhatsApp वर
21,539 वेळा पाहिलं