
देशातील महागाईचा आलेख पुन्हा एकदा उंचावताना दिसत आहे. तेल विपणन कंपन्यांनी मे महिन्याच्या सुरुवातीलाच सर्वसामान्यांच्या खिशाला कात्री लावत व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरच्या दरात प्रचंड वाढ केली आहे. एकोणवीस किलोच्या व्यावसायिक सिलिंडरच्या किमतीत तब्बल नऊशे त्र्याण्णव रुपयांची वाढ करण्यात आली असून, यामुळे व्यावसायिक सिलिंडरच्या किमतीने तीन हजार रुपयांचा टप्पा ओलांडला आहे.
जागतिक स्तरावर सुरू असलेल्या राजकीय घडामोडी आणि विशेषतः मध्य पूर्वेतील तणावाचा थेट परिणाम भारताच्या इंधन दरांवर झाला आहे. नव्या दरवाढीनुसार, दिल्लीमध्ये एकोणवीस किलोच्या व्यावसायिक सिलिंडरची किंमत आता तीन हजार एक्काहत्तर रुपये झाली आहे. मुंबईत हा दर तीन हजार चोवीस रुपये इतका झाला आहे. कोलकातामध्ये तर ही किंमत तीन हजार दोनशे दोन रुपयांवर पोहोचली आहे. एकाच वेळी सुमारे एक हजार रुपयांची झालेली ही वाढ उद्योजक आणि व्यावसायिकांसाठी धक्का मानली जात आहे.
व्यावसायिक सिलिंडरचे दर गगनाला भिडले असताना, घरगुती वापराच्या चौदा पूर्णांक दोन किलोच्या सिलिंडरच्या किमतीत कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. ही बाब सर्वसामान्य गृहिणींसाठी दिलासादायक असली तरी, हॉटेलिंग आणि बाहेरचे खाणे महागण्याची दाट शक्यता आहे. व्यावसायिक सिलिंडरचा वापर प्रामुख्याने रेस्टॉरंट्स, ढाबे, खानावळी आणि लहान उद्योगांमध्ये केला जातो. गॅस महागल्यामुळे खाद्यपदार्थांच्या किमतीत वाढ होणे अटळ आहे.
इस्रायल-इराण आणि अमेरिका यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारात अस्थिरता निर्माण झाली आहे. जागतिक इंधनाचा वीस टक्के पुरवठा ज्या मार्गावरून होतो, त्या होर्मुझच्या सामुद्रधनीमध्ये निर्माण झालेल्या अडथळ्यांमुळे पुरवठ्यावर परिणाम झाला आहे. भारत आपल्या गरजेच्या जवळपास साठ टक्के एलपीजी आयात करतो. जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाचे आणि गॅसचे भाव वाढल्याने देशांतर्गत किमतीत वाढ करावी लागली आहे. गेल्या तीन महिन्यांत व्यावसायिक सिलिंडरच्या दरात ही तिसरी वाढ आहे. मार्चमध्ये एकशे चव्वेचाळीस रुपये आणि एप्रिलमध्ये सुमारे दोनशे रुपयांची वाढ झाली होती. आता मे महिन्यात थेट नऊशे त्र्याण्णव रुपयांच्या वाढीने व्यावसायिकांचे कंबरडे मोडले आहे. यामुळे छोट्या व्यावसायिकांच्या नफ्यावर परिणाम होणार असून, ग्राहकांनाही अधिक पैसे मोजावे लागतील.