स्वतंत्र बातमी

नागपूर मेट्रोने पर्यावरण रक्षणाच्या दृष्टीने एक ऐतिहासिक पाऊल उचलले असून, धावत्या रुळांच्या दरम्यान सौर ऊर्जा संच बसवणारी ती देशातील पहिली मेट्रो ठरली आहे. या नाविन्यपूर्ण प्रकल्पामुळे नागपूर मेट्रोने केवळ महाराष्ट्रातच नव्हे, तर संपूर्ण भारतात आपली एक वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. सौर ऊर्जेचा हा वापर सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेसाठी मार्गदर्शक ठरणार आहे.

या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पांतर्गत मेट्रो मार्गावरील दोन रुळांच्या मधल्या रिकाम्या जागेत सौर तावदाने बसवण्यात आली आहेत. सध्या प्रायोगिक तत्त्वावर मिहान डेपो आणि खापरी मेट्रो स्थानकादरम्यानच्या भागाचा वापर करण्यात आला आहे. यामुळे जमिनीचा कोणताही अतिरिक्त वापर न करता वीज निर्मिती करणे शक्य झाले आहे, जे तंत्रज्ञानातील प्रगतीचे एक उत्तम उदाहरण आहे.

या सौर प्रकल्पाची एकूण क्षमता आठशे किलोवॉट इतकी असून, त्याद्वारे दरवर्षी साधारणपणे बारा लाख युनिट्स वीज निर्माण होण्याची अपेक्षा आहे. या प्रकल्पामुळे मेट्रोच्या वीज खर्चात बचत होणार असून, निर्माण होणारी वीज मेट्रोच्या दैनंदिन कामकाजासाठी वापरली जाईल. यामुळे पारंपारिक वीज निर्मितीवरील अवलंबित्व कमी होण्यास मदत होईल.

पर्यावरणाच्या दृष्टीने विचार केल्यास, या सौर प्रकल्पामुळे दरवर्षी सुमारे नऊशे मेट्रिक टन इतके कार्बन उत्सर्जन कमी होण्यास मदत होणार आहे. नागपूर मेट्रोने आपल्या एकूण गरजेच्या पासष्ट टक्के वीज ही अपारंपरिक स्रोतांतून मिळवण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. या नवीन प्रकल्पामुळे शाश्वत विकासाच्या दिशेने मेट्रोची वाटचाल अधिक वेगवान झाली आहे.

नागपूर मेट्रोच्या या यशाची नोंद केवळ राष्ट्रीय स्तरावरच नव्हे, तर जागतिक स्तरावरही घेतली जात आहे. मोकळ्या जागेचा आणि रुळांमधील अंतराचा असा कल्पक वापर केल्याबद्दल महामेट्रोचे सर्वत्र कौतुक होत आहे. भविष्यात इतर शहरातील मेट्रो सेवा देखील अशाच प्रकारच्या सौर ऊर्जा प्रकल्पांची अंमलबजावणी करण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.