स्वतंत्र बातमी

पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर तालुक्यात यंदा चिंचेचे भरघोस उत्पादन होण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे. तालुक्यातील विविध भागांमध्ये चिंचेची झाडे सध्या मोठ्या प्रमाणात फुलोऱ्याने बहरली असून, झाडांवर पिवळसर आणि गुलाबी रंगांच्या फुलांचा सडा पडलेला दिसत आहे. पोषक हवामानामुळे यंदा चिंचेच्या झाडांना अपेक्षेपेक्षा जास्त फुलोरा आल्याने स्थानिक शेतकरी आणि व्यापारी वर्गामध्ये समाधानाचे वातावरण पसरले आहे. विशेषतः ग्रामीण भागातील निसर्गपरिसर या आकर्षक फुलांमुळे अधिक नयनरम्य आणि विलोभनीय दिसू लागला आहे.

इंदापूर तालुक्यातील शेतांच्या बांधावर, गावांच्या शिवारात तसेच मुख्य रस्त्यांच्या दोन्ही बाजूंना चिंचेची जुनी आणि मोठी झाडे मोठ्या प्रमाणावर आढळतात. शहाजीनगर येथील ‘निरा-भीमा’ सहकारी साखर कारखाना परिसरातही अनेक चिंचेची झाडे असून, सध्या ती दाट फुलोऱ्याने पूर्णपणे बहरलेली दिसत आहेत. या निसर्गरम्य दृश्यामुळे कारखान्याच्या परिसराचे सौंदर्य अधिकच खुलले असल्याचे ‘निरा-भीमा’ कारखान्याचे कार्यकारी संचालक नवनाथ सपकाळ यांनी आवर्जून सांगितले आहे. रणरणत्या उन्हाळ्याच्या दिवसांत चिंचेच्या झाडांवर आलेला हा बहर येणाऱ्या-जाणाऱ्या नागरिकांचे लक्ष वेधून घेत आहे.

चिंचेच्या या भरघोस फुलोऱ्यामुळे ग्रामीण भागातील पर्यावरणालाही मोठा सकारात्मक फायदा होत असल्याचे जाणकारांनी नमूद केले आहे. सध्या शेतशिवारात या फुलांचा मंद सुगंध पसरला असून, मधमाश्या, फुलपाखरे आणि विविध पक्ष्यांची झाडांवरील वर्दळ लक्षणीयरीत्या वाढली आहे. यामुळे स्थानिक जैवविविधतेला मोठी चालना मिळत असून निसर्गाचे संतुलन राखण्यास मदत होत आहे. काही दिवसांनंतर या फुलांचे रूपांतर फळांमध्ये होणार असून, फुलांची संख्या पाहता यंदा चिंचेचे उत्पादन गेल्या अनेक वर्षांतील उच्चांकी पातळी गाठण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.

‘निरा-भीमा’ सहकारी साखर कारखान्याचे माजी संचालक धनंजय कोरटकर, एस. टी. मुलाणी आणि दादासाहेब कोळी यांनी यंदाच्या पोषक हवामानाचे स्वागत केले असून, चिंचेचे उत्पन्न विक्रमी होईल, असा विश्वास व्यक्त केला आहे. त्यांच्या मते, गेल्या काही वर्षांच्या तुलनेत यंदा झाडांवर फुलांचे प्रमाण खूप जास्त असल्याने फळधारणाही अधिक जोमाने होईल. ग्रामीण भागातील अनेक मध्यम आणि अल्पभूधारक कुटुंबांसाठी चिंच हे एक महत्त्वाचे नगदी उत्पन्नाचे साधन मानले जाते, ज्यामुळे त्यांच्या अर्थकारणाला मोठी मदत मिळते.

चिंच विक्रीच्या व्यवसायातून ग्रामीण भागात मोठ्या प्रमाणावर रोजगार उपलब्ध होत असल्याचे ‘निरा-भीमा’ कारखान्याचे संचालक महेशकुमार शिर्के यांनी सांगितले. चिंचा गोळा करणे, त्या फोडणे, साठवणूक करणे आणि मुख्य बाजारात नेऊन त्यांची विक्री करणे, या सर्व प्रक्रियांमधून ग्रामीण भागातील अनेक कुटुंबांना उपजीविकेचे साधन प्राप्त होते. चिंचेच्या बियांसह इतर उपघटकांनाही सध्या बाजारपेठेत चांगली मागणी आणि भाव मिळत असल्याने, शेतकरी आणि व्यापाऱ्यांना यंदा मोठा आर्थिक लाभ होण्याची मोठी अपेक्षा व्यक्त करण्यात येत आहे.