भंडाऱ्याच्या उधळणीत माऊलींचे स्वागत
दि. 14दि. 15 । जुलै । 2026
आषाढी वारी सोहळ्यातील संत ज्ञानेश्वर महाराज पालखीचे खंडेरायाच्या जेजुरीनगरीत अभूतपूर्व उत्साहात आगमन झाले आहे. सासवड ते जेजुरी हा १७ किलोमीटरचा कठीण प्रवास पूर्ण करून हा पालखी सोहळा सायंकाळी विसावला. जेजुरीनगरीत भंडाऱ्याची मुक्त उधळण करत ‘सदानंदाचा येळकोट’ असा अखंड जयघोष करण्यात आला.
१७ किलोमीटर
सासवड ते जेजुरी प्रवास अंतर
४०० पायऱ्या
खंडोबा गडाच्या पायऱ्या
७ वाजता
सायंकाळी समाज आरतीची वेळ
२ दिवस
पुरंदर तालुक्यातील कडक ऊन
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
संत ज्ञानेश्वर महाराज पालखी सोहळा जेजुरीनगरीत पोहोचला आहे. सुवर्णनगरीत भंडाऱ्याच्या उधळणीत आणि जयघोषात पालखीचे स्वागत करण्यात आले.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
नगराध्यक्ष जयदीप बारभाई, मुख्याधिकारी चारुदत्त इंगोले, देवस्थान मुख्य विश्वस्त विश्वास पानसे आणि तहसीलदार विक्रम रजपूत यांनी पालखीचे स्वागत केले.
तात्कालिक परिणाम
जेजुरी येथील शाळा, सांस्कृतिक भवने आणि मोकळ्या जागांवर दिंड्या मुक्कामासाठी उतरल्या आहेत. प्रशासनाने टँकरद्वारे पाण्याची व्यवस्था केली आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
नगरपालिकेने भाविकांसाठी भोजन, औषधोपचार आणि पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था केली आहे. देवस्थान समितीने गड दर्शनाची व्यवस्था सुलभ केली आहे.
होळकर तलावाकाठी पालखीचा विसावा
सासवड ते जेजुरी दरम्यानचा कठीण प्रवास पूर्ण करून संत ज्ञानेश्वर महाराज यांची पालखी होळकर तलावाच्या काठी विसावली आहे. वारकरी भक्तिभावाने विसावले असून सायंकाळी विशेष समाज आरतीचे आयोजन करण्यात आले.
- पालखी विसावल्यानंतर सायंकाळी सात वाजता विठ्ठल नामाच्या गजरात समाज आरती संपन्न झाली.
- अपघातात प्राण गमावलेल्या वारकऱ्यांना या वेळी वारकरी बांधवांनी श्रद्धांजली वाहिली.
खंडोबा गडावर भक्तांची दर्शनासाठी गर्दी
संत ज्ञानेश्वर महाराजांचा पालखी सोहळा जेजुरीत दाखल होताच संपूर्ण नगरी पिवळीधमक झाली आहे. भाविकांनी भंडारा उधळून माउलींचे स्वागत केले. दिवसभराच्या चालण्याने पाय दुखत असूनही वारकऱ्यांचा उत्साह कमी झालेला नाही. हजारो वारकरी आणि भाविक खंडोबा देवाचे दर्शन घेण्यासाठी खंडोबा गडावर गेले. त्यांनी गडाच्या चारशे पायऱ्या चढून दर्शन घेतले. पंढरपूरच्या देशाने जाताना कुलदैवत खंडोबाचे दर्शन मिळाल्याने वारकऱ्यांच्या चेहऱ्यावर समाधान दिसून आले. रात्री उशिरापर्यंत गडावर भाविकांची अलोट गर्दी पाहायला मिळाली. जेजुरी नगरपालिकेने विविध सामाजिक संस्थांच्या मदतीने वारकऱ्यांसाठी औषधे, मोफत अन्नदान आणि निवाऱ्याची चोख व्यवस्था केली आहे.
“पालखी सोहळ्याचे स्वागत करताना जेजुरीनगरी भंडाऱ्यात न्हाऊन निघाली आहे. वारकऱ्यांच्या निवासाची आणि आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी नगरपालिका पथके सतत कार्यरत आहेत.”
— जयदीप बारभाई, नगराध्यक्ष, जेजुरी“कडक उन्हाचा सामना करत वारकरी जेजुरीत आले आहेत. देवस्थानने दर्शन सुलभ करण्यासाठी आणि रांगांचे नियोजन करण्यासाठी विशेष स्वयंसेवक तैनात केले आहेत.”
— विश्वास पानसे, मुख्य विश्वस्त, श्री मार्तंड देवस्थान जेजुरी| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| पालखी मुक्काम | होळकर तलाव पालखी तळ | नोंदवले |
| एकूण अंतर | १७ किलोमीटर प्रवास | पूर्ण |
| पाणी पुरवठा | टँकरद्वारे थेट व्यवस्था | कार्यरत |
| आरोग्य सेवा | तात्पुरती औषधोपचार केंद्रे | कार्यरत |
पार्श्वभूमी
जेजुरी मुक्कामाचा इतिहास आणि पुढील प्रवास
आषाढी वारी सोहळ्यात जेजुरी मुक्कामाला विशेष महत्त्व आहे. संत ज्ञानेश्वर महाराज यांची पालखी आळंदीहून पंढरपूरकडे प्रस्थान करते. वाटेत जेजुरी येथील खंडेरायाच्या दर्शनासाठी पालखी सोहळा थांबतो. ही परंपरा अनेक वर्षांपासून अविरत सुरू आहे. वारकरी पंढरीच्या विठुरायाच्या दर्शनाला जाण्यापूर्वी कुलदैवताचे दर्शन घेतात. जेजुरीतील एक दिवसाचा मुक्काम आटोपून हा पालखी सोहळा पुढील मुक्कामासाठी प्रस्थान करतो. पुढील प्रवासात वाल्हे आणि निरा या ठिकाणी पालखीचे मुक्काम नियोजित आहेत. पोलीस प्रशासन आणि स्थानिक यंत्रणांनी पुढील मार्गावरील सुरक्षा आणि रस्ते दुरुस्तीचे काम पूर्ण केले आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन स्थानिक पोलिसांनी जेजुरी शहर आणि गड परिसर वाहतुकीसाठी बंद केला आहे. सुरक्षेसाठी जास्तीचे पोलीस बळ तैनात असून सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांच्या मदतीने गर्दीवर बारीक लक्ष ठेवले जात आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर प्रचंड चैतन्याचे वातावरण असून स्थानिक बाजारपेठेत कोट्यवधी रुपयांची उलाढाल झाली आहे. पूजा साहित्य, हॉटेल व्यवसाय, खेळणी आणि भंडारा विक्री करणाऱ्या लहान व्यावसायिकांना चांगला आर्थिक नफा मिळाला आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम वाहतूक बदलांच्या रूपात दिसून येतो. मुख्य रस्ते बंद केल्याने स्थानिक रहिवाशांना प्रवासासाठी पर्यायी मार्गांचा वापर करावा लागत आहे, प्रशासनाने पाणी कपात न करता सुरळीत पाणी पुरवठा सुरू ठेवला आहे.
वारकरी
वारकरी यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून त्यांना खडतर प्रवासानंतर जेजुरीत सुरक्षित निवारा आणि शुद्ध पाण्याचा पुरवठा मिळाला आहे. स्वयंसेवकांनी पावले दाबण्याची सेवा देऊन थकलेल्या वारकऱ्यांचा थकवा दूर करण्यास मदत केली आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
आषाढी वारी हा महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक आणि धार्मिक प्राण आहे. लाखो वारकरी जेव्हा जेजुरीसारख्या लहान शहरात एकत्र येतात, तेव्हा नागरी प्रशासनाची खरी परीक्षा असते. जेजुरी नगरपालिकेने आणि देवस्थान समितीने केलेली पाणी, आरोग्य आणि निवासाची व्यवस्था कौतुकास्पद आहे. कडक उन्हाचा विचार करून छावणी स्वरूपात वैद्यकीय पथके उभारणे आवश्यक पाऊल आहे. भविष्यातील वारीचे नियोजन अधिक सुकर करण्यासाठी अशा धार्मिक स्थळांवर कायमस्वरूपी पायाभूत सुविधा उभारण्याची गरज आहे. वारीचे योग्य नियोजन हीच खरी माउलींची सेवा आहे.