भारतीय ध्वज असलेले सातवे गॅसवाहू टँकर ‘ग्रीन सानवी’ हे होर्मूज सामुद्रधुनी अत्यंत यशस्वीपणे पार करून पुढे सरकले आहे. या धोक्याच्या मार्गावरून ऊर्जा पुरवठा अखंडित राखण्यासाठी हा टप्पा अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. यापूर्वीही भारताची सहा गॅसवाहू जहाजे याच मार्गावरून सुरक्षितपणे मायदेशी पोहोचली आहेत.
‘ग्रीन सानवी’ हे महाकाय जहाज मोठ्या प्रमाणात द्रवरूप घरगुती वापराचा गॅस घेऊन भारताच्या दिशेने येत आहे. सध्याची युद्धसदृश परिस्थिती पाहता या सागरी मार्गावरून प्रवास करणे अत्यंत जोखमीचे मानले जात आहे, तरीही हे जहाज सुरक्षितपणे मार्गस्थ झाले आहे. या यशस्वी प्रवासामुळे देशांतर्गत ऊर्जा पुरवठ्याबाबत निर्माण झालेली चिंता काही अंशी कमी झाली असून प्रशासनाने सुटकेचा निश्वास सोडला आहे.
सध्या होर्मूज सामुद्रधुनी आणि आसपासच्या परिसरात भारताची आणखी सतरा जहाजे प्रवासासाठी प्रतीक्षेत असल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यापैकी काही जहाजे लवकरच भारताच्या दिशेने रवाना होण्याची दाट शक्यता आहे. या अडकलेल्या जहाजांना सुरक्षित मार्ग मिळावा आणि कोणताही अडथळा येऊ नये, यासाठी भारतीय नौदल आणि संबंधित संरक्षण यंत्रणा सतत संपर्कात राहून परिस्थितीवर बारीक लक्ष ठेवून आहेत.
पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे या महत्त्वाच्या समुद्री मार्गावर मोठा परिणाम झाला असून जागतिक दळणवळण विस्कळीत झाले आहे. जगातील खनिज तेल आणि वायू वाहतुकीचा मोठा वाटा याच सामुद्रधुनीतून जात असल्याने या मार्गाचे धोरणात्मक महत्त्व अनन्यसाधारण आहे. त्यामुळे या भागातील प्रत्येक हालचालीचा थेट परिणाम जागतिक ऊर्जा बाजारावर आणि इंधनाच्या दरांवर होताना दिसत आहे.
भारत हा जगातील प्रमुख गॅस आयातदार देशांपैकी एक असल्याने, अशा संकटकाळात पुरवठा साखळी सुरक्षित ठेवणे हे सरकारपुढील मोठे आव्हान आहे. केंद्र सरकारने घरगुती गॅस पुरवठा सुरळीत राखण्यासाठी विविध स्तरांवर उपाययोजना केल्या असून, अडकलेल्या उर्वरित जहाजांना सुरक्षितपणे बाहेर काढण्याचे प्रयत्न युद्धपातळीवर सुरू आहेत. आगामी काही दिवसांत आणखी काही जहाजे भारतीय बंदरांवर पोहोचतील, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.