स्वतंत्र बातमी

नाशिक जिल्ह्यात उन्हाची तीव्रता वाढल्यामुळे ग्रामीण भागात पिण्याच्या पाण्याचे गंभीर संकट निर्माण झाले आहे. तब्बल तीनशे अडतीस गावे आणि वाड्यांमध्ये पाण्याची तीव्र टंचाई जाणवत आहे. वाढत्या उष्णतेमुळे भूगर्भातील पाणीपातळी मोठ्या प्रमाणात घटली आहे. अनेक विहिरी आणि कूपनलिका कोरड्या पडल्या आहेत. या भीषण परिस्थितीमुळे प्रशासनाला एकशे तेरा खासगी टँकरच्या माध्यमातून पाणीपुरवठा करावा लागत असून, याद्वारे सुमारे एक लाख सहासष्ट हजार आठशे अडतीस नागरिकांची तहान भागवली जात आहे.

एप्रिल महिन्याच्या सुरुवातीला केवळ काही गावांपुरती मर्यादित असलेली ही पाणीटंचाई आता संपूर्ण जिल्हाभर झपाट्याने पसरली आहे. ग्रामीण भागातील एकशे तीन गावे आणि दोनशे पंचेचाळीस वाड्यांमध्ये परिस्थिती अत्यंत चिंताजनक बनली आहे. महिलांना पाण्यासाठी रणरणत्या उन्हात लांब पल्ल्याची पायपीट करावी लागत आहे. नागरिकांसोबतच जनावरांच्या पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्नही उग्र झाला आहे. विशेषतः येवला, मालेगाव, इगतपुरी, देवळा, सिन्नर, पेठ आणि सुरगाणा या तालुक्यांमध्ये टंचाईची तीव्रता सर्वाधिक असल्याचे प्रशासनाकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे.

टंचाई निवारणासाठी जिल्हा प्रशासनाने विविध स्तरांवर उपाययोजना राबवण्यास सुरुवात केली आहे. काही दुर्गम भागांत विहिरींमध्ये पाणी उपलब्ध असले तरी ते गावापासून दूर असल्याने अशा विहिरींचे अधिग्रहण करून टँकरद्वारे गावागावांत पाणी पोहोचवले जात आहे. अनेक टँकर दिवसातून दोन ते तीन फेऱ्या मारून पाणीपुरवठा करत आहेत. ग्रामस्थांना नियमित पाणी मिळावे यासाठी तहसील स्तरावर विहिरींच्या अधिग्रहणाचे नियोजन करण्यात आले असून या संपूर्ण प्रक्रियेवर सतत देखरेख ठेवली जात आहे.

दुसरीकडे, नाशिक जिल्ह्यातील धरणांमधील पाणीसाठ्यातही झपाट्याने घट होत असल्याचे दिसून येत आहे. जिल्ह्यातील सव्वीस सिंचन प्रकल्पांमध्ये सध्या केवळ तेहतीस टक्के पाणीसाठा शिल्लक राहिला आहे. गंगापूर, करंजवण, दारणा, मुकणे, कडवा, चणकापूर आणि गिरणा या प्रमुख धरणांतील पाणीपातळी सातत्याने खालावत आहे. वाढत्या तापमानामुळे बाष्पीभवनाचा वेग वाढल्याने उपलब्ध जलसाठ्यावर मोठा ताण निर्माण झाला असून, काही धरणांमधील साठा पंचेचाळीस टक्क्यांपेक्षाही खाली गेल्याने भविष्यात मोठी अडचण निर्माण होण्याची भीती व्यक्त होत आहे.

नाशिक शहराला प्रामुख्याने गंगापूर, गौतमी, कश्यपी आणि मुकणे धरणांमधून पाणीपुरवठा केला जातो. शहर आणि ग्रामीण भागातील पाण्याची वाढती मागणी पाहता प्रशासनासमोर मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. मे महिन्यात उन्हाचा तडाखा आणखी वाढण्याची शक्यता असल्याने धरणांतील उर्वरित साठा अत्यंत जपून वापरण्याचे नियोजन करण्यात येत आहे. ग्रामीण भागातील नागरिकांची वणवण थांबवण्यासाठी अधिक टँकर सुरू करण्याची तयारी प्रशासनाने दर्शवली असून, आगामी काही आठवडे नाशिक जिल्ह्यासाठी पाण्याचे नियोजन करण्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत.