त्र्यंबकेश्वर देवस्थानची विराम दर्शन योजना
नाशिकमधील त्र्यंबकेश्वर देवस्थान विश्वस्त मंडळाने एक अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. देवस्थानने यासाठी विराम दर्शन ही नवीन विशेष योजना आखली असून ती लवकरच भाविकांच्या सेवेत सुरू होणार आहे. मंदिरातील दर्शन तिकिटांचा होणारा काळा बाजार आणि दलालांकडून भाविकांची होणारी आर्थिक लूट थांबवण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला आहे. या नव्या सुविधेमुळे भाविकांना दलालांच्या जाळ्यात न अडकता अवघ्या काही मिनिटांत थेट दर्शन घेणे शक्य होणार आहे. तसेच मंदिरात आधीपासून सुरू असलेली दोनशे रुपयांची देणगी दर्शन योजना देखील पूर्ववत सुरू राहणार आहे.
सध्या त्र्यंबकेश्वर मंदिरामध्ये भाविकांना दर्शन घडवून आणण्यासाठी काही दलाल आणि अनधिकृत एजंट मोठ्या प्रमाणात सक्रिय असल्याचे समोर आले होते. भाविकांची गर्दी असल्याचे खोटे भासवून तसेच प्रत्यक्ष दर्शनासाठी तीन हजार रुपयांपर्यंतची मोठी रक्कम बेकायदेशीरपणे वसूल करून भाविकांची लुबाडणूक केली जात असल्याचा धक्कादायक प्रकार नुकताच उघडकीस आला होता. या पार्श्वभूमीवर उद्भवलेला वाद आणि भाविकांची होणारी फसवणूक कायमची रोखण्यासाठी देवस्थान प्रशासनाने स्वतःच अधिकृतपणे ही नवीन व्यवस्था सुरू करण्याचे पाऊल उचलले आहे.
या नवीन विराम दर्शन व्यवस्थेनुसार, मंदिरात दर्शनाच्या नियमित वेळेत म्हणजेच पहाटे पाच ते रात्री नऊ या वेळेत प्रत्येक तासाला पाच मिनिटांचा विराम किंवा खंड देण्यात येणार आहे. या पाच मिनिटांच्या कालावधीत अडीच हजार रुपयांचे अधिकृत तिकीट घेतलेल्या भाविकांना मंदिराच्या मुख्य गाभाऱ्यात प्रवेश दिला जाईल. तिकीट खिडकीवरून अधिकृत पास घेऊन दर्शन घेणारे हे भाविक साधारणतः आठ मिनिटांत दर्शन पूर्ण करून मंदिराच्या बाहेर पडू शकतील, अशी चोख रचना देवस्थानकडून करण्यात येत आहे आणि यासाठी स्वतंत्र कक्ष देखील उभारले जाणार आहेत.
सध्या त्र्यंबकेश्वर मंदिरात दर्शनासाठी दोन प्रमुख रांगांची व्यवस्था कार्यरत आहे, ज्यामध्ये पूर्व दरवाजाने येणारी विनामूल्य म्हणजेच मोफत दर्शन रांग आणि उत्तर दरवाजाने येणारी दोनशे रुपयांची सशुल्क दर्शन रांग समाविष्ट आहे. या दोन्ही वेगवेगळ्या रांगा मुख्य मंदिरातील नंदी मंदिराजवळ म्हणजेच सभा मंडपात एकत्र येतात. नवीन नियमानुसार, प्रत्येक तासाला जेव्हा अडीच हजार रुपयांचे तिकीट घेतलेले भाविक दर्शनासाठी येतील, तेव्हा या दोन्ही रांगांचा संगम होणारी मुख्य रांग केवळ पाच मिनिटांसाठी थांबवली जाईल आणि त्या विशेष भाविकांना दर्शन दिले जाईल.
नियमित रांगेतील सर्वसामान्य भाविकांवर कोणताही अन्याय होणार नाही आणि त्यांच्या वेळेचा अपव्यय होणार नाही, याची पूर्ण काळजी देवस्थान ट्रस्टने घेतली आहे. दर तासाला केवळ पाच मिनिटेच सामान्य रांग थांबवली जाणार असल्याने इतर भाविकांना याचा कोणताही त्रास होणार नाही. या अधिकृत अडीच हजार रुपयांच्या तिकीट योजनेमुळे दलालांचे नेटवर्क पूर्णपणे उद्ध्वस्त होईल आणि मंदिराच्या महसुलातही पारदर्शक पद्धतीने वाढ होईल, असा विश्वास प्रशासनाने व्यक्त केला आहे; मात्र या मोठ्या रकमेच्या शुल्कामुळे भाविकांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण निर्माण होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.