
जम्मू आणि काश्मीरमधील गुलमर्ग येथे जगातील दुसऱ्या क्रमांकाच्या केबल कार म्हणजेच गंडोला रोप वे यंत्रणा आहे. या यंत्रणेत सोमवारी अचानक गंभीर तांत्रिक बिघाड झाला. या तांत्रिक बिघाडामुळे सुमारे तीनशेहून अधिक पर्यटक हवेत अडकले. या पर्यटकांना वाचवण्यासाठी भारतीय लष्कराने तातडीने धाव घेतली. लष्कराच्या चिनार कॉर्प्सच्या जवानांनी स्थानिक प्रशासन, पोलीस, राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल आणि राज्य आपत्ती प्रतिसाद दलाच्या पथकांसह घटनास्थळी पोहोचून संयुक्त बचाव मोहीम हाती घेतली होती. जवानांनी अडकलेल्या सर्व पर्यटकांना सुखरुप बाहेर काढले.
या ठिकाणी सोमवारी दुपारच्या सुमारास अचानक तांत्रिक बिघाड झाला. यामुळे पर्यटकांनी भरलेले एकूण पासष्ट केबिन जमिनीपासून शेकडो फूट उंचावर हवेतच वेगवेगळ्या ठिकाणी अडकून पडले. अचानक केबल कार थांबल्यामुळे आणि केबिन हवेत लटकल्यामुळे प्रवाशांमध्ये, विशेषतः महिला, वृद्ध आणि लहान मुलांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले. या आपत्कालीन परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून जम्मू आणि काश्मीरचे उपराज्यपाल मनोज सिन्हा यांनी तात्काळ मुख्य सचिव अटल डुलू यांच्याशी चर्चा केली. यासोबतच पोलीस महासंचालक नलीन प्रभात यांना प्रत्यक्ष घटनास्थळी जाऊन बचावकार्यावर वैयक्तिक लक्ष ठेवण्याचे आदेश दिले.
लष्कराच्या जवानांनी आणि आपत्ती व्यवस्थापन दलाच्या पथकांनी अतिशय प्रतिकूल परिस्थितीत, स्वतःचा जीव धोक्यात घालून केबल कारच्या मुख्य तारांवरून सरपटत केबिनपर्यंत पोहोचण्यास सुरुवात केली. जमिनीपासून कमी उंचीवर असलेल्या केबिनमधील प्रवाशांना तातडीने आपत्कालीन शिड्यांच्या साहाय्याने, तर अधिक उंचावर असलेल्या केबिनमधील पर्यटकांना दोरखंडांच्या मदतीने अत्यंत काळजीपूर्वक खाली उतरवण्यात आले. सुरुवातीच्या काही तासांतच जवानांनी सोळा केबिनमधील ऐंशी प्रवाशांना सुखरूप बाहेर काढले आणि त्यानंतर पुढील सहा ते सात तास हे बचावकार्य अविरतपणे सुरू राहिले.
या संपूर्ण घटनेवर जम्मू आणि काश्मीरचे मुख्यमंत्री ओमर अब्दुल्ला यांनी सातत्याने बारीक लक्ष ठेवून होते. त्यांनी परिस्थिती पूर्णपणे नियंत्रणात असल्याचे आणि नागरिकांनी घाबरून न जाण्याचे आवाहन केले होते. मुख्यमंत्री कार्यालयाकडून अधिकृतपणे सांगण्यात आले की, सर्व केबिन सुरक्षित असून तज्ज्ञ कर्मचाऱ्यांच्या मदतीने पर्यटकांना बाहेर काढण्याचे काम अत्यंत व्यावसायिक पद्धतीने पार पाडण्यात आले. केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी देखील या यशस्वी बचाव मोहिमेनंतर ट्विटर या समाजमाध्यमावर पोस्ट करत, तीनशे पर्यटकांचे प्राण सुरक्षित वाचवल्याबद्दल भारतीय लष्कर, पोलीस आणि आपत्ती व्यवस्थापन दलाच्या जवानांच्या शौर्याचे आणि कौशल्याचे मनापासून कौतुक केले.
गुलमर्ग येथील हा केबल कार प्रकल्प सुमारे चौदा हजार फूट उंचीवर असून तो काश्मीर खोऱ्यातील पर्यटनाचे मुख्य आकर्षण मानला जातो. या यशस्वी मोहिमेत सर्व तीनशे वीस प्रवाशांना कोणतीही जीवितहानी न होता पूर्णपणे सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यात आले असून, सर्व पर्यटकांची वैद्यकीय तपासणी करून त्यांना स्थानिक प्रशासनातर्फे आवश्यक ती मदत पुरवण्यात आली. भविष्यात अशा प्रकारच्या तांत्रिक अडचणी पुन्हा निर्माण होऊ नयेत आणि पर्यटकांच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य मिळावे, यासाठी या संपूर्ण तांत्रिक बिघाडाची सखोल चौकशी करण्याचे निर्देश प्रशासनाने दिले आहेत.