संयुक्त राष्ट्र संघाच्या आंतरराष्ट्रीय शांतिसैनिक दिनानिमित्त दोन भारतीय शांतिसैनिकांना मरणोत्तर सन्मान जाहीर करण्यात आला आहे. लान्स हवालदार हरभजन सिंग आणि नायब सुभेदार सुजित कुमार प्रधान यांना त्यांच्या अतुलनीय शौर्य, कर्तव्यनिष्ठा आणि शांतता प्रस्थापनेसाठी दिलेल्या अमूल्य योगदानाबद्दल ‘डॅग हॅमरशोल्ड पदक’ प्रदान करण्यात येणार आहे. जगातील विविध संघर्षग्रस्त भागांमध्ये अत्यंत कठीण परिस्थितीत सेवा बजावताना या दोन्ही वीर जवानांनी आपल्या प्राणांची आहुती दिली होती. संयुक्त राष्ट्र संघाने त्यांच्या या सर्वोच्च बलिदानाचा गौरव करत जागतिक शांततेसाठी भारतीय सैनिकांचे योगदान अत्यंत महत्त्वपूर्ण असल्याचे प्रामुख्याने नमूद केले आहे.
आंतरराष्ट्रीय शांतिसैनिक दिन दरवर्षी २९ मे रोजी जगभरात साजरा केला जातो. या विशेष दिवशी संयुक्त राष्ट्रांच्या विविध शांतता मोहिमांमध्ये कार्यरत असलेल्या सैनिकांच्या धैर्य, समर्पण आणि सर्वोच्च बलिदानाला आदरांजली वाहिली जाते. अमेरिकेतील न्यूयॉर्क येथील संयुक्त राष्ट्र मुख्यालयात या निमित्ताने एका विशेष भव्य समारंभाचे आयोजन करण्यात येणार असून त्यामध्ये जगभरातील हुतात्मा शांतिसैनिकांना भावपूर्ण श्रद्धांजली अर्पण केली जाणार आहे. या महत्त्वाच्या कार्यक्रमात विविध देशांचे प्रतिनिधी आणि वरिष्ठ अधिकारी मोठ्या संख्येने उपस्थित राहणार आहेत.
भारतीय सैन्य दलाने अनेक दशकांपासून संयुक्त राष्ट्रांच्या शांतता मोहिमांमध्ये नेहमीच सक्रिय आणि महत्त्वपूर्ण सहभाग घेतला आहे. आफ्रिका आणि आशिया खंडातील अनेक तीव्र संघर्षग्रस्त प्रदेशांमध्ये भारतीय सैनिकांनी शांतता राखणे, तेथील स्थानिक नागरिकांचे संरक्षण करणे आणि संकटसमयी मानवीय मदत पोहोचविणे यासाठी अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या अधिकृत माहितीनुसार, जगभरात शांतता सैनिक पुरवणाऱ्या प्रमुख देशांच्या यादीत भारत हा अग्रगण्य देश मानला जातो. भारतीय सैनिकांच्या शिस्तबद्ध, धाडसी आणि मानवतावादी कार्याची जगभरात नेहमीच प्रशंसा होत असते.
याच विशेष समारंभात भारतीय सैन्य दलातील मेजर अभिलाषा बराक यांच्या उल्लेखनीय कार्याचाही विशेष गौरव केला जाणार आहे. लेबनॉनमधील संयुक्त राष्ट्र शांतता मोहिमेदरम्यान त्यांनी बजावलेल्या अत्यंत उत्कृष्ट आणि उल्लेखनीय सेवेसाठी त्यांना या समारंभात सन्मानित करण्यात येणार आहे. शांतता मोहिमांमध्ये महिलांच्या वाढत्या सहभागामुळे या मोहिमांना अधिक प्रभावी आणि संवेदनशील दिशा मिळत असल्याचे संयुक्त राष्ट्रांनी स्पष्ट केले आहे. भारतीय महिला अधिकाऱ्यांचे हे योगदान जागतिक स्तरावर अभिमानाने अधोरेखित होत असल्याचे या सन्मानातून प्रकर्षाने दिसून येत आहे.
संयुक्त राष्ट्रांच्या ‘डॅग हॅमरशोल्ड पदका’ला जागतिक स्तरावर अत्यंत प्रतिष्ठेचा आणि सर्वोच्च सन्मान मानले जाते. आंतरराष्ट्रीय शांतता मोहिमांदरम्यान आपले कर्तव्य बजावत असताना वीरमरण आलेल्या किंवा प्राण गमावलेल्या सैनिकांनाच हे पदक मरणोत्तर देऊन गौरविण्यात येते. जागतिक शांतता आणि सुव्यवस्था टिकवून ठेवण्यासाठी आपले संपूर्ण जीवन अर्पण करणाऱ्या सैनिकांच्या स्मृती प्रज्वलित ठेवण्याच्या उद्देशाने हा आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार दिला जातो. या वर्षी भारतीय सैनिकांना मिळालेला हा सर्वोच्च बहुमान संपूर्ण देशासाठी अत्यंत अभिमानाची आणि गौरवाची बाब मानली जात आहे.