स्वतंत्र बातमी

बोरिवलीच्या संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यानातील वनराणी ही मिनी टॉय ट्रेन अखेर पाच वर्षांच्या प्रदीर्घ प्रतीक्षेनंतर पुन्हा एकदा पर्यटकांच्या सेवेसाठी सज्ज झाली आहे. शनिवारी उत्तर मुंबईचे खासदार आणि केंद्रीय वाणिज्य व उद्योग मंत्री पीयूष गोयल यांच्या हस्ते या ट्रेनला हिरवा कंदील दाखवून लोकार्पण करण्यात आले. यावेळी राज्याचे वनमंत्री गणेश नाईक यांची प्रमुख उपस्थिती होती.

मे २०२१ मध्ये आलेल्या चक्रीवादळामुळे राष्ट्रीय उद्यानातील रेल्वे मार्गाचे आणि इंजिनचे अतोनात नुकसान झाले होते. झाडे उन्मळून पडल्याने रेल्वे ट्रॅक उखडले गेले होते, ज्यामुळे ही लोकप्रिय सेवा बंद पडली होती. या ऐतिहासिक टॉय ट्रेनचे पुनरुज्जीवन करण्यासाठी उत्तर मुंबईचे खासदार पीयूष गोयल यांनी विशेष पाठपुरावा केला होता. सुमारे त्रेचाळीस ते पंचेचाळीस कोटी रुपये खर्चून या प्रकल्पाचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आहे.

नव्याने सुरू झालेली वनराणी केवळ दिसायलाच आधुनिक नाही, तर ती तांत्रिकदृष्ट्याही प्रगत करण्यात आली आहे. आधीची डिझेल इंजिने बदलून आता ही ट्रेन पूर्णपणे बॅटरीवर चालणार आहे. यामुळे उद्यानातील प्रदूषणाची पातळी कमी होण्यास मदत होईल आणि वन्यजीवांना आवाजाचा त्रास होणार नाही. या रेल्वे ताफ्यात आधुनिक व्हिस्टाडोम डब्यांचा समावेश करण्यात आला आहे. या डब्यांचे छत पारदर्शक असून खिडक्या मोठ्या आहेत, ज्यामुळे पर्यटकांना एकशे ऐंशी अंशात जंगलातील निसर्गरम्य सौंदर्याचा आनंद घेता येईल. या ट्रेनमध्ये एकूण आठ डबे असून त्यातील तीन व्हिस्टाडोम आणि पाच खुले डबे आहेत. एका फेरीत सुमारे सत्तर ते ऐंशी प्रवासी प्रवास करू शकतात. आधुनिकतेसोबतच जुन्या आठवणी जपण्यासाठी एक विंटेज मॉडेलही विकसित करण्यात आले आहे.

सन १९७४ मध्ये सुरू झालेली वनराणी ही उद्यानासाठी महसुलाचा मोठा स्रोत होती. या ट्रेनच्या माध्यमातून दरवर्षी सुमारे पन्नास लाख रुपयांचा महसूल प्राप्त होत असे. आता ही सेवा अधिक चांगल्या रुपात सुरू झाल्याने उद्यानातील पर्यटकांची संख्या वाढण्याची शक्यता आहे. ही ट्रेन सकाळी नऊ ते बारा आणि दुपारी दीड ते साडेपाच या वेळेत दर अर्ध्या तासाने धावेल. प्रत्येक फेरी सुरू होण्यासाठी किमान वीस प्रवाशांची उपस्थिती आवश्यक असेल. लोकार्पण सोहळ्याच्या दिवशी अनेक लहान मुलांनी पीयूष गोयल यांच्यासोबत वनराणीची पहिली सफर केली. वनराणीचे पुनरागमन हे केवळ पर्यटनाचे आकर्षण नसून मुंबईकरांच्या बालपणाच्या आठवणींना उजाळा देणारा क्षण आहे, अशी भावना यावेळी उपस्थित पालकांनी व्यक्त केली. उत्तर मुंबईला लाभलेला हा निसर्गाचा वारसा जागतिक स्तरावर नेण्याचा आमचा प्रयत्न असल्याचे पीयूष गोयल यांनी यावेळी नमूद केले. पुढील टप्प्यात उद्यानात विद्युत बस, विद्युत बग्गी आणि सायकलिंग उपक्रम अधिक सक्षम करून या परिसराला शून्य उत्सर्जन पर्यटन क्षेत्र बनवण्याचे उद्दिष्ट प्रशासनाने ठेवले आहे.