स्वतंत्र बातमी

पुणे शहराच्या झपाट्याने होणाऱ्या विस्तारामुळे उपनगरांमधील रहिवासी भाग आणि औद्योगिक प्रकल्प समोरासमोर आले आहेत. शहरातील वाढते वायू प्रदूषण आणि नागरिकांच्या आरोग्याचा विचार करून पुणे महानगरपालिकेने एक मोठा निर्णय घेतला आहे. शहराच्या हद्दीत आणि विशेषतः रहिवासी क्षेत्राच्या जवळ असलेले काँक्रीट आणि डांबरीकरण प्रकल्प आता शहराबाहेर हलवण्यात येणार आहेत. या निर्णयामुळे गेली अनेक वर्षे धूळ आणि धुराचा त्रास सहन करणाऱ्या पुणेकरांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.

पुण्यातील वाघोली, बाणेर, बालेवाडी आणि हडपसर यांसारख्या उपनगरांमध्ये मोठ्या प्रमाणात गृहप्रकल्प उभे राहिले आहेत. मात्र, याच परिसरांच्या जवळ हे डांबरीकरण प्रकल्प कार्यरत आहेत. डांबरीकरण प्रकल्प आणि सिमेंट प्रकल्पांमुळे हवेत सूक्ष्म कणांचे प्रमाण प्रचंड वाढले आहे. स्थानिक रहिवाशांना श्वसनाचे विकार, डोळ्यांची जळजळ आणि त्वचेच्या समस्या भेडसावत असल्याच्या तक्रारी वारंवार महापालिकेकडे येत होत्या. हे प्रकल्प रात्रंदिवस सुरू राहत असल्याने परिसरात आवाजाची पातळीही वाढली होती.

पुणे महानगरपालिका आयुक्त आणि प्रशासनाने या संदर्भात कडक धोरण आखले आहे. महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या मानकांनुसार, असे प्रकल्प रहिवासी वस्तीपासून ठराविक अंतरावर असणे अनिवार्य आहे. या नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या प्रकल्पांवर आता कारवाईचा बडगा उगारला जाणार आहे. हे प्रकल्प स्थलांतरित करण्यासाठी शहराच्या सीमावर्ती भागात किंवा औद्योगिक क्षेत्रांमध्ये पर्यायी जागा शोधण्याचे निर्देश दिले आहेत. जे प्रकल्प नियमांचे पालन करत नाहीत, त्यांचे परवाने नूतनीकरण न करण्याचा निर्णय प्रशासनाने घेतला आहे. जोपर्यंत स्थलांतर होत नाही, तोपर्यंत या प्रकल्पांनी धुळीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी प्रदूषण नियंत्रण उपकरण आणि उंच भिंती उभारणे बंधनकारक केले आहे.

शहरात सध्या अनेक उड्डाणपूल आणि रस्त्यांची कामे सुरू आहेत. डांबरीकरण प्रकल्प शहराबाहेर गेल्यामुळे साहित्याच्या वाहतुकीचा खर्च वाढण्याची शक्यता काही विकासकांनी व्यक्त केली आहे. मात्र, महापालिकेने स्पष्ट केले आहे की, विकासापेक्षा नागरिकांचे आरोग्य अधिक महत्त्वाचे आहे. वाहतुकीसाठी रात्रीच्या वेळेचा वापर करून कामाचा वेग कायम राखता येईल, असे प्रशासनाचे मत आहे. पुण्यातील पर्यावरणप्रेमी आणि स्थानिक रहिवासी संघटनांनी या निर्णयाचे स्वागत केले आहे. आम्ही गेल्या अनेक वर्षांपासून या प्रदूषणाविरोधात लढत होतो. हे प्रकल्प शहराबाहेर गेल्यावरच उपनगरांमधील हवेची गुणवत्ता सुधारेल, असे मत वाघोली हाउसिंग सोसायटी असोसिएशनच्या प्रतिनिधींनी व्यक्त केले आहे.