
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इस्रायल आणि लेबनॉन यांच्यात सुरू असलेल्या युद्धविरामाचा कालावधी आणखी तीन आठवड्यांसाठी वाढवण्यात आल्याची महत्त्वाची घोषणा केली आहे. व्हाईट हाऊसमध्ये पार पडलेल्या एका उच्चस्तरीय बैठकीनंतर हे निर्णायक पाऊल उचलण्यात आले. या विशेष चर्चेमध्ये इस्रायलचे अमेरिकेतील राजदूत येचिएल लाइटर आणि लेबनॉनच्या अमेरिकेतील राजदूत नादा मोवावद यांनी प्रत्यक्ष सहभाग नोंदवला होता. डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ही बैठक अत्यंत यशस्वी झाल्याचे सांगून, दोन्ही देशांमध्ये दीर्घकालीन शांतता प्रस्थापित करण्याच्या दिशेने हा एक महत्त्वाचा टप्पा असल्याचे आवर्जून नमूद केले आहे.
या युद्धविरामाचा मूळ कालावधी केवळ दहा दिवसांचा होता आणि तो संपण्याच्या अगदी शेवटच्या क्षणी वाढवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. अमेरिकेच्या सक्रिय मध्यस्थीमुळे झालेल्या या प्रक्रियेमुळे दोन्ही राष्ट्रांमध्ये अनेक दशकांनंतर थेट राजनैतिक संवाद प्रस्थापित झाला आहे. आगामी तीन आठवड्यांच्या कालावधीत इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू आणि लेबनॉनचे राष्ट्रपती जोसेफ औन यांची प्रत्यक्ष भेट घडवून आणण्यासाठी अमेरिकन प्रशासन कसून प्रयत्न करत असल्याचे संकेतही ट्रम्प यांनी यावेळी दिले आहेत.
तथापि, युद्धविराम वाढवला असला तरी प्रत्यक्ष जमिनीवरील परिस्थिती पूर्णपणे स्थिर झालेली नाही. इस्रायलचे संयुक्त राष्ट्रांतील प्रतिनिधी डॅनी डॅनॉन यांनी यावर भाष्य करताना स्पष्ट केले की, हा युद्धविराम अद्याप शंभर टक्के प्रभावी ठरलेला नाही आणि काही सीमावर्ती भागांत अजूनही तणावाचे वातावरण कायम आहे. हिजबुल्ला या संघटनेकडून होणारे हल्ले आणि त्याला इस्रायलकडून मिळणारे प्रत्युत्तर यामुळे काही ठिकाणी अधूनमधून हिंसाचाराच्या घटना घडत असल्याचे चित्र दिसून येत आहे.
या संघर्षाच्या भीषण पार्श्वभूमीचा विचार करता, इस्रायल आणि हिजबुल्ला यांच्यातील सशस्त्र चकमकींमुळे लेबनॉनमध्ये मोठ्या प्रमाणावर जीवितहानी आणि नागरिकांचे स्थलांतर झाले आहे. या युद्धात आतापर्यंत हजारो लोकांचा मृत्यू झाला असून दहा लाखाहून अधिक नागरिकांना आपली घरे सोडून सुरक्षित स्थळी आश्रय घ्यावा लागला आहे. इस्रायलने दक्षिण लेबनॉनमध्ये आपली लष्करी कारवाई तीव्र केली असून, हिजबुल्लाच्या लष्करी क्षमतेवर निर्बंध आणण्यासाठी त्यांचे प्रयत्न सुरू आहेत.
दुसरीकडे, अमेरिका केवळ या दोन देशांपुरती मर्यादित न राहता इराणविरुद्धच्या व्यापक संघर्षातही शांततेचा मार्ग शोधत आहे. ट्रम्प यांनी इराणविरुद्ध अण्वस्त्रांचा वापर न करण्याचा आपला निर्णय स्पष्ट केला असून, सामोपचाराने शांतता करार करण्यावर भर दिला आहे. एकूणच, इस्रायल–लेबनॉन युद्धविराम वाढवल्यामुळे सध्यातरी तात्पुरता दिलासा मिळाला असला, तरी पश्चिम आशियात कायमस्वरूपी शांतता नांदण्यासाठी पुढील काही आठवडे संपूर्ण जगासाठी अत्यंत निर्णायक ठरणार आहेत.