नेपाळ एअरलाईन्स सध्या एका मोठ्या वादाच्या भोवऱ्यात सापडली आहे. कंपनीच्या अधिकृत वेबसाइटवर प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या एका नकाशात जम्मू-काश्मीर आणि लडाखचा भाग पाकिस्तानचा भाग असल्याचे दाखवण्यात आले होते. या गंभीर चुकीनंतर भारताकडून तीव्र संताप व्यक्त करण्यात आला, ज्याची दखल घेत विमान कंपनीने जाहीर माफी मागितली आहे.
नेपाळ एअरलाईन्सच्या विमान मार्गांचा नकाशा विभागात ही चूक आढळून आली. तांत्रिक कारणास्तव किंवा मानवी चुकीमुळे भारताचा अविभाज्य भाग असलेले जम्मू-काश्मीर आणि लडाख हे पाकिस्तानच्या सीमांकनात समाविष्ट करण्यात आले होते. हा नकाशा सोशल मीडियावर व्हायरल होताच भारतीय युझर्सनी विमान कंपनीवर जोरदार टीका केली आणि नेपाळ सरकारकडे स्पष्टीकरण मागितले. दोन्ही देशांमधील द्विपक्षीय संबंधांच्या पार्श्वभूमीवर हा अत्यंत संवेदनशील मुद्दा ठरला.
वाढता दबाव आणि राजकीय पातळीवर झालेल्या चर्चेनंतर नेपाळ एअरलाईन्सने तातडीने तो नकाशा वेबसाइटवरून हटवला. कंपनीने प्रसिद्ध केलेल्या अधिकृत निवेदनात म्हटले आहे की, वेबसाइट अपडेट करताना तांत्रिक बिघाडामुळे ही चूक झाली होती. आमचा उद्देश कोणत्याही देशाच्या सीमांचे चुकीचे वर्णन करणे किंवा कोणाच्याही भावना दुखावणे हा नव्हता. या अनवधानाने झालेल्या चुकीबद्दल आम्ही मनापासून दिलगीर आहोत. भारत आणि नेपाळ यांच्यातील संबंध सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिकदृष्ट्या अत्यंत जवळचे आहेत. तथापि, नकाशा वादाने यापूर्वीही दोन्ही देशांमध्ये तणाव निर्माण केला होता. या ताज्या प्रकरणामुळे पुन्हा एकदा सीमा सुरक्षा आणि नकाशा प्रमाणीकरण यावर चर्चा सुरू झाली आहे. भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने यावर अधिकृत भाष्य केले नसले तरी, नेपाळमधील भारतीय दूतावासाने या प्रकरणाची गंभीर दखल घेतल्याचे समजते. अनेक तज्ञांच्या मते, जागतिक नकाशांची अंमलबजावणी करताना अनेकदा त्रयस्थ सॉफ्टवेअर किंवा ‘थर्ड पार्टी’ प्लॅटफॉर्मचा वापर केला जातो. नेपाळ एअरलाईन्सने देखील हा नकाशा बाह्य स्त्रोताकडून घेतल्याचे संकेत दिले आहेत. तरीही, अधिकृत सरकारी कंपनी असल्याने असा नकाशा प्रसिद्ध करण्यापूर्वी त्याची पडताळणी होणे आवश्यक होते, असे मत व्यक्त केले जात आहे. ही घटना दोन्ही शेजारील देशांच्या सीमावादाच्या मुद्द्यावर किती संवेदनशीलता आहे, हे अधोरेखित करते. नेपाळ सरकारने अशा तांत्रिक चुका भविष्यात टाळण्यासाठी सर्व सरकारी विभागांना आणि कंपन्यांना मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या आहेत. विमान कंपनीने आश्वासन दिले आहे की, यापुढे कोणत्याही माहितीची प्रसिद्धी करण्यापूर्वी त्याची कठोर तपासणी केली जाईल.