स्वतंत्र बातमी

मासळीच्या नैसर्गिक प्रजनन काळात राज्य शासनाने कोकण किनारपट्टीवर पावसाळी यांत्रिक मासेमारी बंदी लागू केली आहे. येत्या १ जूनपासून ते ३१ जुलैपर्यंत सर्व प्रकारच्या यंत्रचलित आणि यांत्रिक मासेमारी नौकांना समुद्रात जाऊन मासेमारी करण्यास पूर्णपणे बंदी घालण्यात आली आहे. सलग एकसष्ठ दिवस लागू राहणाऱ्या या महत्त्वपूर्ण बंदीचे सर्व मच्छीमारांनी काटेकोरपणे पालन करावे, असे अधिकृत आवाहन मत्स्यव्यवसाय विभागाचे सहायक आयुक्त (तांत्रिक) सा. वि. कुवेसकर यांनी केले आहे. राज्यातील सागरी मत्स्यसंपत्तीचे संवर्धन आणि संरक्षण करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने हा निर्णय जाहीर केला आहे.

मत्स्यव्यवसाय विभागाने या निर्णयाबाबत दिलेल्या सविस्तर माहितीनुसार, पावसाळ्याचा हा विशिष्ट कालावधी समुद्रातील विविध मासळीच्या प्रजातींचा मुख्य प्रजनन काळ मानला जातो. या संवेदनशील काळात जर मोठ्या प्रमाणावर यांत्रिक पद्धतीने खोल समुद्रात मासेमारी झाली, तर सागरी मत्स्यसंपत्तीच्या पुनरुत्पादनावर त्याचे अत्यंत गंभीर परिणाम होऊ शकतात आणि भविष्यात मासळीचा दुष्काळ पडू शकतो. त्यामुळेच दरवर्षीप्रमाणे यंदाही राज्य सरकारने ही बंदी लागू केली आहे. ही बंदी केवळ यंत्रचलित आणि यांत्रिक नौकांनाच बंधनकारक राहणार आहे; तर पारंपरिक पद्धतीने आणि किनारपट्टीजवळ मासेमारी करणाऱ्या बिगरयंत्रचलित नौकांना या शासकीय निर्बंधातून पूर्णपणे सूट देण्यात आली आहे.

शासनाच्या नवीन नियमांनुसार राज्याच्या सागरी किनाऱ्यापासून साधारणपणे बारा सागरी मैलांच्या हद्दीत कोणत्याही यंत्रचलित किंवा यांत्रिक नौकेला मासेमारी करण्यासाठी प्रवेश करता येणार नाही. सध्या समुद्रात मासेमारीसाठी गेलेल्या सर्व लहान-मोठ्या नौकांनी एक जूनपूर्वीच आपापल्या संबंधित बंदरांमध्ये सुरक्षितपणे परतणे कायदेशीरया बंधनकारक करण्यात आले आहे. तसेच या बंदीच्या कालावधीत म्हणजेच ३१ जुलैपूर्वी अशा कोणत्याही यांत्रिक नौकेला पुन्हा समुद्रात जाण्यास सक्त मनाई करण्यात आली आहे. या काळात मासेमारी नौकांच्या केवळ येण्या-जाण्यावर आणि हालचालींवरही प्रशासनाचे कडक निर्बंध राहणार असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

या जाहीर केलेल्या पावसाळी मासेमारी बंदीच्या आदेशाचे किंवा नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर महाराष्ट्र सागरी मासेमारी नियमन अधिनियम १९८१ तसेच सुधारित अधिनियम २०२१ अंतर्गत अत्यंत कठोर कायदेशीर कारवाई करण्यात येणार आहे. नियम मोडून समुद्रात मासेमारी करताना आढळणाऱ्या नौका, त्यावरील सर्व मासेमारी साहित्य आणि पकडलेली मासळी शासकीय अधिकाऱ्यांकडून जागेवरच जप्त करण्यात येईल. तसेच संबंधितांवर मोठी दंडात्मक कारवाईही केली जाणार आहे. याशिवाय, बंदीच्या काळात नियमांचे उल्लंघन करून बेकायदेशीरपणे समुद्रात गेलेल्या नौकेला कोणताही अपघात किंवा आपत्ती सोसावी लागल्यास, शासनाकडून कोणतीही आर्थिक मदत वा नुकसानभरपाई दिली जाणार नसल्याचे प्रशासनाने आधीच स्पष्ट केले आहे.

या संदर्भात रत्नागिरी, रायगड, सिंधुदुर्ग तसेच संपूर्ण कोकण किनारपट्टीवरील सर्व मच्छीमार सहकारी संस्था, नौकामालक, तांडेल आणि सभासदांनी या शासकीय आदेशाची अत्यंत गांभीर्याने नोंद घेऊन बंदीच्या कालावधीत समुद्रात मासेमारी न करण्याचे आवाहन मत्स्यव्यवसाय विभागाने केले आहे. बंदी काळात संपूर्ण किनारी भागात तसेच बंदरांवर शासकीय विशेष पथकांमार्फत अहोरात्र गस्त, तपासणी आणि कडक देखरेख मोहीम राबविण्यात येणार असून, कोणताही नियमभंग करणाऱ्यांवर तातडीने दंडात्मक आणि फौजदारी कारवाई करण्यात येईल, असा इशाराही प्रशासनाने दिला आहे.