स्वतंत्र बातमी

महाराष्ट्र मोडी लिपीतील ऐंशी कोटींहून अधिक ऐतिहासिक कागदपत्रे उपलब्ध आहेत. या मौल्यवान कागदपत्रांमध्ये छत्रपती शिवाजी महाराज, पेशवेकाळ तसेच यादवकालीन इतिहास दडलेला आहे. मात्र, पुरेसे मोडी लिपी तज्ज्ञ उपलब्ध नसल्यामुळे हा सुवर्णमयी इतिहास याच कागदपत्रांमध्ये बंदिस्त राहिला आहे. हा दडलेला इतिहास संपूर्ण जगासमोर आणण्यासाठी राज्य सरकारच्या मराठी भाषा विभागाने एक विशेष मोहीम हाती घेण्याचा निर्णय घेतला आहे.

या ऐतिहासिक मोहिमेचा एक भाग म्हणून राज्य सरकारने अधिकृतपणे तीस मोडी लिपी अभ्यासकांची आणि तज्ज्ञांची नियुक्ती केली आहे. त्यांची अंतिम यादीच जाहीर केली आहे. हे नियुक्त केलेले तज्ज्ञ ऐतिहासिक मोडी लिपीतील कागदपत्रांचे अचूक मराठी भाषांतर करणार आहेत. यामध्ये छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या काळातील प्रशासकीय दस्तऐवज, महसूलविषयक नोंदी, कायदेविषयक कागदपत्रे, शैक्षणिक व अभियांत्रिकी नोंदी तसेच महत्त्वाच्या ऐतिहासिक अभिलेखांचा समावेश असणार आहे. या निर्णयामुळे महाराष्ट्राच्या प्राचीन इतिहासाचे जतन आणि अभ्यास करणे अत्यंत सुलभ होणार आहे.

शासनाने या मोडी लिपी अभ्यासकांसाठी कामाचे मानधनही निश्चित केले आहे. या करारानुसार नियुक्त अभ्यासकांना मोडी लिपीतील दस्तऐवजांचे मराठीत भाषांतर करण्यासाठी प्रति शब्द दोन रुपये पन्नास पैसे दिले जाणार आहेत. ऐतिहासिक कागदपत्रांचा आवाका आणि संशोधनाची गरज लक्षात घेऊन या तज्ज्ञांची निवड अत्यंत पारदर्शक पद्धतीने करण्यात आली आहे. निवड झालेल्या सर्व मोडी अभ्यासकांकडे स्वतःचे संगणक आणि आंतरजाल सुविधा असणे सरकारने बंधनकारक केले आहे, जेणेकरून हे काम डिजिटल पद्धतीने वेगाने पूर्ण करता येईल.

या उपक्रमामुळे केवळ शिवकालीन आणि पेशवेकालीन इतिहासच उलगडणार नाही, तर महाराष्ट्रातील ऐतिहासिक दस्तऐवजांचे संवर्धन, सखोल संशोधन आणि आधुनिक डिजिटल जतनाला मोठी चालना मिळणार आहे. अनेक वर्षांपासून धूळ खात पडलेल्या मोडी लिपीतील सरकारी आणि खाजगी दप्तरांमधील ऐतिहासिक पापुद्रे आता मोकळे होणार आहेत. मुंबई येथून प्रसिद्ध झालेल्या मराठी भाषा विभागाच्या या ऐतिहासिक निर्णयाचे राज्यातील अनेक नामवंत इतिहास संशोधक आणि शिवप्रेमींनी मनापासून स्वागत केले आहे.

सरकारच्या या महत्त्वाकांक्षी योजनेमुळे नव्या पिढीतील इतिहास अभ्यासकांना मूळ आणि अस्सल साधनांच्या आधारे इतिहास समजून घेण्याची मोठी संधी मिळणार आहे. नियुक्त केलेले तीस तज्ज्ञ राज्यातील विविध भागांतील संग्रहालये आणि पुराभिलेख विभागांमध्ये असलेल्या कागदपत्रांवर काम सुरू करणार आहेत. या मोहिमेमुळे मोडी लिपी या प्राचीन भाषेचे संवर्धन होण्यासोबतच, महाराष्ट्राच्या अस्मितेचा आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या गौरवशाली कालखंडाचा एक नवा दस्तऐवज अत्यंत अधिकृतपणे जनतेसमोर येईल, असा विश्वास व्यक्त होत आहे.