फिलिपिन्स देशाच्या दक्षिणेकडील मिंडानाओ बेटावर सोमवारी सकाळी शक्तिशाली भूकंपाचा धक्का बसला. सात वाजून सदतीस मिनिटांनी सात दशांश आठ रिश्टर स्केल तीव्रतेच्या शक्तिशाली भूकंपाने या परिसराला हादरवून सोडले. भूकंपाचा केंद्रबिंदू सारंगानी प्रांतातील मासिम शहराच्या पश्चिमेला समुद्रात सुमारे तेहतीस किलोमीटर खोलीवर होता. भूकंपाचे धक्के एवढे तीव्र होते की जनरल सँटोस शहरासह संपूर्ण दक्षिण भागात इमारती कोसळल्या. हा भूकंप देशातील गेल्या पाच दशकांतील सर्वात तीव्र भूकंपांपैकी एक मानला जात आहे.
जीवित आणि वित्तहानीची आकडेवारी
या भयानक आपत्तीमुळे जीवित आणि वित्तहानीचे चित्र अत्यंत क्लेशदायक आहे. प्राथमिक अहवालानुसार, या भूकंपामुळे अनेक लोकांचा मृत्यू झाला असून चारशे नव्वदहून अधिक नागरिक जखमी झाले आहेत. तर सतरा जण अद्याप बेपत्ता आहेत. सुट्ट्यांनंतर लाखो मुले पहिल्याच दिवशी शाळेत जात असतानाच ही दुर्घटना घडली. ढिगाऱ्याखाली अडकलेल्यांना बाहेर काढण्यासाठी स्थानिक आपत्कालीन दल आणि शोध पथके सातत्याने प्रयत्न करत आहेत. भूकंपानंतर वीज पुरवठा आणि संपर्क यंत्रणा पूर्णपणे खंडित झाली आहे.
त्सुनामीचा इशारा आणि स्थलांतर
भूकंपाचा केंद्रबिंदू समुद्राच्या तळाशी असल्याने प्रशासनाने तात्काळ त्सुनामीचा इशारा जाहीर केला होता. सारंगानी, दाव्हाओ ओरिएंटल, सुलू, बासीलन आणि दक्षिण कोझाबाटो या नऊ किनारपट्टीच्या प्रांतांमध्ये समुद्राच्या लाटा एक ते दीड मीटरपर्यंत वाढल्याचे दिसून आले. संभाव्य धोक्याची जाणीव ठेवून प्रशासनाने किनारपट्टीच्या भागातील लाखो रहिवाशांना तातडीने उंचावरील सुरक्षित ठिकाणी स्थलांतरित होण्याचे आदेश दिले. शेजारील इंडोनेशिया, मलेशिया आणि जपान या देशांमध्येही सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला.
शिक्षण क्षेत्राला बसलेला फटका
नवीन शैक्षणिक वर्षाच्या पहिल्याच दिवशी हा भूकंप झाल्यामुळे शिक्षण व्यवस्थेला फटका बसला आहे. सुमारे बत्तीस लाख विद्यार्थ्यांना या आपत्तीचा थेट सामना करावा लागला. सुरक्षिततेचा उपाय म्हणून सहा हजार दोनशे सरकारी आणि खाजगी शाळांमधील वर्ग तात्काळ स्थगित करण्यात आले आहेत. अनेक शाळांच्या इमारती आणि रुग्णालयांच्या भिंतींना मोठे तडे गेले. काही ठिकाणी शाळांच्या इमारती कोसळल्या आहेत. देशाचे अध्यक्ष फर्डिनांड मार्कोस ज्युनियर यांनी सर्व यंत्रणांना युद्धपातळीवर मदत कार्य करण्याचे आणि शाळांची सुरक्षा तपासणी करण्याचे आदेश दिले आहेत.
बचाव कार्य आणि मदत निधी
भूकंपानंतर या भागात सातत्याने भूकंपाचे सौम्य धक्के जाणवत आहेत. ज्यांची संख्या एक हजारापेक्षा जास्त नोंदवली गेली आहे. यामध्ये सर्वात शक्तिशाली धक्का सहा दशांश पाच तीव्रतेचा होता. ज्यामुळे बचाव कार्यात अडथळे निर्माण होत आहेत. या नैसर्गिक आपत्तीमुळे देशाचे सुमारे एक अब्ज इतके आर्थिक नुकसान झाल्याचा प्राथमिक अंदाज आहे. रस्ते आणि पूल तुटल्यामुळे दुर्गम भागात मदत पोहोचवणे कठीण झाले आहे. आपत्कालीन व्यवस्थापन समिती आणि आंतरराष्ट्रीय मदत संस्था बाधित नागरिकांना अन्न, औषधे आणि तात्पुरते निवारे पुरवण्यासाठी सज्ज झाल्या आहेत.