अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी वॉशिंग्टन येथे इराण प्रशासनाला कडक शब्दात इशारा दिला आहे. इराणने कोणत्याही परिस्थितीत अण्वस्त्रे विकसित करण्याचा प्रयत्न करू नये, असे ट्रम्प यांनी म्हटले आहे. अमेरिकेने इराणवर आर्थिक आणि राजनैतिक पातळीवर आधीच निर्बंध लादले असून, इराणने अण्वस्त्रांच्या दिशेने पाऊल टाकल्यास त्याला गंभीर परिणामांना सामोरे जावे लागेल, अशी चेतावणी त्यांनी दिली आहे. दोन्ही देशांमधील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर हे विधान अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहे.
जागतिक शांततेला धोका
वॉशिंग्टन येथील व्हाईट हाऊसमध्ये पत्रकारांशी बोलताना डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणच्या अण्वस्त्र कार्यक्रमावर तीव्र आक्षेप घेतला. इराणकडे अण्वस्त्रे असणे म्हणजे संपूर्ण मध्य पूर्व आशिया आणि जागतिक शांततेला धोका निर्माण करण्यासारखे आहे, असे मत त्यांनी व्यक्त केले. अमेरिका आपल्या मित्रराष्ट्रांच्या सुरक्षेसाठी कटिबद्ध असून, इराणच्या अण्वस्त्र मोहिमेला यश येऊ देणार नाही, असा पुनरुच्चार त्यांनी यावेळी केला. अमेरिकन प्रशासनाने इराणच्या तेल निर्यातीवर आणि वित्तीय व्यवहारांवर आधीच कडक मर्यादा घातल्या आहेत.
करारातून बाहेर पडण्याचा निर्णय
यापूर्वी अमेरिकेने इराणसोबत झालेल्या आंतरराष्ट्रीय अणुकरारातून स्वतःला बाजूला केले होते. डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या मते, तो करार अत्यंत सदोष होता आणि त्यामुळे इराणला अण्वस्त्रे बनवण्यापासून पूर्णपणे रोखता येत नव्हते. अमेरिकेने करारातून माघार घेतल्यापासून दोन्ही देशांमधील संबंध कमालीचे ताणले गेले आहेत. इराणने शांततापूर्ण उद्देशांसाठी अणुऊर्जा विकसित करत असल्याचा दावा केला असला, तरी अमेरिका आणि त्यांचे पाश्चिमात्य मित्रराष्ट्र या दाव्यावर पूर्णपणे अविश्वास दाखवत आहेत.
आर्थिक नाकेबंदीची रणनीती
इराणला आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत करून त्यांना वाटाघाटींच्या वाटेवर आणणे, ही अमेरिकेची रणनीती आहे. अमेरिकेने घातलेल्या नवीन निर्बंधांमुळे इराणमधील महागाई आणि बेरोजगारी वाढली आहे. तेहरानमधील इराणच्या सत्ताधीशांनी अमेरिकेच्या या दबावापुढे झुकण्यास नकार दिला असला, तरी ट्रम्प यांनी इराणवर आणखी नवीन आणि कडक निर्बंध लादण्याचे संकेत दिले आहेत. यामुळे येणाऱ्या काळात इराणच्या अडचणी अधिक वाढण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
जागतिक पातळीवर खळबळ
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या या इशाऱ्यामुळे जागतिक पातळीवर, विशेषतः आखाती देशांमध्ये खळबळ उडाली आहे. सौदी अरेबिया आणि इस्रायल या अमेरिकेच्या मित्रराष्ट्रांनी ट्रम्प यांच्या या भूमिकेचे स्वागत केले आहे, तर दुसरीकडे रशिया आणि चीन या देशांनी अमेरिकेच्या या एकतर्फी भूमिकेवर चिंता व्यक्त केली आहे. आखाती प्रदेशात लष्करी संघर्ष भडकण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली असून, या परिस्थितीकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागून राहिले आहे.