मुंबई-पुणे द्रुतगती महामार्गावरील ‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्प परिसरात झालेली वाहतूक कोंडी आता पूर्वपदावर येत आहे. युद्धपातळीवर ढिगारा हटवण्याचे काम सुरू करण्यात आले. आधुनिक यंत्रसामग्रीच्या साहाय्याने रस्त्यावरील दगड बाजूला करण्यात आले. प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी पोलीस यंत्रणेने काही काळ वाहने जुन्या मुंबई-पुणे महामार्गावर वळवली होती.
०८
तास वाहतूक पूर्णपणे ठप्प
१००
आपत्ती व्यवस्थापन कर्मचारी तैनात
०४
आधुनिक जेसीबी यंत्रे कार्यरत
०२
मुख्य पर्यायी मार्ग उपलब्ध
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
मुंबई-पुणे द्रुतगती महामार्गाच्या ‘मिसिंग लिंक’ बोगद्याजवळ प्रचंड दरड कोसळली. दोन्ही बाजूंच्या मार्गिकांवर दगड आणि माती जमा झाली. प्रशासनाने ढिगारा उपसून संथ गतीने वाहतूक पुन्हा सुरू केली आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळाचे मुख्य अभियंता आणि रायगडचे जिल्हाधिकारी परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहेत. महामार्ग पोलीस अधीक्षक आणि स्थानिक आपत्ती व्यवस्थापन पथके प्रत्यक्ष घटनास्थळी मदत कार्यात आघाडीवर आहेत.
तात्कालिक परिणाम
महामार्गावर दोन्ही बाजूंना वाहनांच्या अनेक किलोमीटर लांबच लांब रांगा लागल्या. खोपोली आणि खालापूर टोल नाक्याजवळ वाहने थांबवून ठेवण्यात आली. प्रवाशांना रात्रीचा अनेक तास वेळ महामार्गावरच घालवावा लागला.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
पोलिसांनी दुर्घटनाग्रस्त क्षेत्राची नाकेबंदी करून मदत कार्य राबवले आहे. सार्वजनिक बांधकाम विभागाने डोंगराच्या कच्च्या भागाची तांत्रिक तपासणी सुरू केली आहे. प्रशासनाने वाहनचालकांना वेगमर्यादेचे पालन करण्याचे कडक आदेश दिले आहेत.
महामार्गावरील ढिगारा हटवण्याचे काम पूर्ण
बोगद्याच्या मुखाशी साचलेला संपूर्ण ढिगारा हटवण्यात सुरक्षा पथकांना यश आले आहे. रस्ता साफ करून वाहतुकीसाठी सुरक्षित करण्यात आला आहे.
- रस्ते विकास महामंडळाने अतिसंवेदनशील डोंगरभागावर तात्पुरत्या लोखंडी जाळ्या बसवण्याचे काम सुरू केले आहे.
- वाहतूक सुरळीत ठेवण्यासाठी महामार्ग पोलिसांची अतिरिक्त पथके ठिकठिकाणी तैनात करण्यात आली आहेत.
सुरक्षेच्या कारणास्तव वाहनांचा वेग मर्यादित ठेवण्याचे आवाहन
द्रुतगती महामार्गावरील ‘मिसिंग लिंक’ हा अत्यंत महत्त्वाचा प्रकल्प मानला जातो. या नव्या मार्गावर दरड कोसळल्याने प्रशासनाची चिंता वाढली आहे. पावसाचा जोर कायम असल्याने डोंगरावरून आणखी दगड पडण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. खबरदारीचा उपाय म्हणून खालापूर आणि लोणावळा दरम्यान वाहनांचा वेग ताशी ४० किलोमीटर ठेवण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. रात्रीच्या वेळी प्रवास टाळण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. महामार्ग पोलीस नियंत्रण कक्ष प्रत्येक १५ मिनिटांनी परिस्थितीचा आढावा घेत आहे.
“द्रुतगती महामार्गावरील दरड पूर्णपणे हटवण्यात आली असून संथ गतीने वाहतूक सुरू आहे. पावसाचा जोर अजूनही कायम आहे. वाहनचालकांनी सुरक्षित अंतर ठेवून आणि वाहनांचा वेग मर्यादित ठेवूनच प्रवास करावा.
— संजय यादव, महामार्ग पोलीस निरीक्षक- रस्ते विकास महामंडळाने अतिसंवेदनशील डोंगरभागावर तात्पुरत्या लोखंडी जाळ्या बसवण्याचे काम सुरू केले आहे.
- वाहतूक सुरळीत ठेवण्यासाठी महामार्ग पोलिसांची अतिरिक्त पथके ठिकठिकाणी तैनात करण्यात आली आहेत.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| प्रकल्पाचे नाव | मुंबई-पुणे द्रुतगती मार्ग मिसिंग लिंक | कार्यरत |
| सुरक्षा यंत्रणा | महामार्ग पोलीस आणि सुरक्षा रक्षक | तैनात |
| स्वच्छता मोहीम | रस्त्यावरील माती व ढिगारा उपसणे | पूर्ण |
| वाहतूक नियंत्रण | पर्यायी जुना हायवे मार्ग वापर | नोंदवले |
पार्श्वभूमी
‘मिसिंग लिंक’ परिसरात वारंवार दरडी का कोसळतात?
हा प्रकल्प सह्याद्रीच्या अतिशय तीव्र उताराच्या आणि कठीण भूप्रदेशातून जातो. बोगद्याच्या निर्मितीसाठी झालेल्या उत्खननामुळे परिसरातील मूळ डोंगरकडा काही प्रमाणात ठिसूळ बनल्या आहेत. यंदाच्या पावसाळ्यात या भागात सरासरीपेक्षा जास्त पाऊस नोंदवला गेला आहे. अतिवृष्टीमुळे खडकांच्या फटींमध्ये पाणी मुरून अंतर्गत दाब वाढतो. यामुळे अचानक पाषाण सुटून खाली येतात. यापूर्वीही अशा लहान घटना घडल्या होत्या. महामंडळाने यावर कायमस्वरूपी तांत्रिक उपाय शोधण्यासाठी भूगर्भ शास्त्रज्ञांची समिती नेमली आहे. या समितीचा अहवाल पुढील महिन्याभरात येणे अपेक्षित आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन रायगड आणि पुणे जिल्हा पोलिसांनी समन्वय प्रस्थापित केला आहे. दोन्ही बाजूंच्या नियंत्रण कक्षांमधून वाहनांच्या संख्येवर लक्ष ठेवले जात आहे. आपत्कालीन परिस्थिती उद्भवल्यास क्रेन आणि रुग्णवाहिका सज्ज ठेवण्यात आल्या आहेत.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर चिंतेचे वातावरण पाहायला मिळत आहे. मुंबई ते पुणे दरम्यान होणारी व्यावसायिक मालवाहतूक विस्कळीत झाली आहे. औद्योगिक वसाहतींमध्ये कच्चा माल पोहोचण्यास विलंब झाल्याने उत्पादनाच्या वेळापत्रकावर अंशतः परिणाम झाला आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम दिसून आला आहे. कामानिमित्त मुंबई-पुणे प्रवास करणाऱ्या नोकरदार वर्गाचा खोळंबा झाला आहे. प्रवासाचा वेळ वाढल्याने नागरिकांना शारीरिक आणि मानसिक त्रास सहन करावा लागला आहे.
वाहनचालक आणि प्रवासी वर्ग
वाहनचालक आणि प्रवासी वर्ग यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून घाट रस्ता पूर्णपणे सुरक्षित होईपर्यंत प्रवासाचे नियोजन बदलण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. महामार्गावरील धावत्या वाहनांची सुरक्षा हाच आता चिंतेचा मुख्य विषय बनला आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
मुंबई-पुणे द्रुतगती महामार्गावरील मिसिंग लिंक प्रकल्पाजवळ दरड कोसळण्याची घटना पायाभूत सुविधांच्या तांत्रिक सुरक्षेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करते. कोट्यवधी रुपये खर्च करून उभारण्यात आलेल्या या आधुनिक मार्गावर प्रवाशांचा जीव धोक्यात येणे योग्य नाही. केवळ पावसाचे कारण पुढे करून चालणार नाही. डोंगराचे कडे स्थिर करण्यासाठी जागतिक दर्जाच्या अभियांत्रिकी तंत्रज्ञानाचा वापर करणे गरजेचे आहे. प्रशासनाने वाहतूक तात्काळ सुरू केली ही चांगली गोष्ट आहे. परंतु, संपूर्ण घाट क्षेत्राचे शास्त्रोक्त सुरक्षा ऑडिट करून कायमस्वरूपी उपाययोजना करणे हीच काळाची गरज आहे.