गडनदी काठच्या गावांना सतर्कतेचा इशारा
दि. 07दि. 07 । जुलै । 2026
रत्नागिरी जिल्ह्यातील संगमेश्वर तालुक्यातील गडनदी धरणाची पाणी पातळी धोक्याच्या चिन्हाच्या वर पोहोचली आहे. या पाण्याच्या वाढत्या प्रवाहामुळे नदीकाठच्या गावांना पूरपरिस्थितीचा सामना करावा लागण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे. प्रशासनाने नदीकाठच्या रहिवाशांना सुरक्षित स्थळी स्थलांतरित होण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. आपत्ती व्यवस्थापन पथके सज्ज ठेवण्यात आली आहेत.
१००
टक्के धरणाची पाणी पातळी पूर्ण
१६
नदीकाठची बाधित होणारी गावे
२४
तास आपत्ती व्यवस्थापन सज्ज
०१
मुख्य पूर नियंत्रण कक्ष
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
संगमेश्वर तालुक्यातील गडनदी धरण पूर्ण भरले असून पाण्याचा प्रवाह सांडव्यावरून वेगाने वाहत आहे. नदीकाठच्या गावांमध्ये पाणी शिरण्याचा धोका वाढला आहे. सद्यस्थितीला पाण्याचा प्रवाह स्थिर ठेवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
रत्नागिरीचे जिल्हाधिकारी आणि जलसंपदा विभागाचे मुख्य अभियंता या परिस्थितीवर नियंत्रण ठेवून आहेत. स्थानिक तहसीलदार आणि गावचे तलाठी नागरिकांना सुरक्षित स्थळी पोहोचवण्यासाठी कार्यरत आहेत.
तात्कालिक परिणाम
नदीकाठच्या रस्त्यांवरील वाहतूक थांबवण्यात आली आहे. सखल भागातील नागरिकांना तात्काळ सुरक्षित ठिकाणी हलवण्याचे काम सुरू झाले आहे. गावातील प्राथमिक शाळांमध्ये मदत केंद्रे उभारण्यात आली आहेत.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
पोलिसांनी नदीकाठच्या भागात नाकेबंदी केली आहे. जिल्हा प्रशासनाने कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीला तोंड देण्यासाठी राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दलाशी संपर्क साधला आहे. नियंत्रण कक्षातून पाण्याचा विसर्ग मोजला जात आहे.
धरणातून पाण्याचा विसर्ग सुरू
धरणाची पाणी पातळी नियंत्रित ठेवण्यासाठी सांडव्यावरून पाण्याचा विसर्ग सुरू केला आहे. नदीच्या पात्रात अचानक वाढ होण्याची शक्यता आहे.
- जलसंपदा विभागाने प्रतिसेकंद पाण्याच्या प्रवाहाची नोंद ठेवण्यासाठी पथके तैनात केली आहेत.
- धरणाच्या भिंतीची सुरक्षा तपासणी पूर्ण झाली असून रचना भक्कम आहे.
नदीकाठच्या गावांना सतर्कतेचा इशारा
संगमेश्वर परिसरातील मुसळधार पावसामुळे गडनदीचे पात्र विस्तारले आहे. नदीकाठच्या सोळा गावांना प्रशासनाने धोक्याचा इशारा दिला आहे. यामध्ये मुख्यत्वे कसबा, डिंगणी, फणसवणे या गावांचा समावेश आहे. नागरिकांनी नदीपात्रात उतरू नये अशा कडक सूचना दवंडी पिटवून देण्यात आल्या आहेत. रात्रीच्या वेळी पाऊस वाढल्यास पाण्याचा विसर्ग अधिक वाढवावा लागेल. पूर परिस्थिती निर्माण झाल्यास नागरिकांच्या राहण्याची आणि जेवणाची सोय स्थानिक प्रशासनाने सरकारी इमारतींमध्ये केली आहे. आरोग्य विभागाची पथके औषध साठ्यासह सज्ज आहेत.
“गडनदी धरणाचा सांडवा ओसंडून वाहत असल्याने आम्ही नदीकाठच्या गावांना सतर्क केले आहे. प्रशासनाची सर्व पथके तैनात आहेत. नागरिकांनी घाबरून न जाता प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे.
— राजेश सावंत, उपविभागीय अधिकारी, रत्नागिरी- जलसंपदा विभागाने प्रतिसेकंद पाण्याच्या प्रवाहाची नोंद ठेवण्यासाठी पथके तैनात केली आहेत.
- धरणाच्या भिंतीची सुरक्षा तपासणी पूर्ण झाली असून रचना भक्कम आहे.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| धरणाचे नाव | गडनदी मध्यम प्रकल्प | कार्यरत |
| सतर्कता क्षेत्र | संगमेश्वर नदीकाठची गावे | नोंदवले |
| सुरक्षा तपासणी | जलसंपदा विभाग पथक | पूर्ण |
| आपत्कालीन केंद्र | तालुका नियंत्रण कक्ष | कार्यरत |
पार्श्वभूमी
गडनदी धरणाची भौगोलिक स्थिती काय आहे?
हे धरण सह्याद्रीच्या पायथ्याशी असून या पट्ट्यात दरवर्षी अतिवृष्टी होते. गेल्या वर्षी देखील या धरणातून मोठ्या प्रमाणात पाण्याचा विसर्ग करावा लागला होता. त्यावेळी नदीकाठच्या शेतीचे मोठे नुकसान झाले होते. या अनुभवातून प्रशासनाने या वर्षी आधीच पूर नियंत्रण आराखडा तयार केला होता. पुढील २४ तास पावसाचा जोर कायम राहण्याचा अंदाज हवामान विभागाने वर्तवला आहे. जलसंपदा विभाग धरणाच्या पाणी साठ्याचे नियमन करत आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन पोलीस यंत्रणेने नदीकाठच्या पुलांवर जाण्यास नागरिकांना बंदी घातली आहे. आपत्ती व्यवस्थापन कायद्यानुसार पूरप्रवण क्षेत्रात चौक्या उभारण्यात आल्या आहेत. महसूल विभागाचे कर्मचारी गावागावांत तळ ठोकून आहेत.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर काही प्रमाणात चिंतेचे वातावरण आहे. स्थानिक बाजारपेठेतील वाहतूक विस्कळीत झाली आहे. दूध आणि भाजीपाला पुरवठा करणाऱ्या गाड्यांना लांबच्या मार्गाने प्रवास करावा लागत आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम झाला असून नदीकाठच्या कुटुंबांना घरे सोडून सुरक्षित ठिकाणी जावे लागत आहे. पिण्याच्या पाण्याच्या विहिरींमध्ये गढूळ पाणी शिरल्याने आरोग्याचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.
शेतकरी वर्ग
शेतकरी वर्ग यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून नदीकाठच्या भातशेतीमध्ये पाणी साचल्याने पिके कुजण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. शेतीपंपांचे नुकसान टाळण्यासाठी वीज पुरवठा तात्पुरता खंडित केला आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
पावसाळ्यात धरणांमधील पाण्याचा विसर्ग हा अत्यंत संवेदनशील विषय असतो. गडनदी धरण पूर्ण भरल्यानंतर वेळेत निर्णय घेऊन नागरिकांना सतर्क करणे गरजेचे होते. प्रशासनाने ही कामगिरी चोख बजावली आहे. भविष्यात अशा पुराचा फटका बसू नये यासाठी नदीपात्रातील गाळ काढणे आणि संरक्षक भिंती उभारणे हाच कायमस्वरूपी उपाय ठरेल. सुयोग्य नियोजनामुळेच निसर्गाच्या आपत्तीवर मात करता येणे शक्य आहे.