बहुप्रतीक्षित मुंबई-गोवा महामार्गावरील माणगाव बाह्यवळण रस्ता गणेशोत्सवापूर्वी वाहतुकीसाठी खुला करण्याचे नियोजन सार्वजनिक बांधकाम विभागाने आखले आहे. पनवेल ते झाराप या ४४९ किलोमीटर लांबीच्या मुंबई – गोवा महामार्गापैकी ४१७ किलोमीटर मार्गाचे चौपदरीकरण पूर्ण झाले असून उर्वरित कामे वेगवान गतीने पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
४४९ किमी
महामार्गाची एकूण लांबी
४१७ किमी
चौपदरीकरण पूर्ण झालेले अंतर
७.५ किमी
माणगाव बाह्यवळण मार्गाची लांबी
६२ टक्के
अर्थसंकल्पीय आर्थिक तरतुदीतील वाढ
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
मुंबई-गोवा महामार्गावरील माणगाव बाह्यवळण मार्ग गणेशोत्सवापूर्वी सुरू करण्याचे नियोजन आहे. प्रकल्पाचे चौपदरीकरण अंतिम टप्प्यात आले आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
सार्वजनिक बांधकाम मंत्री शिवेंद्रसिंहराजे भोसले यांनी विधिमंडळात या संदर्भातील अधिकृत माहिती दिली.
तात्कालिक परिणाम
माणगाव आणि परिसरातील वाहतूक कोंडी सुटण्यास मदत होऊन कोकणात जाणारा प्रवास गतिमान होणार आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
सार्वजनिक बांधकाम विभागाने कामाला गती दिली असून कंत्राटदारांची प्रलंबित देयके देण्यासाठी पुरवणी मागण्यांमध्ये तरतूद केली आहे.
गणेशोत्सवापूर्वी दिलासा देणारे नियोजन
मुंबई-गोवा महामार्गावरील माणगाव बाह्यवळण रस्त्याची एक बाजू गणेशोत्सवापूर्वी पूर्ण क्षमतेने सुरू केली जाणार आहे. प्रवाशांचा सणासुदीचा प्रवास सुलभ करणे हे यामागील मुख्य उद्दिष्ट आहे.
- बाह्यवळण रस्त्यावरील दोन पुलांचे ९० टक्के काम पूर्ण झाले असून ३१ जुलैपर्यंत हे काम संपणार आहे.
- एका उड्डाणपुलाचे ७५ टक्के काम पूर्ण झाले असून उर्वरित काम वेगाने सुरू आहे.
महामार्गावरील इतर कामांचा वेग आणि आर्थिक नियोजन
पनवेल ते झाराप या महामार्गावरील इतर महत्त्वाच्या प्रकल्पांची माहिती देखील समोर आली आहे. इंदापूर बाह्यवळण मार्ग ३.५ किलोमीटर लांबीचा असून तेथील उड्डाणपुलाचे ४० टक्के काम पूर्ण झाले आहे. हा पूल डिसेंबरपर्यंत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट असून संपूर्ण इंदापूर बाह्यवळण मार्ग २८ फेब्रुवारीपर्यंत पूर्ण करण्याचे नियोजन आहे. चिपळूण शहरातील उड्डाणपुलाचे काम अंतिम टप्प्यात आले असून ऑगस्ट महिन्यात हा पूल वाहतुकीसाठी उपलब्ध केला जाईल. संगमेश्वर येथील सोनवी नदीवरील पुलाच्या पोहोच मार्गाची कामे सध्या वेगात सुरू आहेत. परशुराम घाटात वारंवार दरडी कोसळण्याच्या समस्येवर कायमस्वरूपी तोडगा काढण्यासाठी केंद्रीय रस्ते वाहतूक व महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांच्याकडे पर्यायी पूल उभारण्याचा प्रस्ताव पाठवला आहे. सार्वजनिक बांधकाम विभागाकडे निधीची कोणतीही कमतरता नाही. कंत्राटदारांची प्रलंबित देयके देण्यासाठी पुरवणी मागण्यांमध्ये १८ हजार ९५० कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे.
“माणगाव बाह्यवळण मार्गाची एक बाजू गणेशोत्सवापूर्वी खुली केली जाईल. परशुराम घाटातील दरडींच्या समस्येसाठी केंद्रीय मंत्र्यांकडे पर्यायी पुलाचा प्रस्ताव पाठवला आहे.
— शिवेंद्रसिंहराजे भोसले, सार्वजनिक बांधकाम मंत्री- कंत्राटदारांची १ कोटी रुपयांपर्यंतची प्रलंबित देयके त्वरीत अदा करण्यासाठी प्रशासन एक नवी पारदर्शक प्रणाली विकसित करत आहे.
- सार्वजनिक बांधकाम विभागाची आर्थिक तरतूद मागच्या वर्षाच्या तुलनेत तब्बल ६२ टक्क्यांनी वाढवण्यात आली आहे.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| माणगाव बाह्यवळण पूल | ३१ जुलै रोजी पूर्ण होणार | कार्यरत |
| चिपळूण उड्डाणपूल | ऑगस्ट महिन्यात वाहतुकीस उपलब्ध | कार्यरत |
| इंदापूर उड्डाणपूल | डिसेंबर अखेरपर्यंत तयार होणार | कार्यरत |
| इंदापूर बाह्यवळण मार्ग | २८ फेब्रुवारी रोजी पूर्ण करण्याचे नियोजन | कार्यरत |
पार्श्वभूमी
मुंबई-गोवा महामार्गाच्या रखडलेल्या कामाची पार्श्वभूमी
मुंबई-गोवा महामार्गाचे काम गेल्या अनेक वर्षांपासून प्रलंबित असल्याने कोकणवासीयांना त्रासाला सामोरे जावे लागत होते. दरवर्षी गणेशोत्सवात लाखो चाकरमानी कोकणात जातात आणि त्यांना तासनतास वाहतूक कोंडीचा सामना करावा लागतो. परशुराम घाटात पावसाळ्यात दरडी कोसळल्याने हा मार्ग अनेकदा बंद ठेवावा लागत असे. या पार्श्वभूमीवर यंदा शासनाने निधीची चणचण भासू न देण्याचे धोरण स्वीकारले आहे. विधानसभेत कंत्राटदारांच्या प्रलंबित देयकांवरून आणि कामाच्या दर्जावरून प्रश्न उपस्थित करण्यात आले होते. त्यावर प्रशासनाने कंत्राटदारांचे पैसे देण्यासाठी १८ हजार ९५० कोटी रुपयांची तरतूद करून कामाला गती दिली आहे. पुढील पाऊल म्हणून ऑगस्ट आणि डिसेंबरमधील डेडलाईन्स पाळण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन सार्वजनिक बांधकाम विभागाने सर्व यंत्रणांना सडक दुरुस्ती आणि पूल उभारणीच्या कामावर देखरेख ठेवण्याचे आदेश दिले आहेत. वाहतूक पोलिसांशी समन्वय साधून पावसाळ्यातील वाहतूक व्यवस्थापनाचे नियोजन केले जात आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर सकारात्मक वातावरण पाहायला मिळत आहे. मुंबई ते गोवा दरम्यान मालवाहतूक करणाऱ्या कंपन्यांचा वेळ वाचणार असून वाहतूक खर्च कमी होण्यास मदत होणार आहे. कोकणातील पर्यटन व्यवसायाला गती मिळेल.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम पाहायला मिळणार आहे. विशेषतः मुंबईत राहणाऱ्या कोकणवासीयांचा गणेशोत्सवाचा प्रवास सुकर होणार असून प्रवासाचा वेळ कमालीचा कमी होईल. दरवर्षी होणाऱ्या मानसिक आणि शारीरिक त्रासातून सुटका होईल.
चाकरमानी/वाहतूकदार
कोकणवासीय चाकरमानी यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून वर्षांनुवर्षांची महामार्गाची प्रतीक्षा संपण्याच्या मार्गावर आहे. सणासुदीच्या काळात कुटुंबासह गावी जाणाऱ्या लाखो नागरिकांना यामुळे सुरक्षित आणि वेगवान प्रवासाचा पर्याय उपलब्ध होणार आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
मुंबई-गोवा महामार्गाचे काम पूर्ण होणे हा केवळ रस्ते विकासाचा भाग नसून तो कोकणच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. गेली अनेक वर्षे रखडलेल्या या प्रकल्पाला आता कुठे निश्चित कालावधीच्या मर्यादा मिळाल्या आहेत. गणेशोत्सवापूर्वी माणगाव बाह्यवळण मार्ग सुरू होणे हा स्वागतार्ह निर्णय आहे. मात्र, केवळ सणापुरती घाई न करता रस्त्याचा दर्जा आणि सुरक्षितता याकडे प्रशासनाने विशेष लक्ष देणे गरजेचे आहे. परशुराम घाटातील दरडींचा प्रश्न कायमस्वरूपी सुटल्याशिवाय हा मार्ग पूर्णपणे सुरक्षित म्हणता येणार नाही. सरकारने वाढवलेला ६२ टक्के निधी आणि नवी देयक प्रणाली यामुळे कंत्राटदारांना कामे वेळेत पूर्ण करण्यास नक्कीच बळ मिळेल, ही अपेक्षा ठेवूया.
