पुण्यातील पाणीकपात रद्द
दि. 12दि. 12 । जुलै । 2026
धरण क्षेत्रात झालेल्या समाधानकारक पावसामुळे पुणे महानगरपालिकेने शहरातील नियोजित पाणीकपात तूर्त स्थगित करण्याचा महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयानुसार सोमवारपासून पुणेकरांना नियमित आणि सुरळीत पाणीपुरवठा केला जाणार आहे.
१६.६४ टीएमसी
धरणातील एकूण उपलब्ध पाणीसाठा
१३ टीएमसी
मागील पाच दिवसांत धरणात झालेली पाण्याची आवक
२०.४२ टीएमसी
गेल्या वर्षी याच काळातील धरणातील जलसाठा
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
खडकवासला धरण साखळी क्षेत्रात मुसळधार पाऊस झाल्याने धरणातील पाणीसाठा वाढला आहे. यामुळे पुणे महानगरपालिकेने सोमवारपासून शहरातील पाणीकपात तूर्त स्थगित केली आहे. नागरिकांना सध्या नियमित पाणीपुरवठा मिळणार आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
पुणे महानगरपालिका आयुक्त, महापौर मंजुषा नागपुरे आणि पाणीपुरवठा विभागाचे मुख्य अभियंता नंदकिशोर जगताप यांनी हा महत्त्वपूर्ण निर्णय जाहीर केला आहे. सर्वपक्षीय नेते पुढील आठवड्यात यावर अंतिम बैठक घेतील.
तात्कालिक परिणाम
पालखी सोहळ्यासाठी तात्पुरती स्थगित केलेली पाणीकपात आता पूर्णपणे पुढे ढकलण्यात आली आहे. सोमवारपासून शहरातील सर्व भागांना पूर्वीप्रमाणेच दररोज पूर्ण क्षमतेने पाणी मिळण्यास सुरुवात झाली आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
पुणे महानगरपालिका प्रशासनाने पाणीपुरवठा विभागातील कनिष्ठ अभियंते आणि कर्मचाऱ्यांना सोमवारपासून कोणतीही पाणीकपात न करता नियमित पुरवठा सुरू ठेवण्याचे स्पष्ट आदेश जारी केले आहेत.
धरण साखळीतील सद्यस्थिती आणि पाणीसाठा
पुण्याला पाणीपुरवठा करणाऱ्या खडकवासला धरण साखळीमध्ये पावसाने जोरदार हजेरी लावल्यामुळे पाणी चिंता मिटली आहे. धरणातील साठा वाढल्याने पाणी कपातीचे नियोजन मागे घ्यावे लागले.
- गेल्या पाच दिवसांतील सततच्या पावसामुळे धरण साखळीत एकूण १३ टीएमसी इतका पाणीसाठा जमा झाला आहे.
- सध्या धरणांमध्ये १६.६४ टीएमसी पाणी उपलब्ध असून गेल्या वर्षी हा साठा याच काळात २०.४२ टीएमसी इतका होता.
सर्वपक्षीय नेत्यांच्या बैठकीत होणार पुढील निर्णय
पुणे शहरात कमी पावसामुळे प्रशासनाने १५ जूनपासून दिवसाआड पाणीपुरवठा करण्याचा निर्णय लागू केला होता. यासाठी सम आणि विषम तारखांचे विशेष वेळापत्रक तयार करण्यात आले होते. आषाढी पालखी सोहळा पुण्यात मुक्कामी असल्याने नागरिकांची गैरसोय टाळण्यासाठी १२ जुलैपर्यंत ही कपात तात्पुरती रद्द करण्यात आली होती. याच कालावधीत धरण परिसरात अतिवृष्टी झाल्यामुळे जलसंपदा विभागाने दिलासादायक आकडेवारी जाहीर केली.
सोमवारपासून संपूर्ण शहराला सुरळीत पाणी मिळणार असले तरी हा निर्णय कायमस्वरूपी नाही. भविष्यात पुन्हा दिवसाआड पाणीपुरवठा सुरू करायचा की नाही, याचा अंतिम निर्णय पुढील आठवड्यात घेतला जाईल. महापौर मंजुषा नागपुरे यांच्या अध्यक्षतेखाली सर्वपक्षीय नेत्यांची एक विशेष बैठक आयोजित करण्यात आली आहे. या बैठकीत धरणातील एकूण पाणीसाठा आणि पावसाचा अंदाज घेऊनच पुढील दिशा ठरवली जाईल.
“पालखी सोहळा पुण्यात असल्याने पाणीकपात रद्द करून नियमित पाणीपुरवठा करण्यात येत आहे. त्यामध्ये अद्याप कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. सोमवारपासून पाणीकपात करू नये, अशा सूचना कनिष्ठ अभियंत्यांसह सर्व अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांना दिल्या आहेत.”
— नंदकिशोर जगताप, मुख्य अभियंता (पाणीपुरवठा विभाग, पुणे महानगरपालिका)“सध्या धरणातील पाणीसाठा १६.६४ टीएमसीवर पोहोचला आहे. पुन्हा पाणीकपात करायची की नाही याबाबतचा निर्णय घेण्यासाठी पुढील आठवड्यात सर्वपक्षीय नेत्यांची बैठक घेतली जाईल. पुढील निर्णय होईपर्यंत शहराला नियमित पाणीपुरवठा करण्याचे आदेश प्रशासनाला दिले आहेत.”
— मंजुषा नागपुरे, महापौर, पुणे| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| पाणीकपात | सोमवारपासून पूर्णपणे स्थगित | अंमलात |
| धरण पाणीसाठा | १६.६४ टीएमसी पाणी शिल्लक | नोंदवले |
| नियमित पाणीपुरवठा | सर्व कनिष्ठ अभियंत्यांना आदेश जारी | कार्यरत |
| सर्वपक्षीय बैठक | पाणी नियोजनासाठी पुढील आठवड्यात आयोजन | नियोजित |
पार्श्वभूमी
जूनमधील तीव्र पाणीटंचाई आणि कपातीचा इतिहास
जून महिन्यात मान्सून लांबल्याने खडकवासला धरण साखळीतील पाणीसाठा ऐतिहासिक तळाला पोहोचला होता. हवामान खात्याने यंदा पाऊस कमी पडण्याचा अंदाज वर्तवल्यामुळे पुणे महानगरपालिकेने खबरदारीचा उपाय म्हणून १५ जूनपासून शहरात दिवसाआड पाणी देण्याचा कठोर निर्णय घेतला होता. नागरिकांना तीव्र टंचाईचा सामना करावा लागत होता. वारी सोहळ्यासाठी शहरात लाखोंच्या संख्येने वारकरी दाखल झाल्याने पाणीकपात १२ जुलैपर्यंत शिथिल करण्यात आली होती. सुदैवाने याच काळात पश्चिम घाटात आणि धरण परिसरात मुसळधार पाऊस झाला. अवघ्या पाच दिवसांत धरणात १३ टीएमसी नवीन पाणी आले. या नैसर्गिक संकटमोचनामुळे पुणेकरांवरील पाणीकपातीचे संकट तूर्तास टळले असून पुढील पावसाच्या स्थितीवर शहराचे जलनियोजन अवलंबून असेल.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन जलसंपदा विभाग आणि पुणे महानगरपालिका समन्वय ठेवून काम करत आहेत. अतिरिक्त पाणी सोडणे किंवा कपात लागू करणे यांसारख्या संवेदनशील विषयांवर कायदा-सुव्यवस्थेची अडचण निर्माण होऊ नये म्हणून पालिका पुढील आठवड्यात सर्वपक्षीय बैठक घेत आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर समाधान पाहायला मिळत आहे. पुण्याच्या औद्योगिक आणि व्यावसायिक क्षेत्राला पाण्याचा नियमित पुरवठा सुरळीत झाल्याने हॉटेल्स, बांधकाम क्षेत्र आणि लहान उद्योगांना दिलासा मिळाला असून त्यांचे नियोजित आर्थिक नुकसान टळले आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम झाला असून गृहिणींची पाण्यासाठी होणारी धावपळ थांबली आहे. दिवसाआड पाणी साठवून ठेवण्याच्या त्रासातून पुणेकरांची तूर्तास सुटका झाली असून सोमवारपासून घरात दररोज नियमित पाणी उपलब्ध झाल्यामुळे नागरिकांमध्ये समाधानाचे वातावरण आहे.
शहरी नोकरदार वर्ग
शहरी नागरिक आणि नोकरदार वर्ग यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून सकाळच्या वेळी वेळेवर आणि पुरेशा दाबाने पाणी मिळणार असल्यामुळे नोकरदार वर्गाचे दैनंदिन वेळापत्रक कोलमडण्यापासून वाचले आहे. पाण्यासाठी सुट्टी घ्यावी लागण्याची भीती आता पूर्णपणे दूर झाली आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
पाऊस पावला, पण नियोजनाची शिस्त हवीच!
धरण क्षेत्रात झालेल्या मुसळधार पावसामुळे पुण्यावरील पाणीकपातीचे संकट तात्पुरते टळले असले, तरी प्रशासनाने आणि नागरिकांनी गाफील राहून चालणार नाही. यंदाचा मान्सून अनपेक्षित वर्तन दाखवत आहे. अवघ्या पाच दिवसांत धरणात झालेली आवक ही निसर्गाची कृपा आहे. भविष्यातील हवामान बदलाचे धोके लक्षात घेता पाण्याचा अपव्यय रोखणे अत्यंत आवश्यक आहे. सर्वपक्षीय बैठकीत केवळ राजकीय फायद्याचा विचार न करता दीर्घकालीन जलनियोजनाचा आराखडा तयार करणे गरजेचे आहे. उपलब्ध १६.६४ टीएमसी पाण्याचा योग्य वापर आणि गळती रोखणे यावर प्रशासनाने भर दिला पाहिजे. पुणेकरांनीही पाण्याचा प्रत्येक थेंब जपून वापरण्याची शिस्त स्वतःहून अंगीकारायला हवी, तरच पुढील उन्हाळा सुसह्य होईल.