आसाममधील सात जिल्ह्यांतील तीन लाखांपेक्षा जास्त लोक पुराच्या विळख्यात अडकले आहेत. राष्ट्रीय आणि राज्य आपत्ती व्यवस्थापन पथके मदतकार्यात व्यस्त आहेत. तेथील विविध जिल्ह्यांमधील दोन लाखांहून अधिक नागरिक या पुरामुळे प्रभावित झाले आहेत.
७५
आसाम राज्यातील पुरातील एकूण मृत्यू
३
ओडिशातील पावसाशी संबंधित दुर्घटनेतील मृत्यू
३,३२,०००
आसाममधील पूरबाधित नागरिकांची संख्या
२,००,०००
ओडिशातील पूरबाधित नागरिकांची संख्या
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
पूर्व भारतातील ओडिशा आणि आसाम या दोन राज्यांत मुसळधार पावसामुळे पूरस्थिती निर्माण झाली आहे. ओडिशात तीन आणि आसाममध्ये सात नवीन मृत्यू नोंदवले गेले. दोन्ही राज्यांत मिळून पाच लाखांपेक्षा जास्त नागरिक पुराच्या पाण्यात अडकले आहेत.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
आसामचे मुख्यमंत्री हिमंता बिस्वा सर्मा आणि ओडिशाचे मुख्यमंत्री मोहन चरण माझी हे प्रत्यक्ष पूरपरिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहेत. केंद्रीय पथक, एनडीआरएफ, एसडीआरएफ आणि स्थानिक प्रशासन मदतकार्याची अंमलबजावणी करत आहे.
तात्कालिक परिणाम
ओडिशातील २६६ गावे आणि आसाममधील शेकडो गावे पाण्याखाली गेली आहेत. रस्ते वाहतूक बंद झाली आहे. हजारो लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवून मदत छावण्यांमध्ये निवारा देण्यात आला आहे. अन्नधान्य वाटप मोहीम सुरू आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
आसाम सरकारने पूरग्रस्तांच्या मदतीत वाढ केली आहे. मृतांच्या नातेवाईकांना ९ लाख रुपयांची मदत जाहीर झाली. ओडिशा सरकारने ४४ तालुक्यांत वेगाने मदत पोहचवण्याचे निर्देश जिल्हाधिकाऱ्यांना दिले आहेत. केंद्र सरकारचे पथक पाहणी करत आहे.
ओडिशात अतिवृष्टीचा फटका; २६६ गावांना पुराचा वेढा
बंगालच्या उपसागरातील कमी दाबाच्या क्षेत्रामुळे ओडिशात मुसळधार पाऊस झाला. केओंझार जिल्ह्यात तीन दुर्घटनांमध्ये तिघांचा मृत्यू झाला. बालासोर, मयुरभंज आणि भद्रकसह सहा जिल्ह्यांना पुराचा प्रचंड फटका बसला आहे.
- ४४ तालुक्यांमधील २६६ गावे थेट पुराच्या पाण्यात वेढली गेली आहेत.
- केओंझार जिल्ह्यात भिंत कोसळून तसेच विजेचा धक्का लागून मृत्यू झाले आहेत.
आसाममधील पूरस्थिती गंभीर; मृतांचा आकडा ७५ वर
आसाममध्ये मुसळधार पावसाची मालिका सुरूच आहे. शिवसागर जिल्ह्यात सात नवीन मृत्यूची नोंद झाली. राज्यातील एकूण मृतांची संख्या ७५ वर पोहोचली आहे. सध्या सात जिल्ह्यांमधील ३ लाख ३२ हजार नागरिक या संकटाचा सामना करत आहेत. चराइदेव, शिवसागर आणि जोरहाट हे जिल्हे सर्वाधिक प्रभावित झाले आहेत. राज्य सरकारने मदत छावण्या सुरू केल्या आहेत. एनडीआरएफ आणि लष्कराचे पथक बचाव कार्यात तैनात आहे. केंद्र सरकारच्या सहा सदस्यांच्या पथकाने गोलघाट जिल्ह्याला भेट देऊन पाहणी केली. बाधित नागरिकांना वैद्यकीय सुविधा पुरवल्या जात आहेत.
“पुरामुळे बाधित झालेल्या कुटुंबांना तातडीने मदत पुरवणे ही प्रशासनाची प्राथमिकता आहे. मृतांच्या नातेवाईकांना नऊ लाख रुपयांची भरपाई दिली जाईल. केंद्र सरकारचे पथक नुकसानीची पाहणी करत आहे.”
— हिमंता बिस्वा सर्मा, मुख्यमंत्री, आसाम“ओडिशातील पूरग्रस्त भागात मदत व बचाव कार्य पूर्ण तीव्रतेने सुरू आहे. बाधित २६६ गावांतील नागरिकांना अन्नधान्य व औषधांचा पुरवठा केला जात आहे. प्रशासन पूर्णपणे सतर्क आहे.”
— मोहन चरण माझी, मुख्यमंत्री, ओडिशा- राष्ट्रीय गीताच्या…
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| आसाम पुरातील एकूण मृत्यू | ७५ नागरिकांचा मृत्यू | नोंदवले |
| ओडिशा बाधित नागरिक | २ लाख नागरिक प्रभावित | नोंदवले |
| आसाम मदत भरपाई रक्कम | ९ लाख रुपये जाहीर | निधी मंजूर |
| एनडीआरएफ बचाव मोहीम | पूरग्रस्त भागात कार्यरत | पूर्ण |
पार्श्वभूमी
पूर्वोत्तर आणि पूर्व भारतातील पूर आपत्ती आणि पुढील प्रशासकीय पावले
दरवर्षी मान्सूनच्या काळात पूर्व भारतात ब्रह्मपुत्रा आणि इतर नद्यांना पूर येतो. यावर्षी जुलै महिन्यात बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेल्या कमी दाब पट्ट्याने परिस्थिती गंभीर केली. आसाममध्ये सलग तिसऱ्या आठवड्यात पुराचे संकट कायम आहे. ओडिशा आणि आसाम या दोन्ही राज्य सरकारांनी पूर व्यवस्थापनासाठी केंद्र सरकारकडे मदत मागितली आहे. केंद्रीय गृहमंत्रालयाचे आपत्ती व्यवस्थापन पथक सध्या नुकसानीची प्रत्यक्ष पाहणी करत आहे. केंद्र सरकारचा अहवाल प्राप्त झाल्यानंतर मदत निधीचे वाटप स्पष्ट होईल. दोन्ही राज्यांतील हवामान विभागाने पुढील काही दिवस पावसाचा इशारा दिला आहे. सर्व आपत्कालीन यंत्रणा सज्ज ठेवून नद्यांच्या पाणी पातळीवर २४ तास देखरेख ठेवली जात आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन दोन्ही राज्यांतील जिल्हा प्रशासनाला हाय अलर्टवर ठेवले आहे. पोलीस आणि आपत्ती व्यवस्थापन दलाचे जवान २४ तास तैनात आहेत. बाधित क्षेत्रातील प्रमुख रस्ते बंद करून वाहतूक सुरक्षित मार्गांवर वळवण्यात आली आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर कृषी व पुरवठा साखळीवर विपरीत परिणाम दिसून येत आहे. हजारो हेक्टर शेती पाण्याखाली गेल्याने पिकांचे नुकसान झाले आहे. वाहतूक ठप्प झाल्याने स्थानिक बाजारपेठेतील आवक घटली असून वस्तूंच्या किमती वाढल्या आहेत.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम अन्न, पिण्याचे पाणी आणि निवाऱ्याच्या समस्येच्या रूपात दिसत आहे. घरे पाण्याखाली गेल्याने हजारो कुटुंबे विस्थापित झाली आहेत. साथीचे आजार पसरण्याचा धोका निर्माण झाला असून वैद्यकीय छावण्या स्थापन केल्या आहेत.
शेतकरी व नागरिक
शेतकरी व नागरिक यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून खरीप हंगामातील उभी पिके नष्ट झाली आहेत. पशुधनाचे रक्षण करण्याचे आव्हान शेतकऱ्यांसमोर आहे. प्रशासनाने तात्पुरत्या निवारा छावण्यांमध्ये पशुखाद्याची सोय करून दिलासा देण्याचा प्रयत्न केला आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
ओडिशा आणि आसाममधील पूरपरिस्थिती दरवर्षी बिकट रूप धारण करत आहे. मुसळधार पाऊस आणि नद्यांची फुगलेली पातळी यामुळे मानवी जीवन विस्कळीत होत आहे. आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणांनी बचाव कार्यात दाखवलेली तत्परता कौतुकास्पद आहे. तात्पुरत्या मदतीसोबत पूर नियंत्रणासाठी दीर्घकालीन नियोजनाची गरज आहे. नद्यांमधील गाळ काढणे आणि नैसर्गिक जलप्रवाह मोकळे ठेवणे आवश्यक आहे. हवामान बदलाच्या या काळात आपत्तीचा अंदाज बांधणाऱ्या तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर झाला पाहिजे. केंद्र आणि राज्य सरकारांनी पायाभूत सुविधा मजबूत करून पूरग्रस्तांना कायमस्वरूपी सुरक्षितता प्रदान केली पाहिजे.