📅 दिनांक 24 ऑगस्ट : इतिहासात आजच्या दिवशी काय घडलं?

दिनविशेष

दिनांक २४ ऑगस्ट

सोमवार · इतिहासातील आजचा दिवस

🌍 आजचा विशेष: दिनांक २४ ऑगस्ट २०२६ रोजी श्रावण शुक्ल द्वादशी (पवित्रारोपण / वामन द्वादशी) आहे. मुंबई प्रमाण वेळेनुसार चंद्रोदय दुपारी ०४:३० वाजता आणि चंद्रास्त उत्तररात्री ०२:४२ वाजता (२५ ऑगस्ट) होईल. श्रावण महिन्यातील ही द्वादशी अत्यंत पवित्र मानली जाते. भगवान विष्णूंनी बळीराजाचे पारिपत्य करून धर्माची पुनर्स्थापना करण्यासाठी घेतलेला वामन अवतार याच काळात स्मरण केला जातो.

१महाराष्ट्र घटना ३भारत घटना २जग घटना १शोध/तंत्रज्ञान ३जयंती १स्मृतिदिन

🏆 आजचे विशेष दिन

🌍 जागतिक दिन

आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही.

🇮🇳 राष्ट्रीय दिन

आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही.

🚩 महाराष्ट्र दिन

आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही.

🚩 महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या घटना

१९२५

डॉ. रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर यांचे निधन

संशोधक व समाजसुधारक डॉ. रा. गो. भांडारकर यांचे पुण्यामध्ये निधन झाले. त्यांनी प्राच्यविद्या संशोधन, संस्कृत साहित्य आणि प्रार्थना समाजाच्या माध्यमातून महाराष्ट्राच्या बौद्धिक व सामाजिक पुनर्जागरणात मोलाचे योगदान दिले.

🇮🇳 भारतातील महत्त्वाच्या घटना

१६०८

ईस्ट इंडिया कंपनीच्या पहिल्या जहाजाचे भारतात आगमन

कॅप्टन विल्यम हॉकिन्सच्या नेतृत्वाखाली ईस्ट इंडिया कंपनीचे ‘हेक्टर’ हे पहिले जहाज सुरत बंदरात पोहोचले. या घटनेतूनच भारतात ब्रिटिश व्यापारी प्रवेशाचा आणि पुढील राजकीय वर्चस्वाचा पाया रचला गेला.

१९६९

व्ही. व्ही. गिरी भारताचे चौथे राष्ट्रपती बनले

स्वतंत्र भारताचे चौथे राष्ट्रपती म्हणून वराहगिरी व्यंकट गिरी (व्ही. व्ही. गिरी) यांनी पदाची शपथ घेतली. त्यांनी १९७४ पर्यंत हे पद भूषवले.

१९७१

भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंडमध्ये पहिला ऐतिहासिक कसोटी विजय

अजित वाडेकर यांच्या नेतृत्वाखालील भारतीय क्रिकेट संघाने ओव्हल कसोटी सामन्यात इंग्लंडचा ४ विकेट्सने पराभव करून इंग्लिश भूमीवर पहिला कसोटी मालिका विजय नोंदवला.

🌎 जगातील महत्त्वाच्या घटना

इ.स. ७९

व्हेसुव्हिअस ज्वालामुखियाचा भयंकर उद्रेक

इटलीतील माउंट व्हेसुव्हिअस या ज्वालामुखियाचा तीव्र उद्रेक होऊन पॉम्पेई आणि हर्क्युलेनियम ही समृद्ध रोमन शहरे राख आणि लाव्हाखाली संपूर्णपणे गाडली गेली.

१९९१

युक्रेनने सोव्हिएत युनियनपासून स्वातंत्र्य जाहीर केले

सोव्हिएत युनियनच्या (USSR) विघटनाच्या काळात युक्रेनच्या संसदेने औपचारिकपणे स्वातंत्र्याची घोषणा केली, ज्यामुळे एका नव्या राष्ट्र-राज्याचा जन्म झाला.

🔬 आजचा शोध / तंत्रज्ञान

१९९५

मायक्रोसॉफ्ट विंडोज ९५ (Windows 95) चे प्रकाशन

👤 बिल गेट्स व मायक्रोसॉफ्ट कॉर्पोरेशन

मायक्रोसॉफ्टने २४ ऑगस्ट १९९५ रोजी आपली क्रांतिकारी ऑपरेटिंग सिस्टम ‘विंडोज ९५’ जागतिक स्तरावर लाँच केली. यामध्ये प्रथमच ‘स्टार्ट मेनू’, ‘टास्कबार’ आणि ३२-बिट आर्किटेक्चर सादर करण्यात आले.

🌍 परिणाम: या शोधामुळे व्यक्तिगत संगणक (Personal Computer) वापरणे अत्यंत सोपे झाले आणि डिजिटल क्रांतीला अभूतपूर्व गती मिळाली.

🎂 जयंती

शिवराम हरी राजगुरू १९०८ – १९३१

📍 जन्मस्थळखेड (सध्याचे राजगुरूनगर), पुणे, महाराष्ट्र

👨‍👩‍👧 कुटुंबसामान्य मध्यमवर्गीय मराठी कुटुंब

📝 परिचय भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील थोर क्रांतिकारक व हुतात्मा.

⭐ योगदान भगतसिंग आणि सुखदेव यांच्यासह सांडर्स हत्या प्रकरणात व स्वातंत्र्यलढ्यात सक्रिय सहभाग नोंदवला. २३ मार्च १९३१ रोजी त्यांना फाशी देण्यात आली.

🤔 रंजक माहिती ते संस्कृत व व्याकरणाचे गाढे अभ्यासक होते आणि बनारसमध्ये त्यांनी शास्त्राध्ययन केले होते.

बाळासाहेब गंगाधर खेर १८८८ – १९५७

📍 जन्मस्थळरत्नागिरी, महाराष्ट्र

👨‍👩‍👧 कुटुंबमध्यमवर्गीय मराठी कुटुंब

📝 परिचय मुंबई राज्याचे पहिले मुख्यमंत्री (चीफ मिनिस्टर) व ज्येष्ठ स्वातंत्र्यसेनानी.

⭐ योगदान मुंबई राज्याचे नेतृत्व करताना शिक्षण, प्राथमिक आरोग्य आणि प्रशासकीय सुधारणांवर मोठा भर दिला.

🤔 रंजक माहिती पेशाने वकील असलेल्या खेर यांनी भारताच्या राज्यघटनेच्या निर्मिती प्रक्रियेतही महत्त्वाचे योगदान दिले.

रावसाहेब गणपत जाधव १९३२ – २०१६

📍 जन्मस्थळवडोदरा (मूळ गाव: काशिल, जि. सातारा)

👨‍👩‍👧 कुटुंबमध्यमवर्गीय कुटुंब

📝 परिचय प्रसिद्ध मराठी लेखक, समीक्षक आणि विचारवंत.

⭐ योगदान दलित साहित्य, भक्ती साहित्य आणि आधुनिक मराठी साहित्याचे सखोल समीक्षण केले. २००४ मधील औरंगाबाद येथील अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष.

🤔 रंजक माहिती त्यांनी एसटी महामंडळात नोकरी करत असताना साहित्य चळवळीत स्वतःचे अढळ स्थान निर्माण केले.

🪔 स्मृतिदिन

डॉ. रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर १८३७ – १९२५

📍 जन्मस्थळमालवण, सिंधुदुर्ग, महाराष्ट्र

🎯 क्षेत्रप्राच्यविद्या संशोधन / समाजसुधारणा

📝 परिचय प्राच्यविद्या संशोधक, भाषाशास्त्रज्ञ, विचारवंत व समाजसुधारक.

⭐ योगदान प्राचीन भारतीय इतिहास व संस्कृतीच्या संशोधनात आंतरराष्ट्रीय ख्याती मिळवली. प्रार्थना समाजाचे संस्थापक सदस्य.

🤔 रंजक माहिती त्यांच्या बहुमूल्य संशोधनाच्या सन्मानार्थ पुण्यात प्रसिद्ध ‘भांडारकर प्राच्यविद्या संशोधन मंदिर’ (BORI) स्थापन करण्यात आले.

🎉 आज वाढदिवस असलेल्या प्रसिद्ध व्यक्ती

पावलो कोएल्हो (Paulo Coelho)

📍 जन्मस्थळरिओ दी जानेरो, ब्राझील

🎯 क्षेत्रसाहित्य / लेखन

👨‍👩‍👧 कुटुंब मध्यमवर्गीय ब्राझिलियन कुटुंब

📝 परिचय जागतिक कीर्तिमान स्थापित करणारे ब्राझिलियन लेखक.

⭐ विशेष कामगिरी ‘द अल्केमिस्ट’ (The Alchemist) या जगप्रसिद्ध कादंबरीचे लेखन, ज्याचे जगभरातील अनेक भाषांमध्ये भाषांतर झाले आहे.

🤔 रंजक माहिती लेखक बनण्यापूर्वी त्यांनी गीतकार आणि नाट्य दिग्दर्शक म्हणूनही काम केले होते.

📖 विशेष उल्लेख

ईस्ट इंडिया कंपनीचे भारतात आगमन आणि ब्रिटिशांच्या राजकीय सत्तांतराचा पाया (१६०८)
२४ ऑगस्ट १६०८ रोजी कॅप्टन विल्यम हॉकिन्सच्या नेतृत्वाखाली ईस्ट इंडिया कंपनीचे ‘हेक्टर’ हे पहिले व्यापारी जहाज गुजरातमधील सुरत बंदरात दाखल झाले. या घटनेचे भारतीय इतिहासातील स्थान अत्यंत निर्णायक मानले जाते. सुरुवातीला केवळ मसाले, कापड आणि वस्तूंच्या व्यापाराची परवानगी मिळवण्यासाठी मोगल बादशहा जहांगीर याच्या दरबारात अर्ज विनंत्या करणाऱ्या या व्यापारी कंपनीने हळूहळू भारतातील राजकीय अस्थिरतेचा गैरफायदा घेण्यास सुरुवात केली.

सुरत हे त्या काळातील भारतातील प्रमुख आंतरराष्ट्रीय व्यापारी केंद्र होते. ईस्ट इंडिया कंपनीने तेथे आपली पहिली वखार स्थापन केली आणि त्यानंतर आपला प्रभाव पसरवत संपूर्ण भारतावर सुमारे १५० वर्षांहून अधिक काळ प्रत्यक्ष राजकीय सत्ता प्रस्थापित केली.

२४ ऑगस्ट १६०८ ची ही घटना म्हणजे भारताच्या आर्थिक शोषणाची आणि परकीय दास्याच्या प्रदीर्घ युगाची सुप्त सुरुवात मानली जाते.

💡 आणखी थोडं

💡 तुम्हाला माहिती आहे का?

पुण्यातील जागतिक कीर्तीची संस्था ‘भांडारकर प्राच्यविद्या संशोधन मंदिर’ (BORI) ही डॉ. रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर यांच्या ८० व्या वाढदिवसाचे औचित्य साधून १९१७ मध्ये स्थापन करण्यात आली होती.

❓ आजचा प्रश्न

ईस्ट इंडिया कंपनीने व्यापाराच्या बहाण्याने भारतात प्रवेश करून संपूर्ण देशावर कब्जा मिळवला. आजच्या आधुनिक आणि डिजिटल युगात विदेशी तंत्रज्ञान कंपन्यांवर अवलंबून राहताना आपण इतिहासातून कोणते धडे घेतले पाहिजेत?

💬 तुमचे मत

वरील माहितीबाबत तुम्हाला काय वाटते? कमेंट करून नक्की कळवा आणि तुमच्या मित्रांसोबत शेअर करा!