इंडिगोने आपल्या प्रवासी सेवांच्या शुल्कात वाढ नोंदवली आहे. या निर्णयानुसार दोन वर्षांखालील बालकांच्या प्रवासाचे शुल्क, अतिरिक्त सामानाचे दर आणि प्राधान्य सेवेच्या रक्कमेत वाढ करण्यात आली आहे. विमानाचे मूळ भाडे कायम ठेवून उपसेवांच्या माध्यमातून महसूल वाढवण्याचे धोरण विमान कंपनीने अमलात आणले आहे.
३,०००
बालकांसाठी सुधारित तिकीट दर
८००
प्रति किलो अतिरिक्त सामान दर
५,९९९
एकट्या अल्पवयीन मुलाचे सेवा शुल्क
६५०
प्राधान्य चेक-इन आणि बोर्डिंग शुल्क
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
इंडिगोने विविध पूरक सेवांच्या दरात वाढ केली असून दोन वर्षांखालील मुलांचे तिकीट तीन हजार रुपये करण्यात आले आहे. अतिरिक्त सामानाचा दर प्रति किलो आठशे रुपये नोंदवण्यात आला आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
इंडिगो एअरलाइन्स व्यवस्थापन, नागरी हवाई वाहतूक क्षेत्र आणि देशांतर्गत विमान प्रवासी हे मुख्य घटक आहेत.
तात्कालिक परिणाम
विमानतळावर अतिरिक्त सामानासाठी आणि मुलांच्या प्रवासासाठी प्रवाशांना अधिक पैसे द्यावे लागत आहेत. तिकीट बुकिंगदरम्यान पूरक सेवांचा खर्च वाढला आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
विमान कंपन्यांना पूरक सेवांचे दर निश्चित करण्याचे स्वातंत्र्य नागरी हवाई वाहतूक महासंचालनालयाच्या चौकटीत उपलब्ध आहे. प्रशासनाकडून यावर थेट नियंत्रण ठेवण्यात आलेले नाही.
बालकांचे तिकीट दर आणि प्राधान्य सेवा दरात सुधारणा
प्रवाशांना विमानतळावर किंवा ऑनलाइन बुकिंग करताना नवीन दरपत्रकानुसार पैसे भरावे लागत आहेत.
- तीन दिवस ते दोन वर्षे वयोगटातील मुलांसाठी तीन हजार रुपये शुल्क आकारले जात आहे.
- प्राधान्य चेक-इन आणि बोर्डिंग सेवा चारशे पन्नास रुपयांवरून साडेसहाशे रुपये करण्यात आली आहे.
अतिरिक्त सामान आणि अल्पवयीन मुलांच्या सेवा शुल्कात वाढ
विमानाने प्रवास करताना ठरवून दिलेल्या मर्यादेपेक्षा जास्त सामान असल्यास आता प्रति किलो आठशे रुपये आकारणी केली जात आहे. यापूर्वी हा दर सातशे रुपये नोंदवण्यात आला होता. पालकांशिवाय एकट्याने प्रवास करणाऱ्या अल्पवयीन मुलांसाठीच्या सेवेचे शुल्क पाच हजार रुपयांवरून पाच हजार नऊशे नव्व्याण्णव रुपये करण्यात आले आहे. प्रवास दाखला मिळवण्यासाठीचे शुल्क दोनशे रुपयांवरून तीनशे रुपये नोंदवले गेले आहे. विमान कंपन्या मूळ तिकिटाचे दर स्थिर ठेवून पूरक सेवांच्या माध्यमातून महसूल वाढवण्याचे तंत्र वापरत आहेत. हवाई प्रवासाचे नियोजन करताना प्रवाशांना या अतिरिक्त खर्चाचा विचार करावा लागत आहे.
“पूरक सेवांच्या शुल्काचा नियमित आढावा घेऊन सुधारित दर लागू करण्यात आले आहेत. प्रवाशांना उच्च दर्जाच्या सुविधा देण्यास प्राधान्य आहे.”
— इंडिगो एअरलाइन्स, अधिकृत परिपत्रक- अतिरिक्त सामानावरील आकारणीत प्रति किलो शंभर रुपयांची थेट वाढ झाली आहे.
- प्रवास दाखल्यासाठी तीनशे रुपये नवीन शुल्क निश्चित करण्यात आले आहे.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| बालक प्रवास शुल्क | ३,००० रुपये | लागू |
| अतिरिक्त सामान दर | ८०० रुपये प्रति किलो | सुधारित |
| अल्पवयीन बालक सेवा | ५,९९९ रुपये | निश्चित |
| प्राधान्य बोर्डिंग | ६५० रुपये | नोंदवले |
पार्श्वभूमी
विमान कंपन्यांची पूरक सेवा धोरणे आणि आगामी स्थिती?
देशांतर्गत हवाई वाहतूक क्षेत्रात इंडिगो कंपनीचा वाटा ६० टक्क्यांहून अधिक आहे. जागतिक स्तरावर कमी दरात सेवा देणाऱ्या विमान कंपन्या मूळ तिकीट स्वस्त ठेवून पूरक सेवांमधून कमाई करतात. इंधन दर आणि परिचालन खर्चातील बदलांमुळे कंपन्या वेळोवेळी या शुल्कात फेरबदल करतात. आगामी काळात इतर प्रतिस्पर्धी कंपन्याही अशाच प्रकारची दरवाढ करण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. प्रवाशांकडून या छुपे शुल्क वाढीबाबत नाराजी व्यक्त केली जात आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन नागरी हवाई वाहतूक महासंचालनालय प्रवाशांच्या तक्रारींवर लक्ष ठेवून आहे. विमानतळावरील चेक-इन काउंटरवर वाद टाळण्यासाठी पारदर्शक दर फलक लावण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. हवाई वाहतूक नियमावलीनुसार कार्यवाही सुरू आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर पूरक सेवांमधून मिळणाऱ्या महसुलात वाढ दिसून येईल. एव्हिएशन क्षेत्रात कार्यरत कंपन्यांचे उत्पन्न वाढण्यास मदत होईल. इतर व्यावसायिक विमान कंपन्यांवरही दर सुधारणा करण्याचे दबाव तंत्र निर्माण झाले आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम कौटुंबिक प्रवासाच्या बजेटवर दिसून येत आहे. लहान मुलांसह प्रवास करणाऱ्या कुटुंबांचा खर्च वाढला आहे. प्रवाशांना अतिरिक्त सामानाचे वजन नियंत्रित ठेवावे लागत आहे.
विमान प्रवासी
विमान प्रवासी यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून तिकीट बुक करताना अतिरिक्त सेवांचा हिशोब ठेवावा लागत आहे. प्रवासाचे नियोजन करताना पूरक सेवांचे पर्याय काळजीपूर्वक निवडावे लागत आहेत.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
विमान प्रवासात मूळ तिकिटाचे दर कमी दाखवून पूरक सेवांच्या नावाखाली आकारणी करणे हे व्यावसायिक धोरण बनले आहे. इंडिगोने बालकांचे तिकीट, अतिरिक्त सामान आणि प्राधान्य सेवांचे दर वाढवून प्रवाशांवर आर्थिक भार टाकला आहे. दोन वर्षांखालील मुलाला स्वतंत्र सीट न देता तीन हजार रुपये आकारणे अवाजवी वाटत आहे. विमान कंपन्यांनी सेवा शुल्कात पारदर्शकता राखणे गरजेचे आहे. नागरी हवाई वाहतूक मंत्रालयाने अशा अचानक होणाऱ्या दरवाढीवर काही मर्यादा घालणे आवश्यक आहे. प्रवाशांच्या हितरक्षणासाठी प्रशासनाने या धोरणांचे पुनरावलोकन करणे काळाची गरज आहे.